“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı

“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı
  • 12.02.2017
  • 1.642 kez okundu

II. Abdülhamit Han tahttan indirilerek yerine V. Mehmet Reşat geçirildi. II. Meşrutiyet ilan edildi, padişahın yetkileri kısıtlandı. 1908-1918 yıllarını kapsayan bu dönemde, İttihat ve Terakki Partisi iktidardaydı.

İttihatçılar, başlangıçta Osmanlıcılık ideolojisine inanıyorlardı. Fakat Hristiyan tebaanın yanı sıra Müslüman Arnavut ve Arapların da kendi milli emellerini gerçekleştirmeğe çalıştıklarını görünce, Osmanlıcılık’tan vazgeçtiler. Bu yıllarda imparatorluğun fikir hayata çeşitli cereyanlarla çalkalanıyordu. İslamcılar ve Batıcılar Osmanlı toplumunun içtimai ve iktisadi meselelerine çözüm yolları arıyorlar, çıkardıkları dergi ve kitaplarda düşüncelerini yayıyorlardı. İttihatçılar memleketin kurtuluş yolunu Ziya Gökalp’in Türkçülüğünde buldular. Gökalp temelleri 1860 yıllarında Ahmet Vefik Paşa, Ali Suavi ve Mustafa Celaleddin Paşa tarafından atılan Türkçülüğü, Fransız SosyologuDurkheim’in nazariyeleri ışığında geliştirmiş bir terkibe varmıştır. Türkleşmek, İslamlaşmak ve Muasırlaşmak şeklindeki bu terkip 1912’de kurulan Türk Ocağı Derneğinin dergisi Türk Yurdu’nda makaleler şeklinde işlenmiştir. İttihatçılar giriştikleri ıslahat hareketlerinde Gökalp’in fikirlerinden yararlandılar. Bu durum Cumhuriyetin ilk yıllarında da devam etti.

“Bir ülkede, ihtiyaç ve menfaat ortak bir nitelik taşımalı, birey ortak çıkar uğruna her türlü özveride bulunabilmelidir” düşüncesinden hareketle ortak bir bilinç meydana getirilmeye çalışıldı. Tarım, yerli sanayi ve üreticiyi koruyucu tedbirler alındı. Yabancılara verilen ayrıcalıkların çoğu kaldırıldı. Ancak büyük savaş yaklaşmaktaydı. Bu yüzden 2.850.000 kişi askere alındı. Böylece ülkenin genç ve üretken nüfusu tüketici bir duruma getirildi. Ülkenin bütün gelir kaynakları savaş giderlerine ayrıldı. Almanya’dan borç alındı. Enflasyon hızını artırdı. 1915’ten sonra yıllık enflasyon hızı % 300’e ulaştı. Halk fakirleşirken karaborsa aldı başını gitti.

Savaş tüccarları, spekülasyon erbabı, muhtekir bir kitle oluştu. Köklü bir sermaye birikimi ve ticari tecrübesi olmayan Türk tüccar; Rum, Ermeni ve Yahudi tüccarın aracısı durumuna düştü. Azınlıklar aşırı derecede zengin-leşirken Türk halkı iyice fakirleşti. Bir de askere alınan gençlerin üretimdeki yeri doldurulamayınca Anadolu’da sefalet başladı. İnsan iş gücüne dayanan hayvancılık ve tarım bitme noktasına dayandı. Dullar, dedeler ve çocuklar karınlarını doyurabilmek için tırnaklarıyla eşelediler toprağı. Yılkılar dağıldı, sürüler bozuldu.

Oğullar gitti.
Ovada tarla azaldı,
Tarlada ekin.
Azaldı sofradaki ekmek,
Ağılda davar,
Çimenlikte kuzu.
Anadolu: ağıtistan, ana dullar yurdu oldu.

Yüzyıl önce Emirdağ Kaymakamı Tevfik Beydir. İlçe idare meclisinde üç tabii üye, 3 seçilmiş üye bulunmaktadır. Mahkeme mevcut olup 7 kişilik kadrosu vardır. Tedarik-i vesait-i nakliyeyi askeriye komisyonu, nakil vasıtalarını tespit etmekte olup, ihtiyaç halinde kullanılmaktadır. Askerlik işlemleri Seyitgazi Askerlik Şubesi’nden yürütülmektedir.

Belediye başkanı Veli Efendi’dir. Belediye meclisinde altı üye bulunmaktadır. Halk hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadır. Buğday, burçak, arpa, haşhaş, pamuk en çok üretilen ürünlerdir. 9.000 kilo haşhaş, 1.000 kilo afyon sakızı elde edilmektedir. Kilim ve seccade dokuması ünlü olup, İzmir ve İstanbul’a gönderilmektedir. 78 dönüm bağ, 40 dönüm bahçe, 200.000 dönüm çam, meşe ve ardıç ormanı vardır. Bol miktarda palamut, İzmir’e gönderilmektedir.

İpek böcekçiliği yapılmakta, bal ve balmumu üretilmektedir. Havası sert olduğundan meyvecilik gelişmemiştir. Evler basık, birer katlı ve toprak damlıdır. İlçe merkezinde 3 mescit (Çarşı, Kacerli, İncili Camii), 2 medrese, 4 han, 1 hamam, 5 sübyan mektebi, 1 rüştiye, 8 dükkân, 7 kahvehane, 4 fırın mevcuttur. Yolları bakımlıdır, Afyon ve Eskişehir’e şose ile bağlıdır. Ürünler bu yollarla İzmir ve İstanbul’a gönderilir. İlçenin su ihtiyacı kuyulardan karşılanmaktadır. Çay Deresi’nin suyu dört ay boyunca akmaktadır.

Balkanlardan gelen bin 10 muhacir; Hisar, Ömerhacı Kılınçlar ve Yusufağa Çeşmesi ile yeni köy yapılan, Ma-muratü’l Hamit, Salihler, Seyfiye ve Burhaniye’ye yerleştirilmiştir. Ayrıca Eski ve Yeni Gömü’ye de iskân edilenler vardır.

84 sıbyan mektebinde 4 bin 2 öğrenci okumaktadır. 114 köy mevcut olduğuna göre bazılarında okul yoktur. Rüştiyesinde 31 öğrenci tahsil görmektedir. Emirdağ’ın nüfusu 39 bin 952 olup, bunun 20 bin 577’si erkek, 19 bin 375’i kadındır.

Emirdağ ve Anadolu’nun diğer yerleşim birimleri kalkınma ve refaha Cumhuriyet döneminde aşama aşamaulaşmışlardır.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / / /

Fransa’da Belçika’ya ait savaş uçağı düştü
Fransa’nın kuzey batısındaki Pluvigner kasabasında Belçika’ya ait F-16 savaş uçağı düştü.  Fransız basınındaki haberlerde, Pluvigner’de, F16 savaş uçağının, otoyola ve demir yollarına...
Türkiye 36. sıraya yükseldi
A Milli Futbol Takımı, FIFA dünya sıralamasında 36’ncılığa yükseldi. FIFA’nın internet sitesinden açıklanan eylül ayı dünya sıralamasına göre Belçika, zirvede...
Club Brugge-Galatasaray maçı Belçika basınında
UEFA Şampiyonlar Ligi A Grubu’nun ilk haftasında Club Brugge ile golsüz berabere kalan Galatasaray’ın aldığı sonuç Belçika basınında geniş yer...
Music Club 2019-2020 sezonunu açtı
Saz ve Bağlama dersleri veren Music Club, 2019-2020 sezonunu açtı. Belçika’da bugüne kadar sayısız öğrenci yetiştiren ünlü saz hocası İsmail...
Galatasaray puanla başladı
Galatasaray, UEFA Şampiyonlar Ligi A Grubu ilk haftasında deplasmanda Belçika’nın Club Brugge takımıyla 0-0 berabere kaldı. 51. dakikada Club Brugge gole...
Milli halterci Şaziye Erdoğan, dünya şampiyonu
Milli halterci Şaziye Erdoğan, dünya şampiyonu oldu. Tayland’ın Pattaya şehrinde 87 ülkeden 606 sporcunun katılımıyla düzenlenen Dünya Şampiyonası’nda 45 kiloda mücadele...
“Ah Gurbet Dönemedik”
Kazanınca biraz para,Dönecektik, dönemedik,Gurbet bize açtı yara,Dönecektik dönemedik.**Annem babam dedi dön gel,Ev de herkes oldu engel,Ben gelemem, dedi sen gelDönecektik,...
Rıza Kayaalp, 4. kez dünya şampiyonu
Kazakistan’da düzenlenen Dünya Güreş Şampiyonası’nda milli sporcu Rıza Kayaalp, grekoromen stil 130 kiloda altın madalyanın sahibi oldu. Başkent Nur Sultan’daki...
Online seyahat sitesi faaliyetlerini aniden durdurdu
Online seyahat sitelerinden Amoma.com’un faaliyetlerini aniden durdurması, aralarında pek çok Belçikalı’nın da bulunduğu binlerce tatilciyi mağdur durumuna düşürdü. Birkaç yıldır...
Galatasaray, Club Brugge maçına hazır
Galatasaray, UEFA Şampiyonlar Ligi A Grubu birinci haftasında yarın Belçika temsilcisi Club Brugge ile yapacağı maçın hazırlıklarını tamamladı. Jan Breydelstadion’da...
Galatasaray’a Belçika’da sıcak karşılama
UEFA Şampiyonlar Ligi A Grubu ilk maçında yarın deplasmanda Club Brugge ile karşılaşacak Galatasaray, Belçika’ya geldi. Oostende kentindeki havalimana gelen sarı-kırmızılı kafileyi...
Trafikte cep telefonu kulananmanın bedeli ağır olacak
Flaman Brabant bölgesindeki Hal-Vilvorde savcılığı, Hareketlilik Haftası boyunca trafik suçlarını ciddi şekilde cezalandıracaklarını duyurdu. Trafikte elinde cep telefonuyla seyahat edenlerin,...
Brüksel’de kaçak kenevir üreten örgüt çökertildi
Uyuşturucu kaçakçılığında aktif bir suç örgütünün takibini yapan Brüksel-Kuzey bölgesi polisi, Çarşamba ve Perşembe günleri Brüksel’in Grimbergen ile Ganshoren belediyelerinde...
Emenike, Westerlo’da
Belçika 2. Futbol Ligi ekibi Westerlo, Nijeryalı forvet Emmanuel Emenike’yi transfer etti. Westerlo Kulübü, serbest oyuncu statüsündeki Emenike’nin transferini sosyal...
UEFA Şampiyonlar Ligi’nin en başarılısı Real Madrid
UEFA Şampiyonlar Ligi’nde yarın başlayacak 2019-2020 sezonu grup karşılaşmaları öncesi İspanya’nın Real Madrid ekibi, kupayı en çok müzesine götüren takım...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ