YeniVatan Belçika

“Emirdağ Kültüründe Misafirlik”

“Emirdağ Kültüründe Misafirlik”

Öyle zannediyorum ki, dünyada misafirine oda tahsis eden tek millet Türklerdir. Zengin-fakir her Türk’ün evinde mutlaka misafir için ayrılan bir oda bulunur. Misafiri barındırma, yedirip içirme büyük saadet sayılır, cömertliğin, yardımseverliğin en önemli göstergesi kabul edilir.

Emirdağ Türkmenlerinin bugün dahi canlı olarak yaşattıkları ana kültür özelliklerinden biri de misafir ağırlamaktır. Tanrı misafiri deyimi, misafirin Allah tarafından gönderildiği inancına yöneliktir. Bir de “Misafir nasibi ile gelir veya misafir on nasiple gelir, birini yer dokuzunu bırakır” atasözleri ile pekişince, misafire cömertlik göstermek, misafiri ağırlamak ve memnun etmek için üstün bir gayret sarf edilir.

Misafir kelimesine eşanlamlı olarak, konuk ve mihman kelimeleri de kullanılır. Bir Türk şiarı olan konuk ağırlamak, yedirip doyurmak ibadetten sayılır. Konuksuz evde bet-bereket yoktur, konuk Hızır’dır ve eve bet-bereket getirir. Konuk kapıda ağırlanır. Çünkü konuk kapıda güleç yüzle karşılanmalıdır. Ev sahibi bütün cömertliğini konuğuna göstermelidir. Zira kuş dala bir kez konar.

Hatayi, misafir için söylediği nefeste bu durumu ortaya koyar:

Yine mihman geldi, gönlüm şad oldu
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Kar, kış yağar iken bahar yaz oldu
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Himmet eyle mirim, misafir gele
Yavan-yaşıkyeyip yüzümüz güle

Küçük-büyük onu hep Hızır bile
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Emirdağ Türkmenlerinin vazgeçemedikleri yük odası dahi misafirler için hazırlanmış yatakların sergilendiği müstesna bir odadır. Yük odasında, halı-kilim, yorgan döşek düzenli bir şekilde yığılıp sergilenir, buna yük yığmak denir. Yazın yünleri kırpılan koyunların en kaliteli yapağıları yorgan-döşek için ayrılır. Yayladan inildiğinde becerikli kadınlar tarafından yorgan ve döşek için ayrılan yapağılar yıkanıp kurutulduktan sonra milete denilen be kumaşların içine yayılarak dikilir. Üzerine renk renk kumaşlardan yüz geçirilir. Bu işlemlere yorgan sırımak denir. Bu yorgan ve döşekler yine becerikli kadınlar tarafından yüklük adı verilen yerlere sıra ile dizilir. Yüklükteki yorgan, döşek ve yastıklar misafir geldiğinde yıkılarak yere yatakları yapılır.

Emirdağ Türkmenlerinin en verdikleri geleneklerden biri de misafir ağırlanması, yedirilip doyurulmasıdır. Bu gelenek elbette ki asırlardan beri taşıyarak ve geliştirerek getirdiğimiz temel kültürel değerlerimizden biridir. Bu husus Dede Korkut Kitabında çok güzel işlenmiştir. Boğaç Han hikayesinde, Dirse Han’ın hatunu şöyle konuşur :

Hay Dirse Han, bana hışmetme
İncinip acı sözler söyleme
Yerinden doğrul, kalk
Ala çadırını yeryüzüne diktir
Attan aygır, deveden buğra, koyundan koç kırdır
İç Oğuzun, Dış-Oğuzun beylerini üstüne yığınak et
Aç görsen doyur
Yalıncak görsen donat
Borçluyu borcundan kurtar
Tepe gibi et yığ
Göl gibi kımız sağdır
Ulu toy eyle, hacet dile
Olaki bir ağzı dualının bereketiyle Tanrı bize bir erdemli çocuk verir

Dirse Han’ın hatununun söylediği bu manzumede sofra kurmanın, yedirip doyurmanın, çıplakları giydirmenin, borçluyu borcundan kurtarmanın çok faziletli davranışlar olduğu belirtilip övülmektedir.

Şair Şehriyar aşağıdaki mısralarında misafirlere sofra kurmanın asil bir davranış olduğunu belirtir:

Benim atam sofalı bir kişiydi
El elinden tutmak onun işiydi
Güzellerin ahire kalmışıydı.

Emirdağ Türkmenleri misafirler için özel yemekler hazırlarlar. Katmer, dolgulu köfte, mantı, güveç gibi mahalli yemekler ikram edilir. Misafir sofranın başköşesine oturtulur. Misafir yemeğe başlamadan başlanmaz, misafir yemekten kalkmadan kalkınmaz. Sofrada çocuklar konuşmaz.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Kapıkule Sınır Kapısı’ndan 1 Haziran’dan bu yana 400 binin üzerinde gurbetçinin Türkiye’ye giriş yaptığı bildirildi.Yıllık izinlerini Türkiye’de geçirmek isteyen gurbetçilerin Kapıkule Sınır Kapısı’ndan geçişleri devam ediyor.Edirne Vali Yardımcısı ve Kapıkule Mülki İdare Amiri Ali Uysal, AA muhabirine, Vali Ekrem Canalp’in...
Belçika Türk Dili Enstitüsü, Uyum ve Araştırma Merkezi Başkanı Şener Uğurlu, 23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı vesilesiyle, bir kutlama mesajı yayınladı. Başkan Şener Uğurlu’nun mesajında şu ifadeler yer aldı: Bugün; bağımsızlığımızı ve vatanımızın bölünmez bütünlüğünü ifade eden, Türk Milletinin iradesini...
Kongo’nun Belçika’nın sömürgesi olduğu yıllarda doğan ve ailelerinden zorla ayrılan 5 kadın, Belçika devletine karşı “insanlık suçu” işlediği gerekçesiyle dava açtı. Kongo’nun Belçika sömürgesi olduğu 1908-1960 döneminde doğan Lea Tavares Mujinga, Monique Bintu Bingi, Noelle Verbeken, Simone Ngalula ile Marie-Jose...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı ekimden bu yana devam eden tedbirler, özellikle açık hava faaliyetleri için aşamalı şekilde gevşetiliyor. Belçika hükümetinin üyeleri ve uzmanlardan oluşan İstişare Komitesi’nin toplantısında, havaların ısınmaya başlaması ve Kovid-19 vakalarındaki stabil seyir göz önünde bulundurularak...
Corendon Airlines, uçuş ağını genişletiyor. Corendon Airlines açıklamasına göre, salgının etkilerinin Avrupa üzerinde azalmaya başlaması ile artan seyahat taleplerine hızlı adapte olarak operasyonlarına başlayan Corendon Airlines, geçen haftalarda ülkelerin uyguladığı seyahat kuralları doğrultusunda yoğun bir program sunduğunu duyurmuştu. Geçen hafta...
Belçika mahkemesi, Katalonya’nın bağımsızlığı için referandum düzenlenmesindeki rolü nedeniyle ayrılıkçı Katalan siyasetçi Lluis Puig’in İspanya’ya iade edilmesi talebini geri çevirdi. Puig hakkında AB ülkelerinde tutuklanmasını gerektiren bir yakalama emri bulunuyordu. Brüksel’deki bir mahkemenin Ağustos 2020’de yakalama emrini reddetmesinin ardından bir üst mahkemeye taşınan konu bir kez daha...
Şiir, sözün imbikten damıtılarak ruhlarına güzellik vermek için mavi semanın altında insanlara dağıtılan aşkın sihirli çağrısıdır.  Şiirin çağrısı; sevgi, hoşgörü, iyilik, barış, kardeşlik gibi kalıcı duyguları gönüllere nakşederek çiçeklerle süslenmiş has bahçeleri mutluluk mekânı yapar. Bozkırın kurak beldeleri şiirin büyülü...
TFF 1. Lig ekiplerinden Menemenspor, Belçika doğumlu orta saha oyuncusu Enes Sağlık’ı kadrosuna kattı. Menemenspor’dan yapılan açıklamada, Belçika’nın Mouscron takımında forma giyen 30 yaşındaki Enes Sağlık’la 1+1 yıllık sözleşme imzalandığı belirtildi. Belçika’dan Türkiye’ye çok sayıda futbolcu transfer eden ünlü menajer Gökhan Bağcılar da imza...
NATO’nun kuruluşunun 72. yıl dönümü nedeniyle müttefik ülkeler kutlama mesajları yayımlayarak birlik vurgusu yaptı. NATO üyesi ülkelerin yetkilileri ve misyonlarının kutlama mesajlarında NATO’nun “Birlikte daha güçlüyüz” sloganı kullanıldı. NATO ülkeleri, ittifaka yaptıkları katkıları aktardı ve mevcut sınamalara karşı birlikte durulacağına...
Kapıkule Sınır Kapısı’ndan çıkış yapmak için gümrük sahası yanındaki park alanında sıra bekleyen gurbetçiler, Türk takımlarının Avrupa kupalarındaki maçlarını Edirne Valiliğince kurulan dev ekrandan izledi. Yıllık izinlerini tamamlayarak yaşadıkları ülkelere dönmek için Kapıkule Sınır Kapısı’nı tercih eden gurbetçiler, çıkış sırasını...
Arşiv
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler