“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı

“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı
  • 17.04.2017
  • 1.787 kez okundu

Önce “her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.” deriz, ama her kişi Akşehir gölüne yoğurt çalıp “ya tutarsa” beklentisine girerek gülmeye başlayamaz, Nasrettin Hoca’dan başka.

“Sütten ağzı yanan kişi yoğurdu üfleyerek yer.”

Genç bir kız evlilik için tercihini “omzu tüfekli” den yana kullanmak ister.

“Ben varmam inekliye
Yoğurdu sinekliye
Mevlâm nasip eylesin
Omuzu tüfekliye.”

Ev halkı kalabalık olanların türküsü;
“Yoğurt çaldım kazana” diye başlar.

Evin Hanımı;
“Yoğurt koydum dolaba.” türküsünü mırıldanarak akşam sofrasının hazırlıklarına başlar.

Silifke’nin yoğurdu Emirdağ’ınki kadar meşhur değildir, ama zaten söylenmek istenen “balınan yoğrulan”dır.

İncil’de Hz. İbrahim’in üç meleğe tatlı ve ekşi süt sunduğu anlatılır.

İnsanoğlu 5000 yıldan beri süt içiyor.

Amerika yoğurdu 40-50 yıl önce tanıdı, Avrupa ise 20. yüzyılın başlarında.

Yoğurt kelimesi bugünkü şekliyle 8. yüzyıl Türkçe metinlerde geçer.

Divan-ı Lügat’it Türk’te de yoğurt kelimesine rastlanır.

16. yüzyılda Fransa Kralı 1. Fransuva ateşli ishal olur. Fransız hekimleri krallarını tedavi edemez. Kanuni’den yardım istenir, Türk hekimlerle birlikte Fransa’ya birkaç keçi gönderilir. Türk hekimler keçileri sağarak sütünden yoğurt yapıp krala ilaç olarak yedirirler. Kral bu tedaviden sonra sağlığına kavuşur.

Yoğurt, Türk göçleri eliyle bütün dünyaya aynı isimle yayılır.

Tamamen bir Türk buluşu olan yoğurt, “Türk basili” olarak bilinen ve ortaya laktik asit çıkaran mikroorganizmanın sütü pıhtılaştırmasıdır. Yaklaşık 22 hastalığın mikrobunu imha eder. Uzun ve sağlıklı yaşamanın sırrı yoğurttadır.

Yoğurdun mayalanışı bugün Anadolu’da ilk şekliyle yapılır. Kor denilen yoğurt mayası, hıdırellez sabahı (6 Mayıs) tıpkı arının çiçeklerden bal özü topladığı gibi kadınlar ve kızlar tarafından bitki yapraklarındaki çiğlerin toplanması ile elde edilir.

Hıdırellez’de sabah namazı kılındıktan sonra yaylanın bin bir derde deva olan bitkilerinin üzerine düşen çiğler bir tabağa toplanır. Çiğ belli bir miktara ulaşınca ılık süt kabına katılarak sarmalanır, böylece mayalama işlemi tamamlanır.

Anadolu’da nohuttan, kuzu işkembesindeki bir enzimden, karınca yumurtasından da yoğurt mayası yapılır.

Hıdırellezde çiğlerden toplanarak yapılan maya, üç gün boyunca tutar, diğer günler çiğ toplansa da maya olmaz. Bu çiğ, hamur mayası olarak da kullanılır.

Senin ataların koyunu ehlileştirdi. Koyundan süt sağmayı, sütten yoğurt yapmayı öğrendi. Öğrendiği bu ilaç gibi yiyeceği aynı adla bütün dünyaya tanıttı.

Göçtüğün her yerde konu-komşu yoğurdu severek yedi.

Meyvelisi, çikolatalısı, vanilyalısı çıktı yoğurdun. Meyo, yogo, bioghurt… oldu yeni adları…

Şimdi sen yüreğindeki onulmaz gurbet hevesi ile yeni yollara yolcu olmaya hazırlanıp dururken kuytuluktan müşfik bir ses gelir kulağına anne sütü gibi merhametli;
“Yoğurt çaldım ye de git.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

Trafikte cep telefonu kulananmanın bedeli ağır olacak
Flaman Brabant bölgesindeki Hal-Vilvorde savcılığı, Hareketlilik Haftası boyunca trafik suçlarını ciddi şekilde cezalandıracaklarını duyurdu. Trafikte elinde cep telefonuyla seyahat edenlerin,...
Brüksel’de kaçak kenevir üreten örgüt çökertildi
Uyuşturucu kaçakçılığında aktif bir suç örgütünün takibini yapan Brüksel-Kuzey bölgesi polisi, Çarşamba ve Perşembe günleri Brüksel’in Grimbergen ile Ganshoren belediyelerinde...
Emenike, Westerlo’da
Belçika 2. Futbol Ligi ekibi Westerlo, Nijeryalı forvet Emmanuel Emenike’yi transfer etti. Westerlo Kulübü, serbest oyuncu statüsündeki Emenike’nin transferini sosyal...
UEFA Şampiyonlar Ligi’nin en başarılısı Real Madrid
UEFA Şampiyonlar Ligi’nde yarın başlayacak 2019-2020 sezonu grup karşılaşmaları öncesi İspanya’nın Real Madrid ekibi, kupayı en çok müzesine götüren takım...
EuroTürkasist’e Avrupalı Türklerden tam not
“Bizimle yolda kalmazsınız” sloganıyla Avrupalı Türkler‘e yol yardım hizmetleri sunan Eurotürkassist 7/24 kesintisiz hizmet vererek vatandaşların takdir ve beğenisini kazandı....
Çizgi Roman Festivali Brüksel’de 10. kez düzenlendi
Belçika’nın başkenti Brüksel’de bu yıl 10’uncusu gerçekleştirilen Çizgi Roman Festivali, renkli görüntülere sahne oldu. Dünyanın farklı bölgelerinden geniş bir katılımla...
Hollanda’da otomobil seyircilerin arasına daldı
Hollanda’da bir otomobilin araba yarışına katılan seyircilerin arasına dalması sonucu 4 kişi yaralandı. Doğu Brabant Bölgesi polisinden yapılan yazılı açıklamada, Kuzey...
Bakan Reynders’e “kara para aklama” soruşturması
Belçika Dışişleri Bakanı Didier Reynders hakkında Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde kara para akladığı ve rüşvet aldığı iddialarına yönelik soruşturma başlatıldı. Belçika...
Club Brugge, Brugge derbisini kazandı
Belçika 1. Futbol Ligi takımlarından Club Brugge, deplasmanda Cercle Brugge’u 2-0 yendi. UEFA Şampiyonlar Ligi’nde Galatasaray’ın 18 Eylül Çarşamba günü...
Basketbolda dünya şampiyonu İspanya
Basketbolda 2019 FIBA Dünya Kupası finalinde İspanya, Arjantin’i 95-75 yenerek dünya şampiyonu oldu. Karşılaşamaya savunmada ve hücumda çok iyi başlayan...
Ülke genelinde kaçak silah operasyonu
Belçika güvenlik güçlerinin, ülke genelinde yaptığı operasyonlarda 638 silah ele geçirildi. Federal Savcılık Ofisinden yapılan açıklamaya göre, 10, 11 ve...
Valon bölgesinde hükümet kuruldu
Federe yapılı Belçika’nın Valon ve Frankofon toplumu hükümetleri, 100 günü aşkın süren müzakerelerin ardından kuruldu. Ülkenin Fransızca konuşulan kesiminde bölge ve toplum...
“Her türlü otomobil parçası Sedat Auto Parts’ta bulunur”
Yirmi yılı aşkın bir süredir ikinci el otomobil parçaları konusunda Belçika’da Auto Sedat’ı marka yapan Mermertaş ailesi, Sedat Auto Parts...
Dünya Ralli Şampiyonası’nın Türkiye etabı başladı
Dünya Ralli Şampiyonası’nın 11. ayağı Türkiye Rallisi’nin seremoni startını Muğla Valisi Esengül Civelek verdi. Marmaris Netsel Marina girişinde gerçekleştirilen seremoni...
Eski vekil Cezayir Büyükelçisi oldu
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, bazı ülkelere atanan büyükelçileri arayarak yeni görev yerlerini tebliğ etti. Diplomatik kaynaklardan edinilen bilgiye göre, Türkiye’nin bazı...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ