YeniVatan Belçika

“Nevruz Bayramı”

“Nevruz Bayramı”

Bütün Türk dünyasının kültürel kodları içinde bir başlangıç günü olarak kabul edilen Nevruz, tarih sahnesine çıkışımızdan bu yana coşkun  şölenlerle kutlana gelmiştir. Nevruz, Türk dünyasında; Yılsırtı, Mart Dokuzu, Mart Bozumu, Sultan Nevruz, Gün Dönümü, Yeni Gün gibi  pek çok isimlerle anılmaktadır.Nevruz,birlik, beraberlik ve bir kültür günü olarak  anılmaktadır. 18.yüzyıl ozanlarından Ali Nebi,Nevruz şiirinde şöyle diyor:

“Bu gün dağlar yeşillendi
Sultan Nevruz safa geldinli
Cümle kuşlar hep dillendi
Sultan Nevruz safa geldin

Bu gün bahar eyyamıdır
Nevruz Türk‘ün bayramıdır
Gönüllerin sultanıdır
Sultan Nevruz safa geldin

Allah deyü öten kuşlar
Dua eyler dağlar taşlar
Yeşillendi hep ağaçlar
Sultan Nevruz safa geldin

Geçti şita  döndük yaza
Ali Nebi’m vurur saza
Kızanlar düştü alaza
Sultan Nevruz safa geldin”

Tarih boyunca bütün Türk devletlerinde Nevruz,bayram olarak kutlanmıştır.Türklerin Ergenekon‘dan çıkış gününün 21 Mart’a rastladığı kabul edilmektedir. On İki Hayvanlı Türk Takviminde yıl başı da aynı güne rastlamaktadır. Oğuz Kağan‘ın bu günü kutsal saydığını ve bayram gibi törenlerle karşıladığı bilinmektedir. Türklerin Nevruz kutlamaları Eski Uygur Dönemi resimlerine de konu olmuştur. Selçuklu Sultanı Sultan CelaleddinMelikşah, devrin uzay bilimcilerini Selçukluların başkenti İsfahan’da toplamış, kendi adıyla anılan Celali Takvimi’ni yaptırmıştır. Şemsi Takvim adıyla İran ve Afganistan’da kullanılan bu takvime göre yılbaşı 21Mart’tır. Akkoyunlu Hükümdarı Uzun Hasan, Nevruz gününü yılbaşı kabul etmiş, vergileri buna göre düzenlemiştir. Sultan kelimesinin Nevruz’la birlikte kullanılması, padişahların halkla birlikte Nevruz kutlamalarına katılmasıyla ilgilidir. Ertuğrul Gazi Törenleri, II. Abdülhamid zamanına kadar  Mart Dokuzu,Nevruz  günü yapılmıştır.

21 Mart 1919′da Konya’da Ergenekon Bayramı’nın kutlandığını devrin gazetelerinden yazmaktadır.Atatürk, Ankara Keçiören’de 21 Mart 1922′de Ergenekon bayramı ismiyle düzenlenen bir törene katılmıştır.  Azerbaycan,Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan Cumhuriyetleri’nde 21 Mart 1991′den itibaren Nevruz resmi bayram ilan  edilmiştir.

Nevruz,Farsça ‘yeni gün’ anlamına gelmektedir.İranlılar bu kutlamaları Saka Türklerinden alarak kendi kültürlerinin içine sokmuştur.Nevruz,bütün milletlerin kültürüne  Türklerden geçmiştir.

Nevruz;Altay Türklerinde  Cılgayak bayramı; Azerbaycan’da Novruz ve Ergenekon bayramı, Bozkurt bayramı, Ölüler bayramı; Başkurt Türklerinde  Ekin bayramı, Doğu Türkistan’da  Yeni Gün, Baş Bahar, Gagavuzlarda İlkyaz; Karaçay-Malkar Türklerinde  Gollü, Gutan, Saban Toy, Tegri Toy; Kazakistan Türklerinde Navruz, Nevruz bayramı, Nevruz Köce, Ulus Günü; Kazan ve Karapapaklar  Ergenekon bayramı; Kırgızistan’da Noruz; Kumuk Türklerinde Yazbaş; Nogay Türklerinde Navruz, Saban Toy; Özbekistan’da Nevroz; Tatarlarda Nevruz; Türkmenlerde Teze Yıl; Uygur’da Yeni Gün  olarak adlandırılmaktadır.

Ateş kültü, su kültü ve atalar kültü temel inanışlardır. Demir dövülmesi, Ergenekon’dan çıkışı anlatır. Sabah ateş yakarak üzerinden atlamak ateş kültü ile ilgilidir. Suyun yola ve eve serpilmesi, geri kalan suyun ev halkınca içilmesi su kültünü belirtisidir. Konu komşuya yumurta, süt, yoğurt dağıtılması,ortak eğlenceler düzenlenmesi Türk kültürünün temel taşlarından olan  sosyal dayanışma anlayışının bir örneğidir.

Divan edebiyatında da işlenmiş, şairler tarafından gazel ve kaside tarzında Nevruziyeler yazılmış, devrin hükümdarlarına ve devlet adamlarına sunulmuştur.

Nef‘î’, Nevruz gazelinde;
“Erişdi bahar oldu yine hemdem-i nevrûz
Şâd etse n’ola dilleri câm-ı Cem’i nevrûz” derken

Pir Sultan Abdal, nevrûziyyesinde;
“Âşık olan canlar bugün gelirler
Sultan nevrûz günü birlik olurlar
Hallâk-ı cihândanziyâ olurlar
Himmeti erince nevrûz sultanın” söyleyişi ile birlik olmaya dikkati çeker.

Şehriyar,Haydar Baba’ya Selam adlı şiirinde bir Nevruz eğlencesini anlatır ;
“Yumurtanı göyçük güllü boyardık
Çakğışdırıp sınanların soyardık
Oynamaktan birce meğer doyardık
Eli mene yaşılaşıkvererdi.”

Hüseyin Hüsnü Erdikul bir deyişinde Nevruz’a kavuşmaktan mutlu olur;
“Gönüller şad oldu, ilkbahar geldi
Nevruz bayramına eriştik ya Hu.
Çemenzar şevk ile nura bezendi
Nevruz bayramına eriştik ya Hu…”

Cemlerde okunan bir  gülbangta  Nevruz kutlanır :
“Bismi Şah Allah Allah…!
Nevruz bayramınız kutlu ola
Yeni yılınız hayırlı uğurlu ola.
Şah-ı Velayet İmam Ali Efendimizin doğum günü mübarek ola.
Boz Atlı Hızır yoldaşınız ola.
Dilde dileklerimizi, gönülde muratlarımızı vere.
Hastalara şifa, dertlilere deva, borçlulara eda ihsan eyleye…
Dil bizden, nefes Pirimiz Hünkarımız Hacı Bektaş-ı Veli’den ola.
Gerçeğe Huuu…”

Namık Kemal, Ramazan bayramı ile Nevruz bayramını kasidesinde birlikte kutlar:
“Bayramı getürdü şeref-i makdem-i nevruz
Hem hürrem-i îdiz yine hem mükrem-i nevruz

At köhne libâs-ı gamı tecdîd-i sürur et,
Hem îd-i safa sür yürü hem âlem-i nevruz

Olsam ki yüzden nolaşekkerçeş-i buse
İd-i ramazan oldu bugün hemdem-i nevruz…”

Yavuz Bülent Bakiler,Turan şiirinde  Nevruz ateşini tutuşturur:  
“Nevruz toylarımızda ateşler tutuşturdum.
Orhun’dan, Seyhun’dan, Ceyhun’dan geçtim.
Yol gösterdi kükreyerek bana Bozkurt’um.
Atımla hep yanyana gözelerden su içtim.
Baykal’da da çimdim ben, Hazar Denizi’nde de
Toprağıma bağdaş kurup oturdum.”

Nevruz, birlik ve beraberliğin en eski adıdır.Nevruz’da kin,nefret,bölücülük ve ayrılıkçılık olmamalıdır.Bu en eski Türk bayramını, kendilerine tarih ve kültür arayışına giren bölücülerin ellerine teslim etmemek gerekir.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Geçtiğimiz Pazar akşamı çocuk arabasıyla kaldırımda yürüdüğü esnada saldırıya uğradıktan sonra hayatını hastanede kaybeden 3 çocuk annesi kadının katili yakalandı. Yapılan geniş çaplı aramalar sonrası, bir şüpheli tutuklandı ve özgürlüğünden yoksun bırakıldı. Yakalanan şüphelinin ise 25’ten fazla suçtan yargılandığı ve...
Milli otomobil yarışçısı Ayhancan Güven, Bahreyn Grand Prix’si destek serisi Porsche Orta Doğu Sprint Challenge ilk yarışına pole pozisyonda başlayıp, zafere ulaştı. Türkiye Otomobil Sporları Federasyonundan (TOSFED) yapılan açıklamada, “Lechne Racing misafir sürücüsü olarak seriye katılan Ayhancan Güven, bu başarısı ile 2021 sezonunda...
Avrupa’da yaşayan Türklerin memleketlerine gitmek üzere Kapıkule Sınır Kapısı’ndan geçişleri sürüyor. Geçen yıl salgın tedbirleri kapsamında memleketlerine gelemeyen gurbetçiler, bu yıl yoğunluk oluşturdu. Kapıkule Sınır Kapısı’ndan yurda giriş yapan gurbetçiler, kısa bir molanın ardından memleketlerinin yolunu tutuyor. Altınlı ailesi için...
Belçika Türk Eğitim Vakfı (BETEV), gençlerin okul başarılarını etik değerlere dayalı,  dengeli ve verimli bir yaşam biçimine dönüştürme amacıyla,  eğitime gönül vermiş üyeler ile birlikte kurulmuştur. Dernek belirlediği hedefler doğrultusunda, Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluğu Baskanlığı (YTB) tarafından desteklenen “Türkçe...
Grup Eylül ile Ömrüm, Kar Yolla, Erik Dalı, vs gibi yapmış olduğu meşhur şarkılar ve YouTube kanalında paylaşmış olduğu ilginç videolar ile tanınan Belçika’nın meşhur şarkıcısı Onursal Özokçu, müzisyenlerin sesi olmak adına çıkardığı “Çalgıcı” isimli teklisini kamuoyuna sundu. Müzisyenlerin hayatta...
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşıları, normalleşmeye dönüşe dair umutları artırırken üretici şirketlere milyarlarca dolarlık kazanç sağladı. The Guardian’ın haberine göre, birçok ülke yaygın aşılama programlarında kullanılmak üzere milyonlarca dozluk aşı için kesenin ağzını açtı.  Türk bilim insanları Uğur Şahin ve Özlem Türeci’nin kurucusu...
Belçika’nın en büyük Covid-19 aşılama merkezi Brüksel Expo fuar alanındaki salonda 17 Şubat Çarşamba günü açılıyor. Merkezde günde yaklaşık 3 bin 500 insan gelip aşı yaptırabilecek. İlk etapta 65 yaşın üzerindeki kişilerin aşı olmasına izin verileceği öğrenildi. Belçika’da yapılan aşılamalar...
Belçika’daki bazı cezaevlerinde görev yapan gardiyanlar grev başlatınca, güvenliğin sağlanması için polis ekipleri görevlendirildi. Belçika basınındaki haberlere göre, başkent Brüksel’deki Forest, Saint-Gilles ve Berkendael cezaevlerinde görevli gardiyanlar ve diğer işlerde görevli çalışanlar, personel azlığı nedeniyle iş yüklerinin fazla olduğu gerekçesiyle...
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) kısıtlamalarına karşı düzenlenen gösteriler Avrupa’nın birçok ülkesine sıçrarken, bazı ülkelerde polisle göstericiler arasında arbedeler de yaşanmaya başladı. Hollanda, Belçika, Slovenya, Çekya, Avusturya, Macaristan ve Bulgaristan, geçen hafta kısıtlamalara karşı gösterilerin düzenlendiği ülkelerin başında geliyor. Hollanda’da sokağa çıkma kısıtlamasının ikinci...
Göztepe’nin başarılı futbolcusu Belçika doğumlu Alpaslan Öztürk, A Milli Takım’ın Letonya ile oynayacağı maç kadrosuna dahil edildi. Türkiye Futbol Federasyonu (TFF), A Milli Futbol Takımı’nın kadrosuna 3 oyuncunun dahil edildiğini açıkladı.  TFF’nin internet sitesinden yapılan açıklamada, “Göztepe forması giyen Alpaslan...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler