YeniVatan Belçika

Selçuklu kitabeleri yeniden okunuyor

Selçuklu kitabeleri yeniden okunuyor

(AA) – Antalya’daki 810 yıllık Selçuklu yapılarına ait kitabeleri, Akdeniz Üniversitesi bünyesinde oluşturulan bir ekip tarafından yeniden okunuyor.

Kaynaklara göre 1207’de Selçuklu Sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından fethedilen Antalya, yüzlerce mimari eserlerle donatıldı. Özellikle Kaleiçi’nde yoğunlaşan mimari eserlerin üzerindeki kitabelerden Antalya’nın tarihçesini revize etmek için tarihçiler yeniden harekete geçti.

Akdeniz Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Ortaçağ Tarihi Anabilim Dalı Başkanı Doç.Dr. Mehmet Emin Şen, AA muhabirine yaptığı açıklamada, her biri tarihi kayıt özelliği taşıyan Selçuklu kitabelerinin oluşturdukları ekip tarafından kapsamlıca yeniden ele alındığını söyledi.

Türklerin Anadolu’yu fethettikten sonra bölgede kalıcı olduklarını göstermek için bazı imar faaliyetlerine girdiklerini ifade eden Şen, Selçuklu Sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev tarafından Antalya’nın fethinden sonra ve ondan sonraki sultanlar İzzetin Keykavus ve Alaaddin Keykubat döneminde cami, tekke, medrese ve diğer yapıların vezirler ve devlet adamları tarafından yaptırıldığını aktardı.

Şehrin tarihini gösteren, bir nevi “tapu senedi” niteliğindeki eserlerin kitabeleri üzerinde çalışma başlattıklarını dile getiren Şen, şunları belirtti:

“Antalya ve çevresinde Selçuklular, beylikler ve gerekse Osmanlılar dönemlerinde yazılmış ne kadar kitabe varsa revize edeceğiz. Gün yüzüne çıkarılması, buraları gezen seyyahların kitaplarına ve dönemin kaynaklarına bakarak, bugün ortada olmayan mimari yapıların kitabelerinin de ortaya çıkarılmasını hedefliyoruz. Türklerin Antalya’da 800-1000 yıllık bir faaliyeti var. Bunların gün yüzüne çıkarılması bizim boynumuzun borcu. Bu konuda elimizden gelen çabayı göstereceğiz.”

Daha önceki çalışmalarda kitabelerin bazılarının okunmasında hatalar olduğunun belirlendiğine dikkati çeken Şen, Selçuklular döneminde Arapça yazılan kitabelerin, bu dili bilen uzmanlarca yeniden okunması gerektiğinin altını çizdi.

Mezar taşlarının da bu proje kapsamında değerlendirileceğini belirten Şen, “Geçmişimize ait neler varsa ortaya çıkarmayı hedefliyoruz.” diye konuştu.

“Yivli Minare Camii kitabesinde de hata var”

Tarih araştırmacısı Necmi Atik de arasında Antalya’nın sembolü Yivli Minare Camisi’nin kitabesi de olmak üzere birçok esere ait kitabenin okumalarının “eksik” veya “hatalı” olduğunu ileri sürdü.

Okudukları fetih kitabelerinden Selçuklular’ın 1196’da Antalya’yı aldığının görüldüğüne işaret eden Atik, şöyle devam etti:

“Bunları okumuş olduğumuz yazma eser ve kitabelerden öğreniyoruz. Hem Antalya Müzesindeki kitabelerden hem de bugün varlığını sürdüren eserler üzerindeki kitabelerden anlıyoruz. Kitabelere göre Selçukluların Antalya’daki varlığı 1207 değil 1196. Kaynaklarda geçmiyor ama kitabelerden okuduğumuz kadarıyla Abbasiler’in de Antalya’yı bir süre hakimiyetlerine aldıklarını anlıyoruz.”

Antalya’nın sembolü Yivli Minare’nin Selçuklular döneminden kalan en somut eser olduğunu ifade eden Atik, yanındaki cami ve mevlevihanenin de o dönemin eserleri arasında yer aldığını kaydetti.

Evliya Çelebi ve İbni Batuta’nın eserlerine göre Kaleiçi’nde 7 büyük tekke ile 7 cami ve birçok mescit olduğunu anlatan Atik, ancak bugün bunların birçoğunun yıkılıp yok olduğuna işaret etti.

Atik, kitabelerin Selçuklu’nun resmi dili olan Arapça ile yazıldığını, bu eserlerin de Osmanlıca bilen kişilere okutulduğunu belirterek, “Arapça kitabeler Osmanlıca okunmaya çalışılmış. Müzedeki ve Kaleiçi’ndeki birçok kitabede bunları görürsünüz. Yazılan tezlerde bile bu hata sürdürülmüş. Arapça yazının Osmanlıca okunması Fransızca’nın İngilizce okunması veya Latince’nin İbranice okunması gibi bir durum. Bu yanlışların düzeltilmesi gerekiyor.” dedi.

“Özellikle yerli turistler bu kenti geziyor”

Antalya’nın 12-13 milyon turist ağırlayan bir şehir olduğuna işaret eden Atik,şu değerlendirmede bulundu:

“Özellikle yerli turistler bu kenti geziyor. Eğer bir kitabeyi okuyamazsanız veya ne olduğunu bilemezseniz onu nasıl anlayacak. Ne olduğu veya tercümesini nasıl yapacaksınız? Yanlış okunan bir kitabenin doğru tercümesi olamaz. Öncelikle kitabelerin, yazılı yazıtların her ne varsa bunların doğru okunması gerekir. Tarihlerinin ve içeriklerinin doğru belirlenmesi gerekiyor. Ondan sonra  bunun tercümesi doğru olarak yapılabilsin. Bu sıralamanın bu konudaki çalışmalarda takip edilmesi gerekiyordu. Antalya ölçeğinde bu işin ciddiye alınması gerekiyor. 800 yıllık İslam beldesi olan Antalya’nın İslami özelliklerinin, kültürünün, mirasının yabancılara aktarılması noktasındaki zaafiyetimizin biran önce giderilmesi gerekiyor.”

Kitabede “emera” olarak geçen bir ifadenin Osmanlıca okuyan bir kişi tarafından “emir” olarak çevrildiğini ifade eden Atik, “Burada ’emir’den yani yöneticiden bahsedilmiyor. Başka bir anlamı var. Kitabede Osmanlıca da karşılığı olmayan kelimeler karşınıza çıkıyor. Bunu nasıl çevireceksiniz? Okunmayan yerler var. Belki Arapça ve Farsça olduğu için geçilmiş. Örneğin bir kitabede 3 satır açıklama var. Okunamadığı için iki satırının tercüme edildiğini görüyoruz. Bu bir kitabedeki sorun. Daha birçok kitabede aynı hatalar söz konusu. Bu eksikliklerin de giderilmesi gerekiyor.” ifadelerini kullandı.

Antalya Vakıflar Bölge Müdürlüğü yetkilileri de yeni çalışmanın sonucuna göre kitabelerdeki hata veya eksiklerin düzeltileceğini belirtti.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Belçika’nın başkenti Brüksel’de yabancılar ofisinin önünde toplanan bir grup düzensiz göçmen, oturum taleplerine olumlu yanıt alabilmek için gösteri yaptı. Belçika Kağıtsızlar Koordinasyonunun çağrısıyla toplanan grup, oturum başvurusundan cevap alamayan sığınmacıların dosyalarının görüşülmesi için çağrıda bulundu. “Kağıtsız” olarak tanımlanan ve başvurularına rağmen...
Belçika’da yayın yapan De Tijd gazetesi, Ankara ziyaretlerindeki protokol olayının ardından AB Konseyi Başkanı Charles Michel ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’i “birbirlerine pas atmayan tecrübesiz ve hırslı golcülere” benzetti. Flamanca yayın yapan gazetenin protokol olayıyla ilgili haberinde,...
Çin Dışişleri Bakanlığı, Avrupa Birliği’nin (AB), Sincan Uygur Özerk Bölgesi’ndeki Uygur Türklerine baskı uygulandığı gerekçesiyle Çinli yetkililere yaptırım kararına misilleme olarak, AB’den 10 kişi ile 4 kurum ve kuruluşa yaptırım uygulanacağını açıkladı. Bakanlıktan yapılan yazılı açıklamada, ismi açıklanmayan bir sözcü, AB’nin yaptırım kararının gerçekleri...
Ramazan aylarında Belçika’nın Antwerpen şehrinde düzenlenen ve en çok beğeni toplayan festivallerden birisi haline gelen “Sultan der Maanden” Kovid-19 pandemi dönemi nedeniyle farklı bir şekilde düzenlenecek. Önceki yıllarda Ramazan ayında Türk Dernekler Birliği Federasyonu, yeni adıyla Bindus Federasyonu, tarafından düzenlenen...
Belçika federal hükümeti, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınına karşı aralık sonunda başlatılan aşı kampanyasını hızlandırarak, yeterli miktarda doz olması halinde nüfusun yüzde 70’ini yaz sonuna kadar aşılayacak şekilde plan hazırladı. Belçika Sağlık Bakanı Frank Vandenbroucke, parlamentoda, milletvekillerine aşı kampanyasının güncellenmiş hali...
Almanya’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı 27 Aralık’tan bugüne kadar aşı yaptıranların sayısının 188 bin 553 kişiye ulaştığı bildirildi. Almanya’da bulaşıcı hastalıklar alanında çalışmalar yürüten Robert Koch Enstitüsünden (RKI) yapılan açıklamaya göre, ülkede son 24 saatte 21 bin 87 kişi aşı oldu. Böylelikle bugüne kadar...
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu üyesi Ylva Johansson, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı alınan seyahat tedbirlerinin gevşetilmesinde kullanılacak aşı sertifikasında AB’nin onay verdiği aşıların geçerli olacağını söyledi. AB Komisyonunun içişlerinden sorumlu üyesi Johansson, AB İçişleri Bakanları Toplantısı’ndan sonra gazetecilerin AB içinde seyahatlerde...
Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa (s.a.v)’in âli’nin ve Ashâbının üzerine olsun inşaallah. Amin. Muhterem Müslümanlar, Ramazân-ı Şerif ayımızın ortası biz Ümmet-i Muhammed için Mağfiret Günlerindeyiz insaallah. Bizleri Rahmet, Mağfiret ve Kutuluş...
Çarşamba günü saat 15.00’te Saint-Josse belediyesi sınırları içerisinde yer alan Brabant bölgesindeki polis karakolu yakınında İbrahima B. için düzenlenen yaklaşık 500 kişiyi bir araya getiren gösterinin ardından çıkan büyük şiddet olaylarına karıştığı tespit edilen 112 idari tutuklama ve dört adli...
Fenerbahçe HDI Sigorta Erkek Voleybol Takımı, CEV Şampiyonlar Ligi A Grubu 2. etap mücadelesinde Belçika temsilcisi Lindemans’ı 3-0 mağlup etti.  Polonya’nın Belchatow kentindeki Energia Belchatow Spor Salonu’nda oynanan maçı sarı-lacivertli ekip, 25-14, 25-19 ve 25-19’luk setlerle kazandı.  Fenerbahçe HDI Sigorta, ikinci maçında yarın ev sahibi ülkenin...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler