$ DOLAR → Alış: 5,70 / Satış: 5,72
€ EURO → Alış: 6,32 / Satış: 6,34

“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı

“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı
  • 12.02.2017
  • 1.601 kez okundu

II. Abdülhamit Han tahttan indirilerek yerine V. Mehmet Reşat geçirildi. II. Meşrutiyet ilan edildi, padişahın yetkileri kısıtlandı. 1908-1918 yıllarını kapsayan bu dönemde, İttihat ve Terakki Partisi iktidardaydı.

İttihatçılar, başlangıçta Osmanlıcılık ideolojisine inanıyorlardı. Fakat Hristiyan tebaanın yanı sıra Müslüman Arnavut ve Arapların da kendi milli emellerini gerçekleştirmeğe çalıştıklarını görünce, Osmanlıcılık’tan vazgeçtiler. Bu yıllarda imparatorluğun fikir hayata çeşitli cereyanlarla çalkalanıyordu. İslamcılar ve Batıcılar Osmanlı toplumunun içtimai ve iktisadi meselelerine çözüm yolları arıyorlar, çıkardıkları dergi ve kitaplarda düşüncelerini yayıyorlardı. İttihatçılar memleketin kurtuluş yolunu Ziya Gökalp’in Türkçülüğünde buldular. Gökalp temelleri 1860 yıllarında Ahmet Vefik Paşa, Ali Suavi ve Mustafa Celaleddin Paşa tarafından atılan Türkçülüğü, Fransız SosyologuDurkheim’in nazariyeleri ışığında geliştirmiş bir terkibe varmıştır. Türkleşmek, İslamlaşmak ve Muasırlaşmak şeklindeki bu terkip 1912’de kurulan Türk Ocağı Derneğinin dergisi Türk Yurdu’nda makaleler şeklinde işlenmiştir. İttihatçılar giriştikleri ıslahat hareketlerinde Gökalp’in fikirlerinden yararlandılar. Bu durum Cumhuriyetin ilk yıllarında da devam etti.

“Bir ülkede, ihtiyaç ve menfaat ortak bir nitelik taşımalı, birey ortak çıkar uğruna her türlü özveride bulunabilmelidir” düşüncesinden hareketle ortak bir bilinç meydana getirilmeye çalışıldı. Tarım, yerli sanayi ve üreticiyi koruyucu tedbirler alındı. Yabancılara verilen ayrıcalıkların çoğu kaldırıldı. Ancak büyük savaş yaklaşmaktaydı. Bu yüzden 2.850.000 kişi askere alındı. Böylece ülkenin genç ve üretken nüfusu tüketici bir duruma getirildi. Ülkenin bütün gelir kaynakları savaş giderlerine ayrıldı. Almanya’dan borç alındı. Enflasyon hızını artırdı. 1915’ten sonra yıllık enflasyon hızı % 300’e ulaştı. Halk fakirleşirken karaborsa aldı başını gitti.

Savaş tüccarları, spekülasyon erbabı, muhtekir bir kitle oluştu. Köklü bir sermaye birikimi ve ticari tecrübesi olmayan Türk tüccar; Rum, Ermeni ve Yahudi tüccarın aracısı durumuna düştü. Azınlıklar aşırı derecede zengin-leşirken Türk halkı iyice fakirleşti. Bir de askere alınan gençlerin üretimdeki yeri doldurulamayınca Anadolu’da sefalet başladı. İnsan iş gücüne dayanan hayvancılık ve tarım bitme noktasına dayandı. Dullar, dedeler ve çocuklar karınlarını doyurabilmek için tırnaklarıyla eşelediler toprağı. Yılkılar dağıldı, sürüler bozuldu.

Oğullar gitti.
Ovada tarla azaldı,
Tarlada ekin.
Azaldı sofradaki ekmek,
Ağılda davar,
Çimenlikte kuzu.
Anadolu: ağıtistan, ana dullar yurdu oldu.

Yüzyıl önce Emirdağ Kaymakamı Tevfik Beydir. İlçe idare meclisinde üç tabii üye, 3 seçilmiş üye bulunmaktadır. Mahkeme mevcut olup 7 kişilik kadrosu vardır. Tedarik-i vesait-i nakliyeyi askeriye komisyonu, nakil vasıtalarını tespit etmekte olup, ihtiyaç halinde kullanılmaktadır. Askerlik işlemleri Seyitgazi Askerlik Şubesi’nden yürütülmektedir.

Belediye başkanı Veli Efendi’dir. Belediye meclisinde altı üye bulunmaktadır. Halk hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadır. Buğday, burçak, arpa, haşhaş, pamuk en çok üretilen ürünlerdir. 9.000 kilo haşhaş, 1.000 kilo afyon sakızı elde edilmektedir. Kilim ve seccade dokuması ünlü olup, İzmir ve İstanbul’a gönderilmektedir. 78 dönüm bağ, 40 dönüm bahçe, 200.000 dönüm çam, meşe ve ardıç ormanı vardır. Bol miktarda palamut, İzmir’e gönderilmektedir.

İpek böcekçiliği yapılmakta, bal ve balmumu üretilmektedir. Havası sert olduğundan meyvecilik gelişmemiştir. Evler basık, birer katlı ve toprak damlıdır. İlçe merkezinde 3 mescit (Çarşı, Kacerli, İncili Camii), 2 medrese, 4 han, 1 hamam, 5 sübyan mektebi, 1 rüştiye, 8 dükkân, 7 kahvehane, 4 fırın mevcuttur. Yolları bakımlıdır, Afyon ve Eskişehir’e şose ile bağlıdır. Ürünler bu yollarla İzmir ve İstanbul’a gönderilir. İlçenin su ihtiyacı kuyulardan karşılanmaktadır. Çay Deresi’nin suyu dört ay boyunca akmaktadır.

Balkanlardan gelen bin 10 muhacir; Hisar, Ömerhacı Kılınçlar ve Yusufağa Çeşmesi ile yeni köy yapılan, Ma-muratü’l Hamit, Salihler, Seyfiye ve Burhaniye’ye yerleştirilmiştir. Ayrıca Eski ve Yeni Gömü’ye de iskân edilenler vardır.

84 sıbyan mektebinde 4 bin 2 öğrenci okumaktadır. 114 köy mevcut olduğuna göre bazılarında okul yoktur. Rüştiyesinde 31 öğrenci tahsil görmektedir. Emirdağ’ın nüfusu 39 bin 952 olup, bunun 20 bin 577’si erkek, 19 bin 375’i kadındır.

Emirdağ ve Anadolu’nun diğer yerleşim birimleri kalkınma ve refaha Cumhuriyet döneminde aşama aşamaulaşmışlardır.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / / /

Avrupa’nın 4 büyük liginde görünüm
Avrupa’nın en büyük futbol ülkeleri kabul edilen İspanya (La Liga) ve Almanya’da (Bundesliga) ilk, İngiltere (Premier Lig) ile Fransa’da (Ligue 1)...
“Kolay olmadı ama yurt edindiler”
Her şey farklı ama düzenliydi. Yollar, kaldırımlar ve evler birbirleriyle uyumlu, kocaman batı çınarlarıyla ahenk içindeki agaçlar. Yemyeşil ve tertemiz...
“Emirdağ’ı çiçek açtı”
Çarşı pazar doldu taştı, Gelince biz gurbetçiler, Emirdağ’ı çiçek açtı, Gelince biz gurbetçiler. ** Yüzü güldü esnafların, Boşaldı tozlu rafların,...
STAR Discount’tan okul alışverişi yapacaklara müjde
Yıllardır tanınmış marka kırtasiye ürünleri ve okul çantalarını en ekonomik fiyata pazarlaması ile tanınan STAR Discount ucuzluk mağazaları, 2019-2020 eğitim...
Lozan Anlaşması’nın 96. yıldönümü
Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 23 Ağustos 1923’te onaylandı. Lozan Barış Antlaşması, 1. Dünya Savaşı sonucunda 24 Temmuz...
Tatil dönüşü “uyku düzeni” uyarısı
Türk Uyku Tıbbı Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Sinan Yetkin, uyku bozukluklarının dikkat eksikliğine ve iş kazalarına neden olabildiğini...
Belçika’dan memleketine giden Gamze maganda kurbanı oldu
Kırşehir’de bir düğünde maganda kurşununun isabet ettiği gurbetçi genç yaşamını yitirdi. Merkeze bağlı Çadırlı Hacıyusuf köyünde muhtar Bayram Zengin’in oğlu...
Gençlerbirliği’nden Roma’ya transfer
Gençlerbirliği Kulübü Başkanı Murat Cavcav, futbolcuları Yıldırım Mert Çetin’in transferinde İtalya ekibi Roma ile “3 milyon avro bonservis bedeli ve...
Trabzonspor, play-off turuna yükseldi
Trabzonspor, UEFA Avrupa Ligi 3. eleme turunda 2-2 biten ilk maçın rövanşında sahasında Çekya’nın Sparta Prag takımını 2-1 yenerek play-off turuna...
Yeni Malatyaspor, Avrupa’ya veda etti
Yeni Malatyaspor, UEFA Avrupa Ligi’ne 3. eleme turunda veda etti. Süper Lig’de geçen sezonu 5. sırada bitirerek UEFA Avrupa Ligi elemelerinde...
Türkiye Süper Lig’i başlıyor
62 yaşına girmeye hazırlanan eski adıyla Türkiye 1. Futbol Ligi, son yıllardaki ismiyle Süper Lig tarihinde ilk resmi golü İzmirsporlu...
İstanbul’da kazanan Liverpool
UEFA Süper Kupa maçında Chelsea, Liverpool önünde ilk yarıyı 1-0 üstün bitirdi. Karşılaşmanın ikinci yarısında Sadio Mane ile golü bulan Liverpool skoru...
Belçika her zaman yüzü gülen adamı kaybetti
Maasmechelen Belediyesinde ikamet eden aslen Balıkesirli Erol Aygören tedavi gördüğü Leuven hastahanesinde vefat etti. Erol Aygören senelerdir A takımı antrenörlüğü...
Gurbetçiler dönüş yolunda rahat edecek
Gurbetçilerin dönüşleri için bu yıl ilk kez Kapıkule Sınır Kapısı’nda uygulanacak park sistemiyle, çıkışlarda uzun kuyruklar oluşmayacak. Yıllık izinlerini Türkiye’de...
Başakşehir turnuvaya veda etti
UEFA Şampiyonlar Ligi’nde play-off turuna kalan takımlar belli oldu. Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki en önemli turnuvasının 3. eleme turu rövanşı,...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ