YeniVatan Belçika

“Keçenin konar-göçer hayattaki yeri”

“Keçenin konar-göçer hayattaki yeri”

Asya bozkırlarında göçküncü Türk boylarının koyunun ehlileştirilmesinden sonra, onun yününden yapmayı başararak insanlığa armağan ettikleri bir tür kumaştır keçe.

Türklerle birlikte bütün dünyaya yayılmıştır.   
Göçerliğin en önemli unsurlarındandır.   

Divan-ı Lügât’it Türk’te; geçme, geçmek, kaynaşıp birleşme anlamı verilmiştir. Göç zamanlarında eşyaların üstünü örtmek amacı ile kullanılan bürgüye de keçenin eşanlamlısı olun kidiz denilmiştir. Bu kelime halen pek çok Türk boylarında keçe anlamındadır.

Kepenek, çarık, çizme, külah, kemer, ip, saç örgüsü, elbise, yer ve tavan döşemeleri… keçe dediğimiz atgısız ve çözgüsüz olarak yapılan Türk icadı keçeden yapılır.

Keçe; konar-göçerliğin ihtiyacı sonucunda bulunmuş olup, dini ve kültürel özellikler taşır.

Keçeye işlenen desenlerin sanatsal değerleri büyük bir kültürün tezahürleridir.

Şaman ritüellerinde keçe, önemli bir objedir.

Yeni hakan başa geçince, ak keçe üzerine oturtularak havaya atılır ve iktidarı ilan edilirdi.

Babür Hatıratı’nda böyle bir törenden bahseder. Hun ve Göktürk keçelerinde töz olarak kurt, geyik, ejder figürlerinin yanı sıra insan idolleri de sanatsal derinliği ile kullanılmıştı. Koç başı desen gücün ve iktidarın simgesidir.

Atlı göçebeler, hayvanları ile birlikte göç ederken taşıması kolay ve kullanışlı eşyalara ihtiyaç duyardı. Bu yüzden keçenin malzemesini koyunlarının yününden temin ederek tepme-dövme tekniği ile klimatik özelliği bulunan keçe kullanımı tercih edilmiştir.

Göçebelik dönemlerinde keçe, insan hayatının ayrılmaz bir parçasıydı. Altına yaygı, üstüne çadır örtüsüydü. Ayağına pabuç, başına börktü.

Sırtına kepenek, beline kuşaktı.

Faruk Sümer, Yakubi’den nakleder:

“Türkler keçe yapımında uzmandırlar, bütün kıyafetleri keçeydi. Hun kıyafetlerinin keçe ve deriden yapıldığını biliyoruz. Tuğrul Bey, savaşlarda keçe çizme giymiştir.”

Hatırlı konuklar ak keçe üstüne oturtulur. Ak keçenin diğer keçeler arasında bir üstünlüğü vardır.

Deyimlerimize girmiştir keçe;

Keçe gibi sözü, dolaşmış karmakarışık olmuş demektir.

Keçesini sudan çıkarmak; güç durumdan ustalıkla sıyrılmak,

Keçeyi suya atmak; ar ve namusu hiçe saymak anlamındadır.

Bozkırda yünün bol olması, iklimin yazları sıcak, kışları soğuk olması sebebiyle keçe çok gerekli bir ihtiyaçtı.

Ahilik içinde keçeci esnafın özel bir yeri vardı.

Keçeci ustasına çırak olan bir kişi, altı-yedi yıl yün ditme, yün atma, yün tepme, yün dövme, kalıba yün hazırlama, hamamda keçe pişirme işlerini yaptıktan sonra kalfa, sonra da peşkir kuşanarak usta olur ve dükkânı açardı.

Keçe, konar-göçer hayat tarzının en önemli malzemelerinden biridir. Söz konusu hayat içinde keçenin kullanılmadığı yer yoktur. At, sığır ve daha çok da koyun ve keçi yetiştiren konar-göçerlerin tek geçim kaynakları bu hayvanlardan sağlanır. Bu yüzden hayvanları besleyebilmek için mevsimlere göre yer değiştirilir. Keçenin malzemesi olan yün de koyunlardan sağlanır. Kayıtlarda “göçer, haymâne taifesi, göçebe taifesi, yörük, yörükân, Türkmen taifesi” biçiminde adlandırılan konar-göçerler, barınmak içinde keçe ve ahşaptan yapılan çadırlar kullanırlar. Bu çadırlar, kurulması ve sökülmesi kısa sürede yapılabilen topakevdir.

Keçe, Türklerin büyük göçüyle birlikte Uluğ Türkistan’dan dünyaya yayılmıştır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
A Milli Futbol Takımı, UEFA Uluslar B Ligi 3. Grup’ta konuk ettiği Sırbistan ile 2-2 berabere kaldı. 2. dakikada milli takımın sol kanattan kullandığı kornerde Cengiz, Hakan’a pasını attı. Hakan sol çaprazdan kaleyi gördüğü pozisyonda çok sert vurdu. Kaleci Dmitrovic’ten...
Belçika’da Montagne suyunun dağıtıcısı olan İşadamı Murat Koyuncu, Brüksel’deki hastanelere su yardımında bulunmaya hazırlanıyor. Yeni tip koronavirüs kapsamında 6 Mart tarihinden bu yana kısmi tecrit uygulaması yüzünden zor günler geçiren Belçika’da vatandaşlar tarafından başlatılan yardımlara Türk toplumu da sessiz kalmadı....
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle futbol dünyası ekonomik olarak zor bir dönemden geçerken Avrupa’nın üst düzey kulüplerinin ortalama yüzde 20-25 değer kaybı yaşamasının beklendiği belirtildi. KPMG Football Benchmark tarafından yapılan araştırmada, salgın sürecinde Avrupa’nın en değerli 32 kulübünün piyasa değerlerindeki...
Kısa adı Misiad olan Memleketçi Sanayici İş Adamları Derneği’ni Belçika’da temsil eden Ethem Kışlalı, yeni çalışma planını değerlendirdi. Genel olarak tün dünyayı etkisi altına alan ve ekonomik anlamda büyük zararlara neden olan pandemi sürecinde yapılması gereken faaliyetlerin yapılamadığına dikkat çeken...
Rahmân ve Rahîm olan Yüce ALLAH’ın (c.c.) adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa (s.a.v)’in âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Amin. Allâhü Teâlâ kur’an-ı keriminde şöyle buyurdu: “Muhakkak ki ayların sayısı,...
Belçika’da yeni hükümet kurma görüşmelerini yürüten siyasi partilerin “Vivaldi koalisyonu” olarak adlandırılan 7 partili hükümet üzerinde anlaştıkları, yeni başbakanın Flaman liberal parti Open VLD’den Alexander de Croo olacağı bildirildi. Belçika basınındaki haberlerde, son federal parlamento seçiminden yaklaşık 500 gün sonra...
Uluslararası Af Örgütü, 12 Avrupa ülkesinde uygulanan yeni tip Koronavirüs (Kovid-19) salgını karantinalarının polis teşkilatlarındaki ırkçı ve ayrımcı uygulamaları ortaya çıkardığını bildirdi. Örgütün konuyla ilgili hazırladığı raporda, Belçika, Bulgaristan, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi (GKRY), Fransa, Yunanistan, Macaristan, İtalya, Sırbistan, Slovakya, Romanya, İspanya...
Yönetmen, senarist ve yazar Derviş Zaim’in Suriye savaşı ile ilgili yeni filmi “Flaşbellek”,  Fransa’nın seçkin ve köklü festivalleri arasında kabul edilen “Cinemed Montpellier Film Festivali”nde yarışacak. Fransa’nın Montpellier kentinde 16-24 Ekim tarihleri arasında bu yıl 42. kez düzenlenecek festivalin ana yarışmasında yerini...
Belçika Kralı Philippe, Kongo Demokratik Cumhuriyeti (KDC) Cumhurbaşkanı Felix Tshisekedi’ye, Kongo’da sömürgeci dönemde yaşanan “şiddet olayları” ve “neden oldukları acılardan” derin üzüntü duyduğunu bildiren mektup gönderdi.  Belçika’nın yüksek tirajlı Fransızca yayın yapan Le Soir gazetesindeki habere göre, Kral Philippe, KDC’nin bağımsızlığının 60’ıncı yılı...
Dünyanın en önemli otomobil fuarlarından Brüksel Otomobil Fuarı, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle 2021’de yapılmayacak.  Brüksel Otomobil Fuarının organizatörlerinden yapılan yazılı açıklamada, otomobil firmalarının çoğunluğunun, Kovid-19 salgını nedeniyle 15-24 Ocak 2021’de yapılması planlanan fuarın iptal edilmesi yönünde görüş bildirdiği belirtildi. ...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler