Site Rengi

YeniVatan Belçika

Osmanlı’dan bugüne Türklerin spor hafızası Devlet Arşivlerinde

Osmanlı’dan bugüne Türklerin spor hafızası Devlet Arşivlerinde

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığınca yapılan çalışma ile Osmanlı’dan bugüne Türklerin ata sporları ve olimpiyatlar gibi uluslarası organizasyonlara katılmalarına kadar  birçok konuda spor tarihinin hafızası çıkarıldı. 

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanlığınca 16. yüzyıldan başlayarak, Cumhuriyetin ilk yıllarına kadar Türkiye’deki spor faaliyetleri hakkında bilgiler içeren “Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı’da Spor” kitabı yayımlandı. 

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne geçişten sonra yeniden yapılanan Devlet Arşivleri Başkanlığının yayımlanan ilk eseri olma özelliğini taşıyan kitapta, binicilik ve at yarışları, ok ve tüfek atıcılığı, avcılık, güreş, cirit, beden terbiyesi, kulüpler ve idman yurtları, olimpiyatlara ilişkin detaylar öne çıkıyor. 

Arşiv hizmetlerinde uzmanlaşmış bir heyet tarafından hazırlanan kitapta, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemi arşivlerinden seçilen belgelerin yanı sıra Türkiye’nin önde gelen spor kulüplerinin müzelerinden alınan belgelere de yer verildi. 

1912’de Olimpiyatlara temsilci gönderildi

Osmanlı Devleti’nin spora ilgisi ve bu kapsamda uluslararası spor organizasyonlarına katılımına ilişkin bilgilerin yer aldığı kitapta, Selim Sırrı (Tarcan) Bey’in 1912’de İsveç’te düzenlenen Olimpiyat Oyunları’na temsilci olarak katıldığına ilişkin belge dikkati çekiyor. 

Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivleri Başkanı Prof. Dr. Uğur Ünal, AA muhabirine yaptığı açıklamada, bu kitapla arşivlerde bulunan belgelerin sadece siyasal olayların tarihine ait kaynaklar olmadığını, toplumsal hayatı ilgilendiren kültür, sanat ve ekonomiye ait konuları da içerdiğini göstermeyi amaçladıklarını söyledi. 

Ünal, gençlik yıllarından itibaren sporla profesyonel olarak ilgilenen ve bu ilgisini de her fırsatta çeşitli vesilelerle ifade eden Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da hazırlık aşamasından itibaren konuyla yakından ilgilendiğini ve kitaba sunuş yazarak, çalışmayı onurlandırdığını dile getirdi. 

Kitabın içeriğine ilişkin bilgi veren Ünal, “Modern dönemde spor olarak adlandırılan ve bedensel hareketlerin tümünü içeren, gerek ulusal gerekse uluslararası yarışların konusu olan faaliyetlerin tarihi serüveni kitapta 139 belge grubunun çeviri yazıları ve özetleri ile ortaya konulmaktadır.” diye konuştu.  

Ünal, Osmanlı Devleti’nin klasik çağında bedensel dayanıklılığı artırmak için ve askerliğe hazırlık amacıyla güreş, cirit, okçuluk, binicilik, atıcılık ve avcılık faaliyetlerinin yaygın olduğunu, eğlence ve gösteri kültürünün de vazgeçilmez unsurları haline geldiğini anlattı.

Ünal, “Tanzimat sonrasında ise Avrupaülkeleri ile iletişimin artmasıyla Osmanlı spor literatürüne jimnastik, yüzme, yelken yarışları, eskrim, futbol, bisiklet yarışı gibi spor dalları da eklendi. Sporun değişik dallarını temsil eden kulüpler Osmanlı coğrafyasında yayılmaya başlamışlar, modern eğitim veren okulların açılmasıyla birlikte de ders müfredatlarındaki yerini aldı.” ifadelerini kullandı. 

Ünal, Birinci Dünya Savaşı yıllarında tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de genç nüfusun askere alınmasının zorunlu hale gelmesiyle gençlerin askerliğe hazırlanması amacıyla kurulan izcilik cemiyetleri, idman yurtları ve genç dernekleri vasıtası ile sporun daha geniş kitlelere ulaşmaya başladığının belgelerde görülebileceğini ifade etti 

Bu kapsamda ele alınan belgelerin İstanbul fethinin hemen ardından ok talimi ile uğraşan ve bugünkü spor kulüplerinin tarihteki yansımaları olarak değerlendirebilecek spor tekkelerine ilişkin bilgiler de içerdiğini aktaran Ünal, “Tüm Osmanlı coğrafyasına yayılan ve okçular tekkesi, atıcılar tekkesi gibi isimlerle anılan bu kurumların işleyişi, buralarda yetişen ve başarı gösteren sporcuların taltif edilmelerini belgeler üzerinden takip edebilmekteyiz.” şeklinde konuştu. 

Güreşin efsane isimleri Osmanlı arşivinde

Kitapta derlenen belgeler arasında güreşin efsane isimlerinden Adalı Halil, Kara Ahmet ve Kurtdereli Mehmet pehlivanlara ait belgelerin de bulunduğuna dikkati çeken Ünal, 1899’da Paris’te yapılan güreş müsabakasında dünya birincisi olan Kara Ahmet’in Paris Belediye Meclisi tarafından 5’inci rütbede mecidi nişanı verilmesine ilişkin talebin belgelerde görülebileceğini söyledi. 

Şehzade sünnetlerinin vazgeçilmezi güreş ve cirit

Ünal, şehzade sünnetleri, elçi kabullerinde güreş, cirit oyunları ve ok atma ve binicilik sporlarının da törenlerin vazgeçilmez unsurları arasında yer aldığının kitaba alınan belgelerden görebildiğini aktararak, şöyle konuştu:

“Avcılık, Osmanlı sultanlarının rağbet ettikleri ve bir tören edası ile bizzat gerçekleştirdikleri bir faaliyet olarak yine kitaptaki belgelere yansımıştır. İdman yurtları, izci kulüpleri ve genç dernekleri ile beden terbiyesinin yaygınlaştırılması amaçlandığını, sporun artık okulların eğitim müfredatına dahil edildiğini ve kız çocuklarının da bu derslerden istifadelerinin sağlanması için bayan beden eğitimi öğretmenlerinin tayin edildiğine dair belgeler ise Osmanlı modernleşmesinin hemen tüm sahalarda olduğu gibi spor alanında da gerçekleştiğini göstermesi bakımından önemlidir. Özellikle kız çocuklarının da eğitim ve öğretime dahil oluşlarının tarihi kadar, beden terbiyelerine de dikkat edilmesinin Osmanlı modernleşmesi adına güzel örnekler olduğunu düşünüyorum.” 

Atatürk’ten tebrik yazısı 

Cumhuriyet’in kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün, “ordu komutanı” sıfatıyla Fenerbahçe Spor Kulübünü ziyareti sırasında kulüp hatıra defterine yazdığı tebrik yazısının da kulüp müzesinden temin edilerek, kitaba konulduğunu anlatan Ünal, “Bu, Osmanlı’dan Cumhuriyet’e devlet idarecilerinin spora ilgisini gösteren güzel örneklerden birisi olmuştur. Bunun gibi örnekler çoğaltılabilir.” dedi.

Ünal, kitapta Türk spor tarihinin önemli kişiliklerinden Selim Sırrı Tarcan’ın yaptığı çalışmalar ve uluslararası organizasyonlardaki yerine ilişkin bilgi verildiğine değindi.

Spor kulüplerine para yardımı 

Son dönemde devletin spor kulüplerine yardımı meselesinin sık sık gündeme geldiğini söyleyen Ünal, Osmanlı’da da devletin sporu ve sporcunun desteklenmesi, başarının ödüllendirilmesi, gelişim için gerekli donanımların temini noktasında destek verildiği ve lüzumu halinde kulüplere para yardımında bulunulduğunun da erken tarihlerden itibaren belgelere yansıdığını kitaba giren resmi belgeler vasıtasıyla öğrendiklerinin altını çizdi.

Ünal, kitabın sonunda daha geniş kitlelere ulaşılması amacıyla ilave bir CD de eklediklerine işaret ederek, şunları kaydetti:

“Arşiv Belgelerine Göre Osmanlı’da Spor kitabının amacı bir spor dalını bütün yönleri ile ele almak olmayıp, kamuoyunda arşivlerin tanıtımına katkıda bulunmanın yanı sıra spor tarihi ile ilgili araştırma yapacak kişilere arşivlerin ihmal edilmemesi gereken kaynak değeri hakkında fikir vermektir. Bu amaca hizmet eden ve ilgililere katkısı olacak bir çalışma olduğunu düşünüyorum. Kitabın hazırlanmasında emeği geçen başkanlığımız çalışanlarına ve katkılarından dolayı kulüplerimize çok teşekkür ediyorum.” 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Valon Brabant savcılığından yapılan açıklamada, geçtiğimiz Perşembe günü, Tubize kentinde yasadışı olarak satılmayı bekleyen 5 bin adet kadar cerrahi maskeye el konulduğu bildirildi. Konuya ilişkin verilen bilgilere göre, Batı Brabant bölgesinden polis ve Federal Kamu Hizmeti Ekonomisinden görevliler, Facebook sosyal...
2019-2020 futbol sezonu tescil edilen Belçika’da kupa finalinin 1 Ağustos’ta seyircisiz oynanmasına karar verildi. Belçika Futbol Federasyonundan yapılan açıklamada, kupa finalinin, şampiyon ilan edilen Club Brugge ile Antwerp arasında başkent Brüksel’deki Kral Baudouin Stadyumu’nda 1 Ağustos’ta oynanacağı duyuruldu. Karşılaşmanın seyircisiz oynanacağı belirtildi....
İngiltere Premier Lig’de, lider Liverpool sezonun bitmesine 7 hafta kala şampiyonluğunu ilan etti.  Liverpool, en yakın rakibi Manchester City’nin, deplasmanda Chelsea’ye 2-1 yenilmesinin ardından Premier Lig’de 2019-2020 sezonu şampiyonluğuna ulaştı.  Manchester City’nin 23 puan önünde ilk sırada yer alan ekip,  şampiyonluğunu...
Avrupa Parlamentosu (AP), ırkçılık, şiddet ve adaletsizliğe karşı güçlü tedbirler alınması gerektiğini bildirdi. AP’nin yeni tip koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle Brüksel’de yapılan Genel Kurul oturumunda “George Floyd’un korkunç ölümünü şiddetle kınayan” karar 104’e karşı 493 oyla kabul edildi. Kararda, dünyanın çeşitli yerlerinde Floyd benzeri...
UEFA Avrupa Ligi son 32 turu ilk ayağı 8 maçla başladı. Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki iki numaralı organizasyonunun son 32 turunda, TSİ 20.55’te başlayan maçlar tamamlandı. Avrupa kupalarında yoluna devam eden tek Türk temsilcisi Medipol Başakşehir, deplasmanda Portekiz’in Sporting Lizbon takımına 3-1 mağlup...
Belçika Başbakanı Sophie Wilmes, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle ülke genelinde okulların cuma gecesi itibarıyla 3 Nisan’a kadar tatil edileceğini duyurdu.  Belçika Ulusal Güvenlik Konseyi, ülke genelinde yaygınlaşan Kovid-19 vakalarının ardından olağanüstü toplandı.  Görüşmenin ardından düzenlenen basın toplantısında konuşan Wilmes, Kovid-19’un...
Belçika İslam Temsil Kurumu, Belçika’da İmam Eğitimi hakkında bir basın bildirisi gönderdi. Mehmet Üstün imzalı basın bildirisinde şu ifadeler yer aldı: Malum olduğu üzere, Belçika 1974 yılından itibaren İslam dinini resmi olarak tanımaktadır. Bu tarihten itibaren İslam’ın Belçika’da kurumsallaşması yönünde...
Süper Lig’in son şampiyonu Medipol Başakşehir, Fas asıllı Belçikalı futbolcu Nacer Chadli’yi kadrosuna kattı. Turuncu-lacivertli kulüpten yapılan açıklamada, bonservisi Fransa 1. Futbol Ligi takımlarından Monaco’da olan ancak geçen sezonu Belçika temsilcisi Anderlecht’te geçiren 31 yaşındaki kanat oyuncusu ile 2 yıllık...
Avrupa Birliği (AB), özellikle batarya teknolojilerinde kullanımıyla öne çıkan lityumu kritik ham maddeler listesine ekleme kararı aldı. AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Maros Sefcovic ve AB Komisyonu İç Pazardan Sorumlu Üyesi Thierry Breton, Brüksel’de kritik ham maddelere ilişkin stratejileri içeren eylem...
Kovid-19 salgınıyla mücadele kapsamında geçtiğimiz 11 Mayıs’ta Brüksel Merkez’in Pentagon bölgesinde hız sınırını 20 km/s’ye düşüren Brüksel Merkez belediyesi, aldığı kararla, ana caddelerde hız sınırını 1 Eylül’den itibaren tekrar 30 km/s’ye yükseltiyor. Kısmi tecrit döneminde alınan kararla, sokaktan geçen yayalarla...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler