YeniVatan Belçika

İNSANLAR İZLENİMCİ’LERİN SERGİLERİNİ, GÜLÜP EĞLENMEK İÇİN GEZERLERDİ

İNSANLAR İZLENİMCİ’LERİN SERGİLERİNİ, GÜLÜP EĞLENMEK İÇİN GEZERLERDİ

sevimunalGünümüzde Claude Monet ve Vincent van Gogh’un eserlerini ‘sanat eseri’ olarak görüp, kabul etmemek tabiki gülünç ve mümkün değildir. Hiç  bir sanat eleştirmeni de böyle bir şeye cesaret edemez. Bir asır öncesine gidelim. Bu iki sanatçı ve diğer empresyonist’lerin eserleri de dahil, değil ilgilenmek, yanından dahi geçilmezdi. O dönemin sanat eleştirmenleri ise bu çalışmaları ‘bitmemiş, yarım bırakılmış’ eserler olarak kabul ederler ve bu fikirlerini de herkes ile paylaşırlardı.
Peki bu arada neler oldu?

19 yüz yılda Paris sanat’ta altın çağını yaşıyor. Tüm gözler Paristeki sanat ve sanatçılarda. Paris’in en gözde galerisi La Salon o dönemin en iyi sanatçılarının eserlerini sıradan halka sergilemekle meşgul. La Salon, sanatçıların, kendi normlarına uyan eserlerini juri kontrolünde seçerek, oldukça disiplinli bir şekilde seçtiği için, sergilerde bulunan eserlerin hepsi aşagı yukarı bir birlerine benziyorlardı.  La Salon’un bu disiplini ve uyguladığı normlar ise Fransanın aşırı disiplinli Akademilerinden kaynaklanıyordu. O dönemin ‘ iyi eser nasıl olmalıdır?’ normları bu Akademiler tarafından belirlendiği için, La Salon bu normlara bağlı olarak eser seçip, sergilemeyi tercih ediyordu. Bu Akademiler ise 17 yüz yıldan bu yana ‘ bize göre iyi eser’ disiplinlerini çizmişlerdi ve uyguluyorlardı. Onlara göre iyi eser eski Yunan veya Romalılar gibi yapılmalıydılar, veya tarihi , dini anlatımların, sembollerin ön planda olduğu temalar  çalışılmalıydı. Bu Akademiler öncelikle sanat’ı  ruh terbiyesi dersi olarak verdiler öğrencilerine ve öyle anlamaları için çaba sarf ettiler. Akademide sanat eğitimi gören kişinin, eserde duygu, düşünce, yaratımcılığı olmamalıydı, önemsizdi bunlar ve zaten bunlara izin de yoktu.  Her şey görsellik, simetrik kompozisyonlarda verilebilmeliydi. Eserde işlenmiş her figür tam anlamıyla bitmiş, tamamlanmiş, anlaşılır olmalıydı. Yarım kalmış, hiç bir şey olmamalıydı. Her şey mükemmel bir şekilde yansıtılmalıydı, yani anlaşılmalıydı. Bakan kişi net bir şekilde görmeliydi verileni. Bu kurallarla işlenmemiş eserlerin Akademide ‘iyi eser olarak’ kabul görülmesi söz konusu olmazdı  ve La Salon’da da işi sergilenmesinin mümkünatı yoktu. La Salon bu şekilde yıllarca devam etti. Akademilerden mezun olmuş, aklı başında, uslu sanatçıların arzuya uygun eserleri bol bol sergilendi. İşte o dönemlerde ki, 19 yüz yılın sonlarında, kendi kurallarını uygulayan, yaratıcılıga önem veren, duyguları, düşünceleri ön planda tutan bir grup çıktı ortaya. Bu bir grup sanatçı Claude Monet liderliğindeydiler. Claude Monet, eserlerini, gelişi güzel, kendine özel yapıyordu. Dini fügürleri tamamlamıyor, yarım bırakıyordu. Bir çok sanatçı da onun gibi resim yapıyorlardı. Bunlar: Pıerre Auguste Renoır, Edgar Degas, Paul Cézanne, Berthe Morisot, Camille Pissarro ve Alfred Sisley’diler. Bu ressamlar genellikle güncel hayattan temalar çalışmayı tercih ederlerdi. Bir grup piknik yapan insan, kalabalık bir istasyon meydanı, bu sanatçılar genelde dikkatlerini yaşayamdan (canlı)  temalara veriyorlardı. Fırsat bulduklarında, alıp paletlerini, şövalelerini, şehrin ortasına gidip, güncel hayattan konular çalışabiliyorlardı. Bu onlara güneş ışınlarından oluşan gölge ve lekeleri  da yakalamalarını sağlıyordu.

Onlar için Akademinin kuralları gereksizdi, o kadar gerçekçi ve detaycı olmaya gerek yoktu. Neden bi robje olduğu gibi verilemilmeliydi? Onca ince detay çalışma gereksizdi. İşte bu sanatçıları biz, günümüzde  EMPRESYONİST olarak tanıyoruz.  Bir anı vermek, ordaki, o anın duygusunu yansıtmak. Bunları verirken, tabiki renkler, ışık, teknik vs… gerçek anlamda sanattır.  Bu sanatçıların önemsediği şey, o anı yakalamak ve o anda resme vermek istedikleri duyguları yakalamak ve o eseri orda tamamlamaktı. Monet bir gün şöyle bir şey demiş: ‘Keşke kör doğsaydım ve bir den görmeye başlasaydım, işte o an resim yapmaya başlasaydım.’  Sanatçı, bununla, eğer objeleri tanımıyor olsaydı şahaneler yaratabileceğini ima ediyor.

Gülünen eserler

Monet’in Nilüferleri, Renoir’in  Dans Partileri ne kadar güzel olursa olsun, La Salon  jürisi tarafından hiç bir zaman sergilenmeye değer görülmemiştir. Monet’in ve arkadaşlarının La Salon’a gönderilen eserleri sürekli red ediliyorlardı. Sanatçıları oldukça kızdıran La Salon’un  bu tavrı, bu sanatçıları kendi sergilerini kendileri yapma kararını almalarına neden olmuştur. Sanatçıların bu tavrı birden La Salon’a rakip bir başka galerinin doğmasını sağlamış ve  alternativ salon olan  De Salon des Refusés (Red edilmişlerin galerisi) böyle doğmuştur. Red edilmişlerin galerisi Fransız Kralı III Napoleon tarafından ekonomik olarak desteklenir. Bu galeride, La Salon tarafından red edilmiş tüm sanatçılar eserlerini sergileyebileceklerdi. Böylece Red edilmişlerin galerisi resmi olarak 1874 kapılarını EMPRESYONİST  sanatçıların sergisiyle açmış oldu. Tabi o dönemde bizim, EMPRESYONİST diye adlandırdığımız bu sanat türü henüz bu ismi taşımıyordu. İlk olarak bu isim (EMPRESYONİST) bir sanat eleştirmeninden dolayı oluşmuştur. O dönemde, ilk defa Red edilenler galerisinde yapılacak olan sergiyi aşağılamak için elinden geleni ardına koymayan bir eleştirmenin marifetiydi bu yakıştırma. Daha sonraları bir çok eleştirmen tarafından benzeri aşağılamalar yapılmıştır.
Monet’in  Impression, Soleil Levant adlı eserinde kullanmış olduğu bir çok renk ve ince çizgilerden dolayı  eleştirmen Louis Leroy dan ‘ bu eser hiç bir şeye benzememiş ‘ ifadesi almıştır. Leroy’a göre, Monet’in eseri bitmemiş ve anlaşılması çok zor bir durumdadır. Leroy, saldırgan bir dil kullanarak Le Charivari dergisine Monet ve ona benzer çalışmalar yapan tüm EMPRESYONİST sanatçıları kötüleyen bir köşe yazısı yazar. Leroy, bu stil ile dalga geçen tek kişi değildi, Red edilmişler galerisine gelen insanlar oraya eserlere bakıp gülmek ve eğlenmek için gelirlerdi. Onlara göre, onlar bitmemiş veya yeni başlanmış eserlere bakıyorlardı. O dönemde Akademilerin koymuş olduğu sanat değerlerini göz önünde tutarak modern yapıtları eleştiriyorlardı. Hiç kimse bu sanatçıların, sanatta  yep yeni bir çağa imza attıklarının farkında değildi.

Devam edecek.

AMERİKALILAR AVRUPADAN,EMPRESYONİST SANATÇILARIN ESERLERİNİ ALMAYA BAŞLADILAR

Beklenmedik bir şekilde, empresyonist sanatçıların eserleri satış rekorları kırmaya başlamıştı. Eserler günümüzün para birimi olan euro ile milyonlarca euro’ya alıcı buluyorlardı. Fakat daha öncede belirttiğimiz gibi bu sanatçılar kısa zaman önce öylesine yoksullardıki, günlük geçinecek parayı dahi bulamazlar, çatı katlarında yaşayıp, eserlerini sokaklarda satmaya çalışırlardı. Prof. Van Eekelen’a bakacak olursak, bu sanatçılar en zor olanı başarmışlardı. Sanatta yeni bir çığır açtmış ve imkansız görünen ne varsa başarmışlardı. Artık çatı katlarına sıkışmış sanatçılar değillerdi.

Peki nasıl oldu da birden eserleri bu kadar ilgi odağı haline geldi?

Prof. Eeklen: Bu sanatçılara güvenen ve onlara inanan, onların eserlerini alıp satmaya çalışan bir çevre de mevcuttu. Örneğin, tüm o olumsuz, yıkıcı eleştirilere rağmen Fransız sanat ticareti yapan Paul Durand Ruel bu sanatçılara inananlardan ve destekleyenlerdendi.  Empresyonistlerin eserlerini Amerikaya sergilemek üzere götürdüğünde, bu eserler Amerikalılar tarafından ilginç bulundu ve aynı zamanda çok beğenildi. O dönemin borsa’sından Amerikalıların çok zengin oldukları da gözden kaçmıyor ve Prof. Van Eeklen’a göre, eğer bir Amerikalı bir şeyi beğenmiş ise kesinlikle satın alırdı. İşte böylece empresyonistler populer oldular. Bu arada Amerikalılar bu sanatçıların eserlerini aldıklarına hiç bir zaman pişman olmadılar, çünkü günümüzde  Van Gogh veya Monet gibi bir sanatçıya ait sanat eseri paha biçilemez durumda. Böylece 1900 lerden bu yana sanat daha soyutlanmaya başladı. Git gide halk bu tarz sanatı daha çok benimsedi ve onu anlamaya başladı. Artık bu tarz resimleri herkes evinde görmek istiyor.

Darısı bizim sanatçıların başına diyelim ve bu yazıya burdan son verelim, sevgilerimle.

Sevim Ünal

 

 

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Avrupa Merkez Bankası (ECB) aralık ayı para politikası toplantı tutanaklarında, avro kurundaki yükselişin enflasyon görünümü üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çekildi. ECB Yönetim Konseyi’nin 9-10 Aralık’ta Frankfurt’ta gerçekleştirdiği para politikası toplantısının tutanakları yayımlandı. Konsey üyelerinin değerlendirmelerinin yer aldığı tutanaklarda, üyelerin...
1912 Balkan Savaşları sırasında Türklerin sosyal, ekonomik, kültürel seviyelerini yükseltmek amacıyla İstanbul’da bir grup milliyetperver tarafından kurulan Türk Ocakları,  halen faaliyetlerini sürdüren bir sivil toplum teşkilatıdır. Türk Ocağı Afyon Şubesi ilk olarak 18 Mart 1914 Çarşamba günü açılmıştır. Cumhuriyetin ilk...
Belçika’da 2020 yılında önceki yılların ortalamasından yaklaşık 18 bin fazla ölüm kayıtlara geçti. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün (Sciensano) kayıtlarına göre, 2020’de Belçika’da 126 bin kişi hayatını kaybetti. Yıllık ortalamanın daha önce 108 bin civarında olması beklenirken, geçen yıl beklenenden 17 bin 966...
Belçika’da siyahi bir gencin polis tarafından gözaltına alınmasından kısa süre sonra hayatını kaybetmesi üzerine düzenlenen protesto gösterisinde polislerle göstericiler arasında arbede çıktı. Başkent Brüksel’de Afrika kökenli 23 yaşındaki İbrahima Barrie’nin hafta sonunda gözaltına alınmasından bir saat sonra hayatını kaybetmesi nedeniyle yüzlerce kişi...
Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da, 21 Mart Komitesi tarafından ırkçılık ve ayrımcılık karşıtı gösteri düzenlendi. Siyasi partiler ve çok sayıda sivil toplum kuruluşunca desteklenen gösteri için Amsterdam’ın batısındaki Westerpark’ta bir araya gelen yüzlerce kişi, Hollanda’da ve dünyada yükselen aşırı sağ eğilimleri protesto etti. Çok sayıda...
Belçika’da elektrik tüketimi, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle 2020’de önceki yıllara göre yüzde 7 azaldı. Belçika elektrik dağıtım sistem operatörü Elia, ülkenin 2020 yılı elektrik üretim ve tüketim verilerini içeren çalışmasını yayımladı. Buna göre, ülkede 2020’de toplam elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların oranı bir önceki...
Belçika mahkemesi, Katalonya’nın bağımsızlığı için referandum düzenlenmesindeki rolü nedeniyle ayrılıkçı Katalan siyasetçi Lluis Puig’in İspanya’ya iade edilmesi talebini geri çevirdi. Puig hakkında AB ülkelerinde tutuklanmasını gerektiren bir yakalama emri bulunuyordu. Brüksel’deki bir mahkemenin Ağustos 2020’de yakalama emrini reddetmesinin ardından bir üst mahkemeye taşınan konu bir kez daha...
Süper Lig ekiplerinden Büyükşehir Belediye Erzurumspor, Aatıf Chahechouhe, Jahanna Omolo ve Manuel Da Costa’yı kadrosuna kattı. Kulüpten yapılan açıklamada, Chahechouhe, Omolo ve Da Costa’nın transfer edildiği belirtildi. Açıklamada, “Aatıf Chahechouhe, Jahanna Omolo ve Manuel Da Costa Erzurumspor’umuza hayırlı olsun.” denildi. Söz konusu futbolculardan bir dönem...
Belçika’da 28 Aralık 2020 tarihinde başlatılan aşılama kampanyası genişletilerek, huzurevleri sakinlerinden sonra virüse maruz kalan kovid birimlerini, yoğun bakımları, acil bölüm çalışanlarını ve hastane bakım personelini de kapsayacak. Ayrıca Pazartesi gününden itibaren Pfizer / BioNtech aşısı Brüksel’deki huzurevlerindeki personele daha...
Belçika’da aşırı sağ partide siyaset yapan Melikan Kucam, Belçika’nın verdiği “insani vizeleri” usulsüz şekilde sağlayarak haksız kazanç elde ettiği gerekçesiyle 8 yıl hapis cezasına çarptırıldı. Mechelen kentinde aşırı sağcı parti Yeni Flaman İttifakının (N-VA) eski belediye meclisi üyesi olan Kucam, Suriye ve...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler