YeniVatan Belçika

“Kuzum”

“Kuzum”

Kemalettin Kamu’nun  Bingöl Çobanları şiirini lise yıllarında okumuştum. Beni etkileyen şiirlerinden başında gelen Bingöl Çobanları, Emirdağ halkının hayatını anlatıyordu:

“Okuma yok, yazma yok, bilmeyiz eski, yeni;
Kuzular bize söyler yılların geçtiğini.
Arzu, başlarımızdan yıldızlar gibi yüksek;
Önümüzde bir sürü, yanımızda bir köpek,
Dolaştırıp dururuz aynı daüssılayı;
Her adım uyandırır ayrı bir hatırayı:”

Şiirin tamamında yaylacılık yapan halkın hayatı sanatsal bir dille tasvir ediliyordu. Ben, en çok da “Kuzular bize söyler yılların geçtiğini.” dizesinin cezbesine kapılarak aile  büyüklerimin bana, kardeşlerime ve bütün çocuklara “kuzum” diye seslenmeleri takılmıştım. İnsanlar çok sevdikleri çocuklarına öz adları varken niçin “kuzum” diye sesleniyorlardı. Bunun şifresi, Bingöl Çobanlarışiirinde apaçık veriliyordu. Çünkü kuzu sözü, bir yaşama biçimini ve onun içindeki  hasretleri, hayâlleri de  ifade ediyordu. Dolayısıyla halkımızın meydana getirdiği bir koyunculuk kültürü oluşuyor ve hayat bu kültür etrafında şekilleniyordu.

Kuzu sözcüğünü  onlarca kelime hâlen yaşamaktadır: Kuzu dişi, kuzu eti, kuzugöbeği, kuzu ıspanağı, kuzu kapama, kuzu kapısı, kuzu damı, kuzu ağılı, kuzu kestanesi, kuzukulağı , kuzulama, kuzulamak, kuzulaşma, kuzulaşmak, kuzulu, kuzuluk, kuzu mantarı, kuzu pıtrağı, kuzu sarmaşığı, kuzu çevirmek, kuzu gibi, kuzu kesilmek, kınalı kuzu, ana kuzusu, süt kuzusu, emlik kuzu, koçluk kuzu… Kuzum sözcüğü; türkülerimize, ağıtlarımıza, ninni ve manilerimize girmiştir. Konar göçer Türkmen topluluklarının yegane geçim kaynağı koyunculuk olduğu için törenler de koyun üzerinden yapılmıştır.

Sürüyü çoğaltmak, olumsuzlukları engellemek kişiler arasındaki toplumsal bağları güçlendirmek, töreyi yaşatmak, gelenek ve göreneği sürdürmek, sosyal barışı, dayanışmayı sağlamak amacıyla yapılan bu tür törenler kültürel ve ekonomik bir temele dayanıyordu.

Emirdağ’da konusunu koyundan alan; kırkım, saya gezme (ayıcı), koç katımı, kurtağzı bağlama, döl alma, kuzu yakma, kuzu seçme, büvek yarışı törenleri  işte bu kültürün birer yansımasıdır. Bunun tarihi kökleri yüzyılların ötesine gitmektedir. Ancak sosyal yapının değişmesi, ekonomik ilişkilerin çeşitlenmesi, kültürel özelliklerin yozlaşması sonucunda bu törenler unutulmaya yüz tutmuştur.

Burada en önemli husus ise ekonomik şartların değişmesidir. Bir tahlil yapmak gerekirse, 70’li yıllarda Emirdağ halkı için ekonomik açıdan bir değişim ve dönüşüm yaşanmaya başladı. Bu yıllarda 70 bin civarında olan Emirdağ nüfusu, geçimini büyük oranda hayvancılık ve buna bağlı küçük çiftçilikle sağlıyordu. Kaldı ki, bu geçim yollarıyla hayat zorlaştığı için Emirdağlı, çıkış yolu olarak yurt dışında Avrupa ve yurt içinde büyük şehirlere göçmeye başladı. Emirdağ halkı artık yoğun bir biçimde kuruluşundan yaklaşık iki asır sonra ekmeğini gurbet ellerde kazanmaya başlıyordu. Emirdağ’ın şu andaki nüfusuyla 1908’deki nüfusu aynıdır.

Günümüzde koyunculuk yapan insan sayımız çok azalmasına rağmen, çocuklarımızı yeni mesleklerden edindiğimiz  kelimelerle değil, kökü asırlar öncesine dayanan kültürümüzden aldığımız “kuzum” hitabıyla çağırmaya , sevmeye devam edeceğiz. Çünkü. “kuzum” hitabının içinde şefkat ve merhamet kavramlarının anlamları yüklüdür.

Kuzum sözü, gönüllerimizden taşan sevginin sesidir. Bu sesteki ana kokusunu hiç unutmayacağız.

Şair; “Gönlümü yayla yaptım Bingöl çobanlarına” diyerek bu güzel şiirini noktalarken biz de gönüllerimizi, “kuzum” sesiyle bizi seven büyüklerimize Anadolu yaylası büyüklüğünce saygılar sunuyoruz.

Elbette. “kuzum” diyerek sevdiklerimize de…

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Aşılar üzerine başlatılan tartışmalar, Kovid-19 dalgasının başlamasından bir yıl sonra hala hararetle devam ediyor. Bu tartışmaların ortasında, bir yandan “yarar-risk” değerlendirmesine mensup olan eczacı lobileri var. Öte yandan ise Edward Snowden usulü dürüst ve bazen muhbir doktorlar var. Kendimce mütevazı...
A Milli Futbol Takımı, 2022 FIFA Dünya Kupası Elemeleri G Grubu’nda konuk ettiği Letonya ile 3-3 berabere kaldı. Letonya’yı en son 22 Haziran 1924’te yenen A Milli Futbol Takımı, tarihinde altı kez karşılaşıp, sadece bir kez yenebildiği rakibini yine yenemeyerek, geleneği bozmadı...
Formula 1 Dünya Şampiyonası’nda 2021 sezonu, Bahreyn Grand Prix’siyle başlayacak. Kuzey Valiliğindeki Sakhir Çölü’nde bulunan 5,4 kilometrelik Bahreyn Uluslararası Pisti’nde yapılacak yarışın sıralama turları, yarın TSİ 18.00’de başlayacak. 57 turluk yarış ise 28 Mart Pazar günü aynı saatte gerçekleştirilecek. Dünyanın en çok izlenen otomobil sporları organizasyonu F1’in yeni sezonu...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aylardır süren tedbirlerin, hastaneye yatırılan hastaların sayısındaki artış ve üçüncü dalga kaygısıyla devam etmesi kararlaştırıldı. Belçika Başbakanı Alexander De Croo, salgın tedbirlerinin görüşüldüğü İstişare Komitesi toplantısından sonra basına açıklama yaptı. Buna göre alınan kararlar şu...
Belçika’da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınına karşı ekimden beri devam eden tedbirlerin en az iki hafta daha uzatılmasına karar verildi.  Başbakan Alexander De Croo başkanlığında toplanan İstişare Komitesi, azalan yeni vaka ve ölüm sayılarına rağmen tedbirleri gevşetmek için erken olduğunu...
Boz toprakta rızkını arayan insanımızın hüzünlü bir haykırışıdır bizim türkülerimiz. Türkülerimizdir, dayanılmaz hasretlerin, akıl almaz kahramanlıkların,kılıç zoruyla sağlanan iskânların, sürüp giden kavgaların,kerem yanığı sevdaların terennümü. Umudunu yitirmeyen yoksulların ortak bir yakarış dilidir bizim türkülerimiz. İsyan yoktur, ıstırap iniltilerinin ince bir...
Formula 1 Dünya Şampiyonası’nda 2021 sezonun ilk yarışı Bahreyn Grand Prix’sini, Mercedes’in Büyük Britanyalı sürücüsü Lewis Hamilton kazandı. Kuzey Valiliğindeki Sakhir Çölü’nde bulunan 5,4 kilometrelik Uluslararası Bahreyn Pisti’nde 57 tur üzerinden düzenlenen yarışa pole pozisyonunda başlayan Red Bull takımının Hollandalı pilotu Max Verstappen, yarışın sonlarına kadar liderliğini sürdürmesine rağmen ikinci pit-stopunun...
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın (c.c.) adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa (s.a.v)’in, âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Âmin. Hazret-i Allah Celle Celâlühü Kur’an-ı Kerîminde şöyle buyuruyor; “İman edip...
Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Nadir Alpaslan, Türk turizm sektörünün Güvenli Turizm Sertifikasyon Programı sayesinde Güney Avrupa ülkelerine kıyasla daha avantajlı bir konuma geldiğini belirterek, “2021’de geçen yıla göre yüzde 100’lük artışlarla, toplam 34 milyon yabancı ziyaretçiyi ülkemizde ağırlamayı bekliyoruz.”...
Belçika parlamentosunda Çin’in Uygur Türklerine yönelik politikalarının “soykırım” olarak tanınması çağrısı yapan karar tasarısı sunuldu. Belçikalı milletvekilleri Samuel Cogolati ve Wouter de Vriendt tarafından sunulan tasarı, Belçika hükümetinin Sincan Uygur Özerk Bölgesi’nde Uygur Türklerine yönelik uygulamaları soykırım olarak tanımasını talep ediyor. Tasarıda ayrıca Belçika...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler