YeniVatan Belçika

“Emirdağ Kültüründe Misafirlik”

“Emirdağ Kültüründe Misafirlik”

Öyle zannediyorum ki, dünyada misafirine oda tahsis eden tek millet Türklerdir. Zengin-fakir her Türk’ün evinde mutlaka misafir için ayrılan bir oda bulunur. Misafiri barındırma, yedirip içirme büyük saadet sayılır, cömertliğin, yardımseverliğin en önemli göstergesi kabul edilir.

Emirdağ Türkmenlerinin bugün dahi canlı olarak yaşattıkları ana kültür özelliklerinden biri de misafir ağırlamaktır. Tanrı misafiri deyimi, misafirin Allah tarafından gönderildiği inancına yöneliktir. Bir de “Misafir nasibi ile gelir veya misafir on nasiple gelir, birini yer dokuzunu bırakır” atasözleri ile pekişince, misafire cömertlik göstermek, misafiri ağırlamak ve memnun etmek için üstün bir gayret sarf edilir.

Misafir kelimesine eşanlamlı olarak, konuk ve mihman kelimeleri de kullanılır. Bir Türk şiarı olan konuk ağırlamak, yedirip doyurmak ibadetten sayılır. Konuksuz evde bet-bereket yoktur, konuk Hızır’dır ve eve bet-bereket getirir. Konuk kapıda ağırlanır. Çünkü konuk kapıda güleç yüzle karşılanmalıdır. Ev sahibi bütün cömertliğini konuğuna göstermelidir. Zira kuş dala bir kez konar.

Hatayi, misafir için söylediği nefeste bu durumu ortaya koyar:

Yine mihman geldi, gönlüm şad oldu
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Kar, kış yağar iken bahar yaz oldu
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Himmet eyle mirim, misafir gele
Yavan-yaşıkyeyip yüzümüz güle

Küçük-büyük onu hep Hızır bile
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Emirdağ Türkmenlerinin vazgeçemedikleri yük odası dahi misafirler için hazırlanmış yatakların sergilendiği müstesna bir odadır. Yük odasında, halı-kilim, yorgan döşek düzenli bir şekilde yığılıp sergilenir, buna yük yığmak denir. Yazın yünleri kırpılan koyunların en kaliteli yapağıları yorgan-döşek için ayrılır. Yayladan inildiğinde becerikli kadınlar tarafından yorgan ve döşek için ayrılan yapağılar yıkanıp kurutulduktan sonra milete denilen be kumaşların içine yayılarak dikilir. Üzerine renk renk kumaşlardan yüz geçirilir. Bu işlemlere yorgan sırımak denir. Bu yorgan ve döşekler yine becerikli kadınlar tarafından yüklük adı verilen yerlere sıra ile dizilir. Yüklükteki yorgan, döşek ve yastıklar misafir geldiğinde yıkılarak yere yatakları yapılır.

Emirdağ Türkmenlerinin en verdikleri geleneklerden biri de misafir ağırlanması, yedirilip doyurulmasıdır. Bu gelenek elbette ki asırlardan beri taşıyarak ve geliştirerek getirdiğimiz temel kültürel değerlerimizden biridir. Bu husus Dede Korkut Kitabında çok güzel işlenmiştir. Boğaç Han hikayesinde, Dirse Han’ın hatunu şöyle konuşur :

Hay Dirse Han, bana hışmetme
İncinip acı sözler söyleme
Yerinden doğrul, kalk
Ala çadırını yeryüzüne diktir
Attan aygır, deveden buğra, koyundan koç kırdır
İç Oğuzun, Dış-Oğuzun beylerini üstüne yığınak et
Aç görsen doyur
Yalıncak görsen donat
Borçluyu borcundan kurtar
Tepe gibi et yığ
Göl gibi kımız sağdır
Ulu toy eyle, hacet dile
Olaki bir ağzı dualının bereketiyle Tanrı bize bir erdemli çocuk verir

Dirse Han’ın hatununun söylediği bu manzumede sofra kurmanın, yedirip doyurmanın, çıplakları giydirmenin, borçluyu borcundan kurtarmanın çok faziletli davranışlar olduğu belirtilip övülmektedir.

Şair Şehriyar aşağıdaki mısralarında misafirlere sofra kurmanın asil bir davranış olduğunu belirtir:

Benim atam sofalı bir kişiydi
El elinden tutmak onun işiydi
Güzellerin ahire kalmışıydı.

Emirdağ Türkmenleri misafirler için özel yemekler hazırlarlar. Katmer, dolgulu köfte, mantı, güveç gibi mahalli yemekler ikram edilir. Misafir sofranın başköşesine oturtulur. Misafir yemeğe başlamadan başlanmaz, misafir yemekten kalkmadan kalkınmaz. Sofrada çocuklar konuşmaz.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Serbest çalışanlar organizasyonu olan UCM (Union des classes moyennes) Çarşamba günü yapılacak toplantıda, spor salonlarının ve bahis acentelerinin yeniden açılması için yetki vermesini istedi. “Covid-19 nedeniyle vaka ve hastaneye yatma rakamları azalıyor. Dükkanların yeniden açılması ve Noel kutlamaları, başlayan kışa...
Almanya’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı 27 Aralık’tan bugüne kadar aşı yaptıranların sayısının 188 bin 553 kişiye ulaştığı bildirildi. Almanya’da bulaşıcı hastalıklar alanında çalışmalar yürüten Robert Koch Enstitüsünden (RKI) yapılan açıklamaya göre, ülkede son 24 saatte 21 bin 87 kişi aşı oldu. Böylelikle bugüne kadar...
Belçika’nın başkenti Brüksel’de, Afrikalı bir gencin polis tarafından gözaltına alındıktan sonra karakolda hayatını kaybetmesini protesto edenler, bir polis merkezinin girişini ve bir aracı ateşe verdi. Brüksel’in kuzeyindeki tren istasyonu civarında bulunan karakol yakınında toplanan yüzlerce kişi, “İbrahima Barrie” adlı 23 yaşındaki gencin cumartesi...
Hollanda’da, 15 Aralık’tan bu yana yürürlükte olan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) kısıtlamaları 9 Şubat’a kadar uzatıldı. Hollanda Başbakanı Mark Rutte, Sağlık Bakanı Hugo de Jonge ile düzenlediği basın toplantısında, 15 Aralık’ta yürürlüğe giren sıkılaştırılmış Kovid-19 tedbirlerinin 3 hafta daha uzatıldığını açıkladı. Rutte, alınan tedbirlere rağmen vaka sayılarının istenilen...
Almanya Birinci Futbol Ligi’nde (Bundesliga) Schalke 04, sahasında Hoffenheim’i 4-0 yenerek, ligde 30 maç aradan sonra galip geldi. Schalke 04, Bundesliga’nın 15. haftasında Veltnis Arena’da Hoffenheim’i konuk etti. Mavi-beyazlılar, karşılaşmanın ilk yarısını 42. dakikada Matthew Hoppe’nin attığı golle 1-0 önde tamamladı. İkinci yarıda...
Belçika İçişleri Bakanı Annelis Verlinden, başkent Brüksel’de Afrikalı bir gencin gözaltına alındıktan bir saat sonra hayatını kaybetmesi üzerine düzenlenen gösterilerdeki şiddet eylemlerinin kabul edilemez olduğunu söyledi. Belçika kamu yayın kuruluşu VRT televizyonuna açıklama yapan Verlinden, “Kamu malına zarar verme, kundaklama, polise taş...
Kasımpaşa’nın sezon sonuna kadar Hollanda ekibi Fortuna Sittard’a kiraladığı Belçikalı futbolcu Mickael Tirpan, veda mesajı yayımladı. Tirpan, Instagram hesabından yaptığı açıklamada, “Bir senedir formasını gururla terlettiğim Kasımpaşa Kulübüme kısa bir ara vermek zorunda kaldığımı belirtmek isterim. Bu süreçte başta başkanım Turgay Ciner Bey ve...
Saya; ayakkabının yumuşak olan üst bölümü, gebe koyunların karnındaki yavru yüz günlük olduğunda çobanların yaptığı tören, yayla ve kırlarda hayvanlar için yapılan üstü samanla örtülü yer, kadın giysisi, iş önlüğü, kundura yüzü gibi anlamlara gelmektedir. Emirdağ’da saya gezmeye ayıcı oyunu...
Belçika mahkemesi, Katalonya’nın bağımsızlığı için referandum düzenlenmesindeki rolü nedeniyle ayrılıkçı Katalan siyasetçi Lluis Puig’in İspanya’ya iade edilmesi talebini geri çevirdi. Puig hakkında AB ülkelerinde tutuklanmasını gerektiren bir yakalama emri bulunuyordu. Brüksel’deki bir mahkemenin Ağustos 2020’de yakalama emrini reddetmesinin ardından bir üst mahkemeye taşınan konu bir kez daha...
Michel Preud’homme, Belçika Futbol Federasyonu’nun 125. yıldönümü dolayısıyla düzenlenen ankette taraftarlar tarafından tarihin en iyi Belçikalı kalecisi seçildi. Milli takım kalesini 58 kez savunan ve 1990 ile 1994 dünya kupalarına katılan Preud’homme, Amerika Dünya Kupası’nda (1994 Dünya Kupası) en iyi...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler