YeniVatan Belçika

“Keçenin konar-göçer hayattaki yeri”

“Keçenin konar-göçer hayattaki yeri”

Asya bozkırlarında göçküncü Türk boylarının koyunun ehlileştirilmesinden sonra, onun yününden yapmayı başararak insanlığa armağan ettikleri bir tür kumaştır keçe.

Türklerle birlikte bütün dünyaya yayılmıştır.   
Göçerliğin en önemli unsurlarındandır.   

Divan-ı Lügât’it Türk’te; geçme, geçmek, kaynaşıp birleşme anlamı verilmiştir. Göç zamanlarında eşyaların üstünü örtmek amacı ile kullanılan bürgüye de keçenin eşanlamlısı olun kidiz denilmiştir. Bu kelime halen pek çok Türk boylarında keçe anlamındadır.

Kepenek, çarık, çizme, külah, kemer, ip, saç örgüsü, elbise, yer ve tavan döşemeleri… keçe dediğimiz atgısız ve çözgüsüz olarak yapılan Türk icadı keçeden yapılır.

Keçe; konar-göçerliğin ihtiyacı sonucunda bulunmuş olup, dini ve kültürel özellikler taşır.

Keçeye işlenen desenlerin sanatsal değerleri büyük bir kültürün tezahürleridir.

Şaman ritüellerinde keçe, önemli bir objedir.

Yeni hakan başa geçince, ak keçe üzerine oturtularak havaya atılır ve iktidarı ilan edilirdi.

Babür Hatıratı’nda böyle bir törenden bahseder. Hun ve Göktürk keçelerinde töz olarak kurt, geyik, ejder figürlerinin yanı sıra insan idolleri de sanatsal derinliği ile kullanılmıştı. Koç başı desen gücün ve iktidarın simgesidir.

Atlı göçebeler, hayvanları ile birlikte göç ederken taşıması kolay ve kullanışlı eşyalara ihtiyaç duyardı. Bu yüzden keçenin malzemesini koyunlarının yününden temin ederek tepme-dövme tekniği ile klimatik özelliği bulunan keçe kullanımı tercih edilmiştir.

Göçebelik dönemlerinde keçe, insan hayatının ayrılmaz bir parçasıydı. Altına yaygı, üstüne çadır örtüsüydü. Ayağına pabuç, başına börktü.

Sırtına kepenek, beline kuşaktı.

Faruk Sümer, Yakubi’den nakleder:

“Türkler keçe yapımında uzmandırlar, bütün kıyafetleri keçeydi. Hun kıyafetlerinin keçe ve deriden yapıldığını biliyoruz. Tuğrul Bey, savaşlarda keçe çizme giymiştir.”

Hatırlı konuklar ak keçe üstüne oturtulur. Ak keçenin diğer keçeler arasında bir üstünlüğü vardır.

Deyimlerimize girmiştir keçe;

Keçe gibi sözü, dolaşmış karmakarışık olmuş demektir.

Keçesini sudan çıkarmak; güç durumdan ustalıkla sıyrılmak,

Keçeyi suya atmak; ar ve namusu hiçe saymak anlamındadır.

Bozkırda yünün bol olması, iklimin yazları sıcak, kışları soğuk olması sebebiyle keçe çok gerekli bir ihtiyaçtı.

Ahilik içinde keçeci esnafın özel bir yeri vardı.

Keçeci ustasına çırak olan bir kişi, altı-yedi yıl yün ditme, yün atma, yün tepme, yün dövme, kalıba yün hazırlama, hamamda keçe pişirme işlerini yaptıktan sonra kalfa, sonra da peşkir kuşanarak usta olur ve dükkânı açardı.

Keçe, konar-göçer hayat tarzının en önemli malzemelerinden biridir. Söz konusu hayat içinde keçenin kullanılmadığı yer yoktur. At, sığır ve daha çok da koyun ve keçi yetiştiren konar-göçerlerin tek geçim kaynakları bu hayvanlardan sağlanır. Bu yüzden hayvanları besleyebilmek için mevsimlere göre yer değiştirilir. Keçenin malzemesi olan yün de koyunlardan sağlanır. Kayıtlarda “göçer, haymâne taifesi, göçebe taifesi, yörük, yörükân, Türkmen taifesi” biçiminde adlandırılan konar-göçerler, barınmak içinde keçe ve ahşaptan yapılan çadırlar kullanırlar. Bu çadırlar, kurulması ve sökülmesi kısa sürede yapılabilen topakevdir.

Keçe, Türklerin büyük göçüyle birlikte Uluğ Türkistan’dan dünyaya yayılmıştır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Mektepliye bak mektepliyeMuallimi saymaz avâreBulandırılmış zihinleri bi-çareMektepliye bak mektepliye. Velisi umut bekler mekteplidenRektöre baskın yapar tepmeyinenAhlak yoksunu,el ele terörünenMektepliye bak mektepliye. Karanlığa mum ol der anne babaPislenilir mi yenilen içilen kabaÇav çüz der, yok selam merhabaMektep’liye bak mektepliye. Fazla mı...
Saint-Josse belediyesi sınırları içerisinde yer alan bir karakolda tutukluyken hayatını kaybeden Gine asıllı İbrahima B.’nin otopsi raporu açıklandı. Rapora göre İbrahima’da kalp kusuru vardı ve bazı çevreler tarafından iddia edildiği gibi uyuşturucu izine rastlanmadı. Konuya ilişkin Belçika basınına açıklama yapan...
Almanya’nın saygın gazetelerinden Süddeutsche Zeitung’ta yer alan haberde, ülkede kök salmaya başlayan ve tehlikeli hale gelen Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) “karanlık yapısı” ile ilgili uyarıda bulunuldu. Haberde FETÖ ile ilgili görüşüne başvurulan Türk hukuku uzmanı olan Alman avukat Christian Rumpf, FETÖ’nün İlluminati tarikatından daha tehlikeli olduğunu söyledi. Rumpf,...
Azerbaycan Brüksel Büyükelçisi Fuad Isgandarov, babasını kaybetmenin acısını yaşadı. 80 yaşın üzerinde olan baba Eldar Isgandarov, Azerbaycan’da hayatını kaybetti. Azerbaycan Brüksel Büyükelçisi Fuad Isgandarov, babasının cenazesi için Azerbaycan’da bulunurken, Eldar Isgandarov’un memleketi olan Köyçay’a defnedileceği bildirildi.
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın (c.c.) adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa (s.a.v)’in, âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Âmin. Hazret-i Allah Celle Celâlühü Bakara suresinin 208.âyet-i kerimesinde şöyle buyuruyor;...
Almanya’nın başkenti Berlin’de düzenlenen gösteride yeni tip koronavirüs (Kovid-19) önlemleri protesto edildi. “Querdenken 30” adlı oluşumun yaklaşık 100 üyesi, Kovid-19 önlemlerini protesto etmek amacıyla Alexanderplatz Meydanı’nda toplandı. Hükümetin Kovid-19 salgınının yayılmasını engellemek amacıyla aldığı önlemlere tepki gösteren eylemciler, tedbirlerin hemen kaldırılmasını istedi. Geniş...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı Pfizer ile BioNTech firmaları tarafından geliştirilen aşının uygulamasının yaklaşık 10 günlük test sürecinin ardından geniş kitlelerin aşılanmasına başlandı. Pfizer/BioNTech aşısının aralık sonunda Avrupa İlaç Ajansı (EMA) ve Avrupa Birliği (AB) Komisyonu tarafından onaylanmasından sonra geçen 10...
Belçika Türk Dili Enstitüsü Uyum ve Araştırma Merkezi başkanı Şener Uğurlu, Uluslararası Ana Dili Günü vesilesi ile ana dilimiz Türkçe’nin bugün 4.nesil çocuklarımızın yetiştiği Belçika ortamında geliştirilmesi ve korunması için verdikleri çabanın meyvelerini toplamaya başladıklarını belirtti. Uğurlu, “politik görüşümüz ne olursa olsun...
Belçika’da faaliyet gösteren şirketlere danışmanlık yapan Graydon, Pazartesi günü yaptığı bildiride, 2020’de Belçika’da yalnızca 7 bin 935 şirketin iflas ettiğini, bu sayının bir önceki yıla göre yüzde 33 daha az olduğunu açıkladı. Devlet destek tedbirleri ve iflas moratoryumu sayesinde böylesine...
Saya; ayakkabının yumuşak olan üst bölümü, gebe koyunların karnındaki yavru yüz günlük olduğunda çobanların yaptığı tören, yayla ve kırlarda hayvanlar için yapılan üstü samanla örtülü yer, kadın giysisi, iş önlüğü, kundura yüzü gibi anlamlara gelmektedir. Emirdağ’da saya gezmeye ayıcı oyunu...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler