“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı

“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı
  • 17.04.2017
  • 1.868 kez okundu

Önce “her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.” deriz, ama her kişi Akşehir gölüne yoğurt çalıp “ya tutarsa” beklentisine girerek gülmeye başlayamaz, Nasrettin Hoca’dan başka.

“Sütten ağzı yanan kişi yoğurdu üfleyerek yer.”

Genç bir kız evlilik için tercihini “omzu tüfekli” den yana kullanmak ister.

“Ben varmam inekliye
Yoğurdu sinekliye
Mevlâm nasip eylesin
Omuzu tüfekliye.”

Ev halkı kalabalık olanların türküsü;
“Yoğurt çaldım kazana” diye başlar.

Evin Hanımı;
“Yoğurt koydum dolaba.” türküsünü mırıldanarak akşam sofrasının hazırlıklarına başlar.

Silifke’nin yoğurdu Emirdağ’ınki kadar meşhur değildir, ama zaten söylenmek istenen “balınan yoğrulan”dır.

İncil’de Hz. İbrahim’in üç meleğe tatlı ve ekşi süt sunduğu anlatılır.

İnsanoğlu 5000 yıldan beri süt içiyor.

Amerika yoğurdu 40-50 yıl önce tanıdı, Avrupa ise 20. yüzyılın başlarında.

Yoğurt kelimesi bugünkü şekliyle 8. yüzyıl Türkçe metinlerde geçer.

Divan-ı Lügat’it Türk’te de yoğurt kelimesine rastlanır.

16. yüzyılda Fransa Kralı 1. Fransuva ateşli ishal olur. Fransız hekimleri krallarını tedavi edemez. Kanuni’den yardım istenir, Türk hekimlerle birlikte Fransa’ya birkaç keçi gönderilir. Türk hekimler keçileri sağarak sütünden yoğurt yapıp krala ilaç olarak yedirirler. Kral bu tedaviden sonra sağlığına kavuşur.

Yoğurt, Türk göçleri eliyle bütün dünyaya aynı isimle yayılır.

Tamamen bir Türk buluşu olan yoğurt, “Türk basili” olarak bilinen ve ortaya laktik asit çıkaran mikroorganizmanın sütü pıhtılaştırmasıdır. Yaklaşık 22 hastalığın mikrobunu imha eder. Uzun ve sağlıklı yaşamanın sırrı yoğurttadır.

Yoğurdun mayalanışı bugün Anadolu’da ilk şekliyle yapılır. Kor denilen yoğurt mayası, hıdırellez sabahı (6 Mayıs) tıpkı arının çiçeklerden bal özü topladığı gibi kadınlar ve kızlar tarafından bitki yapraklarındaki çiğlerin toplanması ile elde edilir.

Hıdırellez’de sabah namazı kılındıktan sonra yaylanın bin bir derde deva olan bitkilerinin üzerine düşen çiğler bir tabağa toplanır. Çiğ belli bir miktara ulaşınca ılık süt kabına katılarak sarmalanır, böylece mayalama işlemi tamamlanır.

Anadolu’da nohuttan, kuzu işkembesindeki bir enzimden, karınca yumurtasından da yoğurt mayası yapılır.

Hıdırellezde çiğlerden toplanarak yapılan maya, üç gün boyunca tutar, diğer günler çiğ toplansa da maya olmaz. Bu çiğ, hamur mayası olarak da kullanılır.

Senin ataların koyunu ehlileştirdi. Koyundan süt sağmayı, sütten yoğurt yapmayı öğrendi. Öğrendiği bu ilaç gibi yiyeceği aynı adla bütün dünyaya tanıttı.

Göçtüğün her yerde konu-komşu yoğurdu severek yedi.

Meyvelisi, çikolatalısı, vanilyalısı çıktı yoğurdun. Meyo, yogo, bioghurt… oldu yeni adları…

Şimdi sen yüreğindeki onulmaz gurbet hevesi ile yeni yollara yolcu olmaya hazırlanıp dururken kuytuluktan müşfik bir ses gelir kulağına anne sütü gibi merhametli;
“Yoğurt çaldım ye de git.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

Hollanda’da bir geminin konteynerinde 25 kaçak göçmen yakalandı
Hollanda’da bir kargo gemisinde bulunan dondurucu konteynerde 25 kaçak göçmen bulundu. Rijnmond Bölgesi Güvenlik Birimleri tarafından yapılan yazılı açıklamada, söz konusu...
Belçika 10’da 10 yaptı
EURO 2020 Elemeleri I Grubu’nda Belçika ile Güney Kıbrıs karşı karşıya geldi. Mücadelenin 14. dakikasında Ioannou’nun golüyle geriye düşen Belçika,...
Fenerbahçe’nin Belçika’daki kiralık oyuncusu ameliyat geçirdi
Fenerbahçe Kulübü, Belçika ekibi KVC Westerlo’da kiralık forma giyen genç kalecisi Berke Özer’in, menisküs nedeniyle ameliyat edildiğini duyurdu.   Sarı-lacivertli kulüpten...
UNICEF: Yemen’de 12 milyon çocuk acil yardıma muhtaç
Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), Yemen’de yaklaşık 12 milyon çocuğun acil insani yardıma ihtiyaç duyduğunu belirtti.  UNICEF Yemen Temsilcisi...
Gurbetçilerden Diyarbakır annelerine destek
Diyarbakır annelerinin dağa kaçırılan çocuklarına kavuşma umuduyla HDP İl Başkanlığı binası önünde başlattığı evlat nöbeti sürüyor. Çocuklarının dağa kaçırılmasından HDP’yi...
Brüksel Merkez’de yere izmarit atan yanacak
2020 yılından itibaren Brüksel’in önemli turistik mekanlarını sınırları içerisinde barındıran Merkez Belediyesi’nde yere izmarit atmanın cezası 200 euro’ya mal olacak....
“Arabaşı geleneğini sürdürmek istiyoruz”
Schaerbeek belediyesi sınırları içerisinde yer alan Snack Petit Palais, kış aylarının başlamasıyla birlikte İç Anadolu’da özellikle kış mevsiminde tüketilen arabaşı...
Hengame “Hayalin Hikayesi”
Kurulduğu günden beri kendi besteleri üzerinde çalışan Hengame, toplam 7 şarkıdan oluşan “Hayalin Hikayesi” adlı ilk albümünü Fono Müzik etiketiyle dinleyicilerin beğenisine sundu. Grup...
KKTC’deki önemli toplantıya Belçika’dan da katılım oldu
KKTC Türk Birliği Dayanışma Derneği tarafından KKTC / Girne’de “Dünya Türk Sivil Toplum Kuruluşları Toplantısı” düzenlendi. Genç Sivil Toplum Kuruluşları...
Milli Takım galibiyetle tamamladı
2020 Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2020) Elemeleri H Grubu’nda Fransa lider, Türkiye ikinci olarak turnuvaya katılma hakkı kazandı. Avrupa futbolunun...
FC Schaerbeek önemli fırsat tepti
Schaerbeek belediyesinin köklü kulübü FC Schaerbeek, RSC Ixelles ile kendi evinde oynadığı ve rahat kazanacağı maçı 2-2 berabere bitirerek önemli...
Formula 1’de Brezilya etabını Verstappen kazandı
Formula 1 Dünya Şampiyonası’nın 20. ayağı Brezilya Grand Prix’sini, Red Bull-Honda’nın Hollandalı pilotu Max Verstappen kazandı. Formula 1’de sezonun 20. mücadelesi, Brezilya’nın Sao...
Yurt dışında yaşayan vatandaşların sorunları ele alındı
Almanya’nın Kuzey Ren Vestfalya (KRV) eyaletindeki Marl beldesinde düzenlenen toplantıda, yurt dışında yaşayan Türklerin sorunları ele alındı. Avrupa Zonguldaklılar Derneği...
Edeler: “Emirdağ kültürünü Belçika’da yaşatmaya geldik”
Afyonkarahisar’a bağlı Emirdağ ilçesinde yaşayan ve Emirdağ halkı arasında “Edeler” olarak da bilinen sülalenin son temsilcilerinden olan Gınalı Başkaya, Çınar...
İsrail’in Gazze saldırısı Brüksel’de protesto edildi
İsrail ordusunun abluka altındaki Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılar, Belçika’nın başkenti Brüksel’de protesto edildi. Brüksel Merkez Tren Garı önünde toplanan yüzlerce...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ