YeniVatan Belçika

Selçuklu kitabeleri yeniden okunuyor

Selçuklu kitabeleri yeniden okunuyor

(AA) – Antalya’daki 810 yıllık Selçuklu yapılarına ait kitabeleri, Akdeniz Üniversitesi bünyesinde oluşturulan bir ekip tarafından yeniden okunuyor.

Kaynaklara göre 1207’de Selçuklu Sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından fethedilen Antalya, yüzlerce mimari eserlerle donatıldı. Özellikle Kaleiçi’nde yoğunlaşan mimari eserlerin üzerindeki kitabelerden Antalya’nın tarihçesini revize etmek için tarihçiler yeniden harekete geçti.

Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Ortaçağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Doç.Dr. Mehmet Emin Şen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, her biri tarihi kayıt özelliği taşıyan Selçuklu kitabelerinin oluşturdukları ekip tarafından kapsamlıca yeniden ele alındığını söyledi.

Türklerin Anadolu’yu fethettikten sonra bölgede kalıcı olduklarını göstermek için bazı imar faaliyetlerine girdiklerini ifade eden Şen, Selçuklu Sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından Antalya’nın fethinden sonra ve ondan sonraki sultanlar İzzetin Keykavus ve Alaaddin Keykubat döneminde cami, tekke, medrese ve diğer yapıların vezirler ve devlet adamları tarafından yaptırıldığını aktardı.

Şehrin tarihini gösteren, bir nevi “tapu senedi” niteliğindeki eserlerin kitabeleri üzerinde çalışma başlattıklarını dile getiren Şen, şunları belirtti:

“Antalya ve çevresinde Selçuklular, beylikler ve gerekse Osmanlılar dönemlerinde yazılmış ne kadar kitabe varsa revize edeceğiz. Gün yüzüne çıkarılması, buraları gezen seyyahların kitaplarına ve dönemin kaynaklarına bakarak, bugün ortada olmayan mimari yapıların kitabelerinin de ortaya çıkarılmasını hedefliyoruz. Türklerin Antalya’da 800-1000 yıllık bir faaliyeti var. Bunların gün yüzüne çıkarılması bizim boynumuzun borcu. Bu konuda elimizden gelen çabayı göstereceğiz.”

Daha önceki çalışmalarda kitabelerin bazılarının okunmasında hatalar olduğunun belirlendiğine dikkati çeken Şen, Selçuklular döneminde Arapça yazılan kitabelerin, bu dili bilen uzmanlarca yeniden okunması gerektiğinin altını çizdi.

Mezar taşlarının da bu proje kapsamında değerlendirileceğini belirten Şen, “Geçmişimize ait neler varsa ortaya çıkarmayı hedefliyoruz.” diye konuştu.

“Yivli Minare Camii kitabesinde de hata var”

Tarih araştırmacısı Necmi Atik de arasında Antalya’nın sembolü Yivli Minare Camisi’nin kitabesi de olmak üzere birçok esere ait kitabenin okumalarının “eksik” veya “hatalı” olduğunu ileri sürdü.

Okudukları fetih kitabelerinden Selçuklular’ın 1196’da Antalya’yı aldığının görüldüğüne işaret eden Atik, şöyle devam etti:

“Bunları okumuş olduğumuz yazma eser ve kitabelerden öğreniyoruz. Hem Antalya Müzesindeki kitabelerden hem de bugün varlığını sürdüren eserler üzerindeki kitabelerden anlıyoruz. Kitabelere göre Selçukluların Antalya’daki varlığı 1207 değil 1196. Kaynaklarda geçmiyor ama kitabelerden okuduğumuz kadarıyla Abbasiler’in de Antalya’yı bir süre hakimiyetlerine aldıklarını anlıyoruz.”

Antalya’nın sembolü Yivli Minare’nin Selçuklular döneminden kalan en somut eser olduğunu ifade eden Atik, yanındaki cami ve mevlevihanenin de o dönemin eserleri arasında yer aldığını kaydetti.

Evliya Çelebi ve İbni Batuta’nın eserlerine göre Kaleiçi’nde 7 büyük tekke ile 7 cami ve birçok mescit olduğunu anlatan Atik, ancak bugün bunların birçoğunun yıkılıp yok olduğuna işaret etti.

Atik, kitabelerin Selçuklu’nun resmi dili olan Arapça ile yazıldığını, bu eserlerin de Osmanlıca bilen kişilere okutulduğunu belirterek, “Arapça kitabeler Osmanlıca okunmaya çalışılmış. Müzedeki ve Kaleiçi’ndeki birçok kitabede bunları görürsünüz. Yazılan tezlerde bile bu hata sürdürülmüş. Arapça yazının Osmanlıca okunması Fransızca’nın İngilizce okunması veya Latince’nin İbranice okunması gibi bir durum. Bu yanlışların düzeltilmesi gerekiyor.” dedi.

“Özellikle yerli turistler bu kenti geziyor”

Antalya’nın 12-13 milyon turist ağırlayan bir şehir olduğuna işaret eden Atik,şu değerlendirmede bulundu:

“Özellikle yerli turistler bu kenti geziyor. Eğer bir kitabeyi okuyamazsanız veya ne olduğunu bilemezseniz onu nasıl anlayacak. Ne olduğu veya tercümesini nasıl yapacaksınız? Yanlış okunan bir kitabenin doğru tercümesi olamaz. Öncelikle kitabelerin, yazılı yazıtların her ne varsa bunların doğru okunması gerekir. Tarihlerinin ve içeriklerinin doğru belirlenmesi gerekiyor. Ondan sonra  bunun tercümesi doğru olarak yapılabilsin. Bu sıralamanın bu konudaki çalışmalarda takip edilmesi gerekiyordu. Antalya ölçeğinde bu işin ciddiye alınması gerekiyor. 800 yıllık İslam beldesi olan Antalya’nın İslami özelliklerinin, kültürünün, mirasının yabancılara aktarılması noktasındaki zaafiyetimizin biran önce giderilmesi gerekiyor.”

Kitabede “emera” olarak geçen bir ifadenin Osmanlıca okuyan bir kişi tarafından “emir” olarak çevrildiğini ifade eden Atik, “Burada ’emir’den yani yöneticiden bahsedilmiyor. Başka bir anlamı var. Kitabede Osmanlıca da karşılığı olmayan kelimeler karşınıza çıkıyor. Bunu nasıl çevireceksiniz? Okunmayan yerler var. Belki Arapça ve Farsça olduğu için geçilmiş. Örneğin bir kitabede 3 satır açıklama var. Okunamadığı için iki satırının tercüme edildiğini görüyoruz. Bu bir kitabedeki sorun. Daha birçok kitabede aynı hatalar söz konusu. Bu eksikliklerin de giderilmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü yetkilileri de yeni çalışmanın sonucuna göre kitabelerdeki hata veya eksiklerin düzeltileceğini belirtti.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Bir ülkenin alfabesi ile oynar camilerini ahıra çevirip depo olarak kullanır, minaresinden ezanı kısar aslını tahrip eder, âlimlerini darağacında sallandırır, okullarında biremen mızıkacılarını okutursan, ecdadın kabir taşını okuyamayacak hale gelir neslin, avlu duvarında hellik eder cihahanda hüküm süren atanın kabrini....
Avrupa Merkez Bankası (ECB) aralık ayı para politikası toplantı tutanaklarında, avro kurundaki yükselişin enflasyon görünümü üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekildi. ECB Yönetim Konseyi’nin 9-10 Aralık’ta Frankfurt’ta gerçekleştirdiği para politikası toplantısının tutanakları yayımlandı. Konsey üyelerinin değerlendirmelerinin yer aldığı tutanaklarda, üyelerin...
Kasımpaşa’nın sezon sonuna kadar Hollanda ekibi Fortuna Sittard’a kiraladığı Belçikalı futbolcu Mickael Tirpan, veda mesajı yayımladı. Tirpan, Instagram hesabından yaptığı açıklamada, “Bir senedir formasını gururla terlettiğim Kasımpaşa Kulübüme kısa bir ara vermek zorunda kaldığımı belirtmek isterim. Bu süreçte başta başkanım Turgay Ciner Bey ve...
Belçika İçişleri Bakanı Annelis Verlinden, başkent Brüksel’de Afrikalı bir gencin gözaltına alındıktan bir saat sonra hayatını kaybetmesi üzerine düzenlenen gösterilerdeki şiddet eylemlerinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Belçika kamu yayın kuruluşu VRT televizyonuna açıklama yapan Verlinden, “Kamu malına zarar verme, kundaklama, polise taş...
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın (c.c.) adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa (s.a.v)’in, âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Âmin. Hazret-i Allah Celle Celâlühü Kur’an-ı Kerîminde şöyle buyuruyor; “İman edip...
Belçika’da siyahi bir gencin polis tarafından gözaltına alınmasından kısa süre sonra hayatını kaybetmesi üzerine düzenlenen protesto gösterisinde polislerle göstericiler arasında arbede çıktı. Başkent Brüksel’de Afrika kökenli 23 yaşındaki İbrahima Barrie’nin hafta sonunda gözaltına alınmasından bir saat sonra hayatını kaybetmesi nedeniyle yüzlerce kişi...
Adalet Bakanı Vincent Van Quickenborne, kırmızı bölgelerden döndükten sonra birinci ve günde Kovid-19 testlerini yaptırmayan vatandaşların 250 euro’luk para cezası verileceğini açıkladı. Akşam saatlerinde Bakan ve Başsavcılar Koleji’nden bu yönde bir genelge gönderildi. Seyahatten dönenlerin, Belçika Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünü...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı geliştirilen aşı 20 günde yaklaşık 50 bin kişiye yapıldı. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün verilerine göre, ülkede 28 Aralık 2020’den beri sadece 49 bin 847 kişiye BioNtech ve Pfizer firmaları tarafından üretilen Kovid-19 aşısı uygulandı. Aşı...
Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen gösteride yeni tip koronavirüs (Kovid-19) önlemleri protesto edildi. “Querdenken 30” adlı oluşumun yaklaşık 100 üyesi, Kovid-19 önlemlerini protesto etmek amacıyla Alexanderplatz Meydanı’nda toplandı. Hükümetin Kovid-19 salgınının yayılmasını engellemek amacıyla aldığı önlemlere tepki gösteren eylemciler, tedbirlerin hemen kaldırılmasını istedi. Geniş...
Almanya’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı 27 Aralık’tan bugüne kadar aşı yaptıranların sayısının 188 bin 553 kişiye ulaştığı bildirildi. Almanya’da bulaşıcı hastalıklar alanında çalışmalar yürüten Robert Koch Enstitüsünden (RKI) yapılan açıklamaya göre, ülkede son 24 saatte 21 bin 87 kişi aşı oldu. Böylelikle bugüne kadar...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler