YeniVatan Belçika

TİYATRO SANATÇISI CENGİZ SAMSUN İLE RÖPORTAJ

  • 05 Ocak 2013
  • 2.294 kez görüntülendi.
TİYATRO SANATÇISI CENGİZ SAMSUN İLE RÖPORTAJ

“ KaIMG_6292ragöz ne basittir ne de çocuk oyunudur. Derin bir kültür içeriğine sahip, ince zeka ve kültür düzeyine hitap eden bir dile sahiptir”

Yeni Vatan: Sanat hayatına nasıl başladınız? Tiyatroya ilginiz neden geliyor?

Sanat hayatım 1997’de İstanbul’da Erkan Yücel Halk Tiyatrosu oyunculuğuyla başladı. Tabi bu profesyonel olan kısmın başlangıcı. Öncesi ilk okul yıllarına kadar gidiyor. Bir çok tiyatrocu arkadaşımın olduğu gibi benim bu sanata sevdam okul tiyatrolarındaki rollerle başladı.

Yeni Vatan: Peki Kukla ve Karagöz merakınız konusunda konuşalım biraz…

İstanbul’da profesyonel sanat yaşamına girince tabi araştırma ve kaynaklara ulaşma olanakları da arttı. Yaptığım işi daha iyi tanımak, tarihçesini bilmek gerektiği düşüncesi beni araştırmaya okumaya yönlendirdi. Geçmiş merakı beni geleneksel tiyatroya, geleneksel tiyatroda nihayet Karagöze – Kuklaya götürdü. Öz kültür, öz tiyatro. Bütünlüklü sanatlar. Kesinlikle büyülendim diyebilirim. Tam beni yansıtacak, kendimi ifade edebileceğim ve kendimi gösterebileceğim sanat dalları olduğunu gördüm. Bütün oyunu bir kişi oynuyor düşünsenize… Karagözcü bütün tipleri konuşuyor, bütün taklitleri yapıyor, tasviri oynatıyor, şarkı söylüyor, dans ediyor, oyun yazıyor, kurgu yapıyor, oynatacağı tasvirleri de kendi yapıyor, boyalarını kendi hazırlıyor… Hatta yapımda kullandığımız nevregan denen bıçakları da kendi yapıyor; iyi bir ustaysa.

Sanırım aradığımı Karagöz’de buldum. İçine girdikçe de derinleşen bir derya Karagöz. Bir çok kültürü ve bir çok sanatı barındırıyor içinde aynı zamanda. Ve böylece başladı Karagöz- Kukla macerası ve sürüyor hala…

Yeni Vatan: Karagöz ve Hacivat…nedir? Acaba toplum olarak iyi tanıyor muyuz ?

Karagöz bildiğiniz gibi geleneksel Türk gölge tiyatrosudur. Kökenleriyle ilgili çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Kesin olarak bilinen kanıtlanan bir bilgi yok henüz ama en kabul gören tez Metin And’ın ortaya attığı tezdir. Metin And’ın söz konusu tezine göre gölge oyunu tekniğinin Anadolu’ya gelişi 1071’de yılında Yavuz Sultan Selim’in Mısır’ı fethi ile olur. Yavuz Sultan Selim, şerefine yapılan şenliklerde Memlük gölge oyunu izlemiş ve çok beğenmiş. Sefer dönüşünde gölge oyunu sanatçılarını da beraberinde İstanbul’a getirmiştir. Mısır’dan alınan gölge oyunu tekniği idi. Yani Memlük gölge oyunu. Tasvirler (kuklalar) saydam olmayıp siyah beyaz yansımaktaydı. Karagöz olarak son halini 17. yy’da almıştır. Türkler öğrendikleri bu tekniği geliştirmiş, deri işleme ustalığını katmış, boyalarla renklendirmiş süsleme ve renk zevkini katmış ve bugün bildiğimiz Türk gölge oyunu tiplerini yaratmışlardır.. Yaklaşık yüz yıl sonra 17. yy’da bu oyun Karagöz adıyla anılmaya başlamıştır. Karagöz Hacivat tipleri de Mısırdan alınan gölge oyunu tiplerine çok benzemektedir. Karagöz ve Hacivat Mısır gölge oyunundaki Acib ve Garib adlı tiplerin Türkleşmiş halleri gibi görünmektedir. Acib ve Garib tıpkı Karagöz ve Hacivat gibi karşıt kişilerdir. Garip kurnaz ve yoksul. Acib ise şarabı yarattığı için Allaha dua eden bir tip.

Yeni Vatan: Karagöz ve Hacivat çocuk oyunu mu?IMG_6543

Maalesef bugün Karagöz unutulmaya yüz tutmuş bir sanat. Çocuk oyunu, basit ve ilkel diye küçümsenip bir köşeye itilmiş. Halbuki Karagöz ne basittir ne de çocuk oyunudur. Derin bir kültür içeriğine sahip, ince zeka ve kültür düzeyine hitap eden bir dile sahiptir. Engin bir tasavvuf kültürü yanında sert, muhalif ilerici bir üslubu, çizgisi vardır Karagöz’ün. Fakat elbette ki çocuklar için yazılmış, çocuklara uygun oyunlar vardır, oynanmıştır. Biz de çocuklara uygun oyunlar oynamaktayız. Benim çocuklar için yazdığım, konusu ve tipleriyle belli bir yaş gurubuna hitap eden oyunlarım var. Çocukların bu oyuna ilgisi de olağanüstü…

Yeni Vatan: Çocuklar Karagöz gösterilerinize nasıl tepkiler veriyor?

İlgi müthiş. Çocukların katılımı, tepkisi çok sıcak çok aktif oluyor çünkü çocuklar tepki vermekten, düşündüğünü söylemekten hiç çekinmiyorlar. Çoğu insan günümüzde bilgisayar ve televizyonla büyüyen çocukların Karagöz’e ilgi göstermeyeceğini düşünüyor. Ama aksine çocuklar gölge oyununun büyülü dünyasına, kendileri gibi saf, komik sevimli dünyaya öyle dalıyorlar ki, bilgisayar televizyon akıllarına bile gelmiyor. Tekrar tekrar izlemek istiyorlar.

Çünkü Karagöz’de çocukların istediği her şey bir arada : çizgi film, müzik, resim, karikatür, efekt, dans…

Yeni Vatan: Yeterince ilgi ve destek görüyor musunuz?

Son dönemlerde ilgi biraz arttı. Sebebi ise Unesco. 2009 yılında UNESCO Karagöz’ü “Dünya Somut Olmayan Kültür Mirası” listesine aldı. TC. Kültür ve Turizm Bakanlığı da bu çalışmaya taraf olduğu için bazı çalışmalar yaptı. Bu, sanatımızın hem dünyada tanınmasına hem ülkemizde hatırlanmasına neden oldu. Bu çalışmalar kapsamında ben de UNESCO ve TC Kültür Bakanlığı tarafından Kültür Mirası Taşıyıcısı olarak seçildim.

Yeterli destek derseniz maalesef yok! Biz, Karagöz sanatçıları hala kendi yağımızda kavruluyoruz. Fakat dediğim gibi bir nebze de olsa bir kıpırdama var. Biraz da kendi çabalarımla bu sanatı hem yurt içinde hem yurt dışında çeşitli festival ve turnelerle tanıtmaya sevdirmeye çalışıyorum.

Yeni Vatan: Brüksel Sound of İstanbul Festivaline katıldınız. Genel olarak festivalden umduğunuzu buldunuz mu?

Gördüğüm ilgi ve etkinliğe katılım beni çok memnun etti. Hem Türk hem Belçikalı meraklıların hem atölye çalışmasına hem gösteriye olan ilgisi çok güzeldi. Festival sorumlularının bize karşı sıcak, samimi yaklaşımı, kusursuz organizasyonları ile çok memnun kaldım demeliyim. Çocuklara ve büyüklere iki ayrı atölye çalışması yapmak ayrıca büyük bir zevkti.

Yeni Vatan: Festival haricinde Belçika’da mesleginiz alanında çalışmalarda bulundunuz mu?  narsanat

Kısa, fakat yoğun bir program geçirdim. Belçika’daki danışmanımız Ulaş Sarıtaş’ın daha önceden hazırladığı program doğrultusunda çeşitli görüşmelerimiz oldu. Örneğin en önemlilerinden birisi Faslı Mustafa Ben Messaoud ile görüşmemiz oldu. Mustafa iyi bir müzisyen. Binlerce yıldan beri gelen ‘Guembri’ isimli perdesiz bir enstruman çalıyor. Bu çalgıyla Şaman müziği de yapıyor. Karagöz esas olarak Şaman müziğiyle yapılır fakat günümüzde musiki ağırlıklı yapılıyor. Kendisiyle önümüzdeki dönemde ortak bir çalışma yapma sözü aldık. Belçikalı geleneksel kukla koleksiyoncuları ve tiyatrocularla görüşmemiz oldu. Bir kere hepsi Karagöz ‘ü tanıyor!

Bunların dışında Belçikalı ve Türk dernekleriyle görüşmelerimiz oldu. Programımız dahilinde sizin, Topakev Media Kültür Folklor Derneği’nin geleneksel arabaşı yemeğine de katıldık .Şunu da söylemeden geçemeyeceğim. Belçika’ya gelmeden önce küçük bir mide rahatsızlığı geçirme rağmen bu kadar bir güzel çorba içmemiştim. Daha sonra, Ulaş bize derneğiniz hakkında bilgi verdi. Adında folklor ve kültür geçiyor. Emirdağ Folklörünü ve kültürünü Belçika’da yaşatmanız ve başka kültürlerle yapacağınız ortak etkinliklerle evrenselleşmenizi tavsiye ederim. Günümüzde küreselleşme adı altında tek kültür dayatması var ve bahçenizde tek çeşit çiçek olmasını istiyorlar. Siz önemli görevler üsleniyorsunuz, başarılar dilerim. Önümüzdeki dönemde, Türk ve Belçikalı sanatseverlerle buluşmak üzere…

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Fransa İçişleri Bakanı Gerald Darmanin, izlenmesini talep ettiği 18 ibadet yerinden 9’unun kapatıldığını açıkladı. İçişleri Bakanı Darmanin, Twitter hesabından, Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Başbakan Jean Castex’in talimatları doğrultusunda ülkede “İslami ayrılıkçılık” ile mücadele adı altında hükümetin kararlı adımlar attığına ilişkin açıklamada bulundu. Darmanin, paylaşımında “İzlenmesini...
Avrupa Birliği (AB), Avrupa İlaç Ajansının (EMA) Amerikan ilaç şirketi Moderna’nın yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısı için bugün verdiği tavsiye kararını onayladı. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, sosyal medya hesabından, Moderna’nın Kovid-19’a karşı geliştirdiği aşıya onay verildiğini açıkladı....
Saya; ayakkabının yumuşak olan üst bölümü, gebe koyunların karnındaki yavru yüz günlük olduğunda çobanların yaptığı tören, yayla ve kırlarda hayvanlar için yapılan üstü samanla örtülü yer, kadın giysisi, iş önlüğü, kundura yüzü gibi anlamlara gelmektedir. Emirdağ’da saya gezmeye ayıcı oyunu...
Avrupa Merkez Bankası (ECB) aralık ayı para politikası toplantı tutanaklarında, avro kurundaki yükselişin enflasyon görünümü üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekildi. ECB Yönetim Konseyi’nin 9-10 Aralık’ta Frankfurt’ta gerçekleştirdiği para politikası toplantısının tutanakları yayımlandı. Konsey üyelerinin değerlendirmelerinin yer aldığı tutanaklarda, üyelerin...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı Pfizer ile BioNTech firmaları tarafından geliştirilen aşının uygulamasının yaklaşık 10 günlük test sürecinin ardından geniş kitlelerin aşılanmasına başlandı. Pfizer/BioNTech aşısının aralık sonunda Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu tarafından onaylanmasından sonra geçen 10...
Fransız lastik üreticisi Michelin, gelecek 3 yılda 127 bin kişilik iş gücünün 2 bin 300’ünü azaltacağını duyurdu. Michelin’den yapılan açıklamada, şirketin; üretim, kurumsal ve idari faaliyetlerde rekabet gücünü yüzde 5 artırmayı hedeflediği belirtildi. Açıklamada, işten çıkarmaların ve fabrika kapanışlarının planlanmadığı vurgulanarak, Fransa’da iş gücündeki 2 bin...
Limburg bölgesinde ikamet eden üç kişilik bir grup, Belçika Anayasa Mahkemesi tarafından alınan bir kararla, güneş paneli sayaçlarının 15 yıl geriye dönmesi yönetmeliğini iptal etmesini protesto etti. Lanaken’de bulunan tarihi utanç direğine bir güneş paneli asarak gerçekleştirilen protesto eyleminde verilen...
Süper Lig ekiplerinden Büyükşehir Belediye Erzurumspor, Aatıf Chahechouhe, Jahanna Omolo ve Manuel Da Costa’yı kadrosuna kattı. Kulüpten yapılan açıklamada, Chahechouhe, Omolo ve Da Costa’nın transfer edildiği belirtildi. Açıklamada, “Aatıf Chahechouhe, Jahanna Omolo ve Manuel Da Costa Erzurumspor’umuza hayırlı olsun.” denildi. Söz konusu futbolculardan bir dönem...
Serbest çalışanlar organizasyonu olan UCM (Union des classes moyennes) Çarşamba günü yapılacak toplantıda, spor salonlarının ve bahis acentelerinin yeniden açılması için yetki vermesini istedi. “Covid-19 nedeniyle vaka ve hastaneye yatma rakamları azalıyor. Dükkanların yeniden açılması ve Noel kutlamaları, başlayan kışa...
Avrupa Birliği (AB) otomobil pazarında toplam satışlar, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle 2020’de bir önceki yıla göre yüzde 23,7 geriledi. Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği (ACEA), AB ülkelerinde 2020 yılına ilişkin yeni otomobil tescil verilerini açıkladı. Buna göre, AB’de yeni...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler