Site Rengi

YeniVatan Belçika

“Kuzum”

“Kuzum”

Kemalettin Kamu’nun  Bingöl Çobanları şiirini lise yıllarında okumuştum. Beni etkileyen şiirlerinden başında gelen Bingöl Çobanları, Emirdağ halkının hayatını anlatıyordu:

“Okuma yok, yazma yok, bilmeyiz eski, yeni;
Kuzular bize söyler yılların geçtiğini.
Arzu, başlarımızdan yıldızlar gibi yüksek;
Önümüzde bir sürü, yanımızda bir köpek,
Dolaştırıp dururuz aynı daüssılayı;
Her adım uyandırır ayrı bir hatırayı:”

Şiirin tamamında yaylacılık yapan halkın hayatı sanatsal bir dille tasvir ediliyordu. Ben, en çok da “Kuzular bize söyler yılların geçtiğini.” dizesinin cezbesine kapılarak aile  büyüklerimin bana, kardeşlerime ve bütün çocuklara “kuzum” diye seslenmeleri takılmıştım. İnsanlar çok sevdikleri çocuklarına öz adları varken niçin “kuzum” diye sesleniyorlardı. Bunun şifresi, Bingöl Çobanlarışiirinde apaçık veriliyordu. Çünkü kuzu sözü, bir yaşama biçimini ve onun içindeki  hasretleri, hayâlleri de  ifade ediyordu. Dolayısıyla halkımızın meydana getirdiği bir koyunculuk kültürü oluşuyor ve hayat bu kültür etrafında şekilleniyordu.

Kuzu sözcüğünü  onlarca kelime hâlen yaşamaktadır: Kuzu dişi, kuzu eti, kuzugöbeği, kuzu ıspanağı, kuzu kapama, kuzu kapısı, kuzu damı, kuzu ağılı, kuzu kestanesi, kuzukulağı , kuzulama, kuzulamak, kuzulaşma, kuzulaşmak, kuzulu, kuzuluk, kuzu mantarı, kuzu pıtrağı, kuzu sarmaşığı, kuzu çevirmek, kuzu gibi, kuzu kesilmek, kınalı kuzu, ana kuzusu, süt kuzusu, emlik kuzu, koçluk kuzu… Kuzum sözcüğü; türkülerimize, ağıtlarımıza, ninni ve manilerimize girmiştir. Konar göçer Türkmen topluluklarının yegane geçim kaynağı koyunculuk olduğu için törenler de koyun üzerinden yapılmıştır.

Sürüyü çoğaltmak, olumsuzlukları engellemek kişiler arasındaki toplumsal bağları güçlendirmek, töreyi yaşatmak, gelenek ve göreneği sürdürmek, sosyal barışı, dayanışmayı sağlamak amacıyla yapılan bu tür törenler kültürel ve ekonomik bir temele dayanıyordu.

Emirdağ’da konusunu koyundan alan; kırkım, saya gezme (ayıcı), koç katımı, kurtağzı bağlama, döl alma, kuzu yakma, kuzu seçme, büvek yarışı törenleri  işte bu kültürün birer yansımasıdır. Bunun tarihi kökleri yüzyılların ötesine gitmektedir. Ancak sosyal yapının değişmesi, ekonomik ilişkilerin çeşitlenmesi, kültürel özelliklerin yozlaşması sonucunda bu törenler unutulmaya yüz tutmuştur.

Burada en önemli husus ise ekonomik şartların değişmesidir. Bir tahlil yapmak gerekirse, 70’li yıllarda Emirdağ halkı için ekonomik açıdan bir değişim ve dönüşüm yaşanmaya başladı. Bu yıllarda 70 bin civarında olan Emirdağ nüfusu, geçimini büyük oranda hayvancılık ve buna bağlı küçük çiftçilikle sağlıyordu. Kaldı ki, bu geçim yollarıyla hayat zorlaştığı için Emirdağlı, çıkış yolu olarak yurt dışında Avrupa ve yurt içinde büyük şehirlere göçmeye başladı. Emirdağ halkı artık yoğun bir biçimde kuruluşundan yaklaşık iki asır sonra ekmeğini gurbet ellerde kazanmaya başlıyordu. Emirdağ’ın şu andaki nüfusuyla 1908’deki nüfusu aynıdır.

Günümüzde koyunculuk yapan insan sayımız çok azalmasına rağmen, çocuklarımızı yeni mesleklerden edindiğimiz  kelimelerle değil, kökü asırlar öncesine dayanan kültürümüzden aldığımız “kuzum” hitabıyla çağırmaya , sevmeye devam edeceğiz. Çünkü. “kuzum” hitabının içinde şefkat ve merhamet kavramlarının anlamları yüklüdür.

Kuzum sözü, gönüllerimizden taşan sevginin sesidir. Bu sesteki ana kokusunu hiç unutmayacağız.

Şair; “Gönlümü yayla yaptım Bingöl çobanlarına” diyerek bu güzel şiirini noktalarken biz de gönüllerimizi, “kuzum” sesiyle bizi seven büyüklerimize Anadolu yaylası büyüklüğünce saygılar sunuyoruz.

Elbette. “kuzum” diyerek sevdiklerimize de…

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Kısa adı BTSTK olan Belçika Türk Sivil Toplum Koordinasyonu, Federal Milletvekili ve Saint-Josse Belediye Başkanı Emir Kır’ın ihracından sonra bir bildiri yayınladı. Bildiride Türk kökenli siyasetçilere baskı yapıldığı belirtilirken, sistematik olarak hedef haline geldiklerine vurgu yapıldı. BTSTK’ın basın bildirisinde şu...
Hollanda’da 2 yıl önce kaybolan kedi Belçika’da bulundu. Yerel basına göre, Hollanda’nın Rotterdam şehri yakınlarında yaşayan bir kişinin kedisi Mayıs 2018’de kayboldu. Dişi kedi, geçen hafta sonu Rotterdam’a yaklaşık 90 kilometre mesafede Belçika’nın Turnhout şehrinde ortaya çıktı. PZT adlı hayvansever grup tarafından barınağa...
Afyonkarahisar’ın Emirdağ ilçesinde tır ile otomobilin çarpışması sonucu 2 kişi öldü, 3 kişi yaralandı. Remzi Beldek (52) idaresindeki 26 E 1161 plakalı tır, Afyonkarahisar-Eskişehir kara yolunun Yavuz köy mevkisinde Canan Hasmercan (38) yönetimindeki 1-XSB-331 plakalı Belçika plakalı otomobille çarpıştı. Kazada,...
Belçika’da bir mahkeme, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınını göz önünde bulundurarak sokaktan geçenlere tüküren bir kişiyi üç ay hapis cezasına çarptırdı.  Namur Ceza Mahkemesi, evsiz bir adamın sokaktan geçenlere tükürmesinin Kovid-19 salgını nedeniyle “tehlikeli” olduğuna hükmetti. Söz konusu 55 yaşındaki saldırganı üç...
Kısa adı ULB olan Brüksel Serbest Üniversitesi’nin (Université Libre de Bruxelles) kampüsünde Çarşamba günü PKK propagandası yapıldı. ULB’ye ait kampüsün cephesine, bölücü terör örgütü PKK’nın Suriye’deki kolu olan YPG’ye ait büyük boyda bir paçavra açılırken, iki kişinin açılan paçavranın yanında...
Formula 1 Dünya Şampiyonası’nın 7. yarışı Belçika Grand Prix’sinde Mercedes takımının Büyük Britanyalı pilotu Lewis Hamilton birinci oldu. Sezonun 7. mücadelesi, Belçika’nın Stavelot yerel yönetimindeki 7 bin 4 metrelik Spa-Francorchamps Pisti’nde 44 tur üzerinden yapıldı. Yarışa “pole” pozisyonunda başlayan Hamilton,...
Belçika’da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınında vaka sayısı son 24 saatte 1629 artarak 29 bin 647’ye ulaştı. Belçika Kriz Merkezinden yapılan açıklamada, ülkede hastaneye kaldırılanların sayısının son 24 saatte 392 arttığı, 477 kişinin ise taburcu edildiği belirtildi. Ülkede şu ana...
Türk Hava Yolları (THY), yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını önlemleri çerçevesinde uçuşların iptal edilmesi nedeniyle Türkiye’ye dönemeyen vatandaşlar için Almanya’nın 7 kentinden özel seferler düzenleyecek. Türkiye’nin Berlin Büyükelçiliğinden yapılan yazılı açıklamaya göre, geçici süreyle Almanya’da bulunan kısa süreli vize sahipleri, öğrenciler, turistler, işçi ve...
Belçika’nın başkenti Brüksel’de, İsrail’in işgal altındaki Batı Şeria’da yer alan gayrimeşru Yahudi yerleşim birimleri ve Ürdün Vadisi’ni “ilhak” planı protesto edildi. Birçok kuruluşun çağrısıyla Brüksel’deki ABD Büyükelçiliği yakınındaki Trone Meydanı’nda toplanan yüzlerce eylemci, İsrail karşıtı slogan attı. “Çok yaşa Filistin”, “Filistin...
Avrupa Birliği (AB), yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı ilaç firması AstraZeneca’nın geliştirdiği potansiyel aşının alımı için sözleşme imzaladı. AB Komisyonu, Kovid-19 aşısı alımı için ilk sözleşmenin merkezi İngiltere’nin Cambridge kentinde olan ilaç firması AstraZeneca ile imzalandığını açıkladı.  Güvenli ve etkili...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler