“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı

“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı
  • 17.04.2017
  • 1.952 kez okundu

Önce “her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.” deriz, ama her kişi Akşehir gölüne yoğurt çalıp “ya tutarsa” beklentisine girerek gülmeye başlayamaz, Nasrettin Hoca’dan başka.

“Sütten ağzı yanan kişi yoğurdu üfleyerek yer.”

Genç bir kız evlilik için tercihini “omzu tüfekli” den yana kullanmak ister.

“Ben varmam inekliye
Yoğurdu sinekliye
Mevlâm nasip eylesin
Omuzu tüfekliye.”

Ev halkı kalabalık olanların türküsü;
“Yoğurt çaldım kazana” diye başlar.

Evin Hanımı;
“Yoğurt koydum dolaba.” türküsünü mırıldanarak akşam sofrasının hazırlıklarına başlar.

Silifke’nin yoğurdu Emirdağ’ınki kadar meşhur değildir, ama zaten söylenmek istenen “balınan yoğrulan”dır.

İncil’de Hz. İbrahim’in üç meleğe tatlı ve ekşi süt sunduğu anlatılır.

İnsanoğlu 5000 yıldan beri süt içiyor.

Amerika yoğurdu 40-50 yıl önce tanıdı, Avrupa ise 20. yüzyılın başlarında.

Yoğurt kelimesi bugünkü şekliyle 8. yüzyıl Türkçe metinlerde geçer.

Divan-ı Lügat’it Türk’te de yoğurt kelimesine rastlanır.

16. yüzyılda Fransa Kralı 1. Fransuva ateşli ishal olur. Fransız hekimleri krallarını tedavi edemez. Kanuni’den yardım istenir, Türk hekimlerle birlikte Fransa’ya birkaç keçi gönderilir. Türk hekimler keçileri sağarak sütünden yoğurt yapıp krala ilaç olarak yedirirler. Kral bu tedaviden sonra sağlığına kavuşur.

Yoğurt, Türk göçleri eliyle bütün dünyaya aynı isimle yayılır.

Tamamen bir Türk buluşu olan yoğurt, “Türk basili” olarak bilinen ve ortaya laktik asit çıkaran mikroorganizmanın sütü pıhtılaştırmasıdır. Yaklaşık 22 hastalığın mikrobunu imha eder. Uzun ve sağlıklı yaşamanın sırrı yoğurttadır.

Yoğurdun mayalanışı bugün Anadolu’da ilk şekliyle yapılır. Kor denilen yoğurt mayası, hıdırellez sabahı (6 Mayıs) tıpkı arının çiçeklerden bal özü topladığı gibi kadınlar ve kızlar tarafından bitki yapraklarındaki çiğlerin toplanması ile elde edilir.

Hıdırellez’de sabah namazı kılındıktan sonra yaylanın bin bir derde deva olan bitkilerinin üzerine düşen çiğler bir tabağa toplanır. Çiğ belli bir miktara ulaşınca ılık süt kabına katılarak sarmalanır, böylece mayalama işlemi tamamlanır.

Anadolu’da nohuttan, kuzu işkembesindeki bir enzimden, karınca yumurtasından da yoğurt mayası yapılır.

Hıdırellezde çiğlerden toplanarak yapılan maya, üç gün boyunca tutar, diğer günler çiğ toplansa da maya olmaz. Bu çiğ, hamur mayası olarak da kullanılır.

Senin ataların koyunu ehlileştirdi. Koyundan süt sağmayı, sütten yoğurt yapmayı öğrendi. Öğrendiği bu ilaç gibi yiyeceği aynı adla bütün dünyaya tanıttı.

Göçtüğün her yerde konu-komşu yoğurdu severek yedi.

Meyvelisi, çikolatalısı, vanilyalısı çıktı yoğurdun. Meyo, yogo, bioghurt… oldu yeni adları…

Şimdi sen yüreğindeki onulmaz gurbet hevesi ile yeni yollara yolcu olmaya hazırlanıp dururken kuytuluktan müşfik bir ses gelir kulağına anne sütü gibi merhametli;
“Yoğurt çaldım ye de git.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

FC Schaerbeek’in fenomen ismi Sedat Tekeş
Uzun yıllardır taraftarı olduğu FC Schaerbeek kulübüne gönüllü hizmet eden Sedat Tekeş, yaptıklarıyla kendini adeta bir fenomen olarak kabul ettiriyor....
“Türkler Geliyor: Adaletin Kılıcı” 23 Ocak’ta Belçika’da
Yapımcılığını “Diriliş Ertuğrul” ve “Kuruluş Osman”a da imza atan Mehmet Bozdağ’ın üstlendiği “Türkler Geliyor: Adaletin Kılıcı” filmi, 23 Ocak’ta Belçika’da...
Lexus elektrikli araçlarını sergiledi
Otomobil üreticisi Lexus, ilk yüzde 100 elektrikli aracı UX 300e’yi ve markanın elektrikli vizyonunu temsil eden LF-30’u tanıttı. Şirket açıklamasına göre, Kenshiki...
Lale Pide’nin evini gasp eden kişi işçisi çıktı
Brüksel’in “Küçük Anadolu” diye bilinen mahallesinde yer alan meşhur Lale Pide’nin sahibi Levent Can’ın evini geçtiğimiz Cuma günü güç kullanarak...
Avrupa’nın ilk şırdancısı Brüksel’de açıldı
Avrupa’nın ilk şırdancısı Belçika’nın başkenti Brüksel’de açıldı. Adana iline özgün olan şırdanın Belçika’da kısa sürede tanınmasını sağlayan Adanalı Cumali Avcı,...
Brussels Airlines, Antalya uçuşlarına ağırlık verecek
Belçika’nın ulusal havayolu şirketi Brussels Airlines tarafından, Brüksel ile Antalya arasında yapılan direk seferlerin bu yıl 4 Nisan’da başlayacağını ve...
Hacıvat ve Karagöz oyununa yoğun ilgi
Çocuklarımıza geleneksel gölge oyununu tanıtmak amacıyla, 26 Ocak 2020 Pazar günü saat 13.00’de Başkonsolosluk binasında (4, Rue Montoyer 1000 Brüksel), T.C....
Özkara, meclisteki liderliğini kaptırmaya niyeti yok
Brüksel Bölge Parlamentosu’nda ilginç istatistikler devam ediyor. Türk kökenli Emin Özkara, geçtiğimiz Aralık ayında Brüksel Parlamentosu’nda yer alan 89 milletvekili...
Kasımpaşa’ya Belçika’dan transfer
Kasımpaşa, Genk’te forma giyen Dieumerci Ndongala’yı sezon sonuna kadar kiralık olarak kadrosuna kattığını açıkladı. Kasımpaşa, Genk’te forma giyen Dieumerci Ndongala’yı...
En çok kazanan kulüp Barcelona
Deloitte Futbol Para Ligi’nde 2018-2019 sezonunda en çok gelir elde eden kulüp, İspanya temsilcisi Barcelona oldu. Ekonomi danışmanlık şirketi Deloitte...
Parmak izlerini içeren yeni kimlik kartları geliyor
Daha önce birkaç kez gündeme gelmesine rağmen ertelenen yeni kimlik kartları bu Salı günü Lokeren’de İçişleri Bakanı Pieter De Crem...
Brüksel Otomobil Fuarı’na büyük ilgi
Belçika’nın başkenti Brüksel’de, bu yıl 98’incisi düzenlenen Brüksel Otomobil Fuarı ziyaretçilerin yoğun ilgisiyle karşılaştı. Belçika Otomobil Federasyonu (FEBIAC) tarafından Brüksel...
Şimdi de Temiz, Koyuncu ve Dönmez hedefte
Geçtiğimiz günlerde Belçika basınına verdiği röportajda Federal Milletvekili ve Saint-Josse Belediye Başkanı Emir Kır’a yüklenen Sosyalist Partili Simone Susskind, şimdi...
MR yeni Genel Başkan ile kongresini yaptı
Belçika’nın en köklü siyasi partisi olan Mouvement Reformateur (MR), yeni genel başkanı ile ilk kongresini gerçekleştirdi. Kongrede yeni genel başkan...
Temiz: “Sistematik bir soykırım uygulanıyor”
Doğu Türkistan’da Uygur halkına yönelik uygulanan baskıcı rejimi protesto etmek amacıyla Brüksel’de düzenlenen mitinge katılan Brüksel Bölge Milletvekili Şevket Temiz,...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ