YeniVatan Belçika

“Emirdağ Kültüründe Misafirlik”

“Emirdağ Kültüründe Misafirlik”

Öyle zannediyorum ki, dünyada misafirine oda tahsis eden tek millet Türklerdir. Zengin-fakir her Türk’ün evinde mutlaka misafir için ayrılan bir oda bulunur. Misafiri barındırma, yedirip içirme büyük saadet sayılır, cömertliğin, yardımseverliğin en önemli göstergesi kabul edilir.

Emirdağ Türkmenlerinin bugün dahi canlı olarak yaşattıkları ana kültür özelliklerinden biri de misafir ağırlamaktır. Tanrı misafiri deyimi, misafirin Allah tarafından gönderildiği inancına yöneliktir. Bir de “Misafir nasibi ile gelir veya misafir on nasiple gelir, birini yer dokuzunu bırakır” atasözleri ile pekişince, misafire cömertlik göstermek, misafiri ağırlamak ve memnun etmek için üstün bir gayret sarf edilir.

Misafir kelimesine eşanlamlı olarak, konuk ve mihman kelimeleri de kullanılır. Bir Türk şiarı olan konuk ağırlamak, yedirip doyurmak ibadetten sayılır. Konuksuz evde bet-bereket yoktur, konuk Hızır’dır ve eve bet-bereket getirir. Konuk kapıda ağırlanır. Çünkü konuk kapıda güleç yüzle karşılanmalıdır. Ev sahibi bütün cömertliğini konuğuna göstermelidir. Zira kuş dala bir kez konar.

Hatayi, misafir için söylediği nefeste bu durumu ortaya koyar:

Yine mihman geldi, gönlüm şad oldu
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Kar, kış yağar iken bahar yaz oldu
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Himmet eyle mirim, misafir gele
Yavan-yaşıkyeyip yüzümüz güle

Küçük-büyük onu hep Hızır bile
Mihmanlar, siz bize safa geldiniz

Emirdağ Türkmenlerinin vazgeçemedikleri yük odası dahi misafirler için hazırlanmış yatakların sergilendiği müstesna bir odadır. Yük odasında, halı-kilim, yorgan döşek düzenli bir şekilde yığılıp sergilenir, buna yük yığmak denir. Yazın yünleri kırpılan koyunların en kaliteli yapağıları yorgan-döşek için ayrılır. Yayladan inildiğinde becerikli kadınlar tarafından yorgan ve döşek için ayrılan yapağılar yıkanıp kurutulduktan sonra milete denilen be kumaşların içine yayılarak dikilir. Üzerine renk renk kumaşlardan yüz geçirilir. Bu işlemlere yorgan sırımak denir. Bu yorgan ve döşekler yine becerikli kadınlar tarafından yüklük adı verilen yerlere sıra ile dizilir. Yüklükteki yorgan, döşek ve yastıklar misafir geldiğinde yıkılarak yere yatakları yapılır.

Emirdağ Türkmenlerinin en verdikleri geleneklerden biri de misafir ağırlanması, yedirilip doyurulmasıdır. Bu gelenek elbette ki asırlardan beri taşıyarak ve geliştirerek getirdiğimiz temel kültürel değerlerimizden biridir. Bu husus Dede Korkut Kitabında çok güzel işlenmiştir. Boğaç Han hikayesinde, Dirse Han’ın hatunu şöyle konuşur :

Hay Dirse Han, bana hışmetme
İncinip acı sözler söyleme
Yerinden doğrul, kalk
Ala çadırını yeryüzüne diktir
Attan aygır, deveden buğra, koyundan koç kırdır
İç Oğuzun, Dış-Oğuzun beylerini üstüne yığınak et
Aç görsen doyur
Yalıncak görsen donat
Borçluyu borcundan kurtar
Tepe gibi et yığ
Göl gibi kımız sağdır
Ulu toy eyle, hacet dile
Olaki bir ağzı dualının bereketiyle Tanrı bize bir erdemli çocuk verir

Dirse Han’ın hatununun söylediği bu manzumede sofra kurmanın, yedirip doyurmanın, çıplakları giydirmenin, borçluyu borcundan kurtarmanın çok faziletli davranışlar olduğu belirtilip övülmektedir.

Şair Şehriyar aşağıdaki mısralarında misafirlere sofra kurmanın asil bir davranış olduğunu belirtir:

Benim atam sofalı bir kişiydi
El elinden tutmak onun işiydi
Güzellerin ahire kalmışıydı.

Emirdağ Türkmenleri misafirler için özel yemekler hazırlarlar. Katmer, dolgulu köfte, mantı, güveç gibi mahalli yemekler ikram edilir. Misafir sofranın başköşesine oturtulur. Misafir yemeğe başlamadan başlanmaz, misafir yemekten kalkmadan kalkınmaz. Sofrada çocuklar konuşmaz.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Ramazan aylarında Belçika’nın Antwerpen şehrinde düzenlenen ve en çok beğeni toplayan festivallerden birisi haline gelen “Sultan der Maanden” Kovid-19 pandemi dönemi nedeniyle farklı bir şekilde düzenlenecek. Önceki yıllarda Ramazan ayında Türk Dernekler Birliği Federasyonu, yeni adıyla Bindus Federasyonu, tarafından düzenlenen...
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınında üçüncü dalganın yaşandığı Fransa’da, Kovid-19’un İngiltere kaynaklı mutasyonlu türünün vaka sayılarına olumsuz etkisinin ardından başkent Paris dahil olmak üzere ülkenin 16 bölgesinde yarından itibaren 1 aylığına yeniden sokağa çıkma kısıtlaması uygulamasına gidildi. Ülkede bölgeler arası...
T.C. Brüksel Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği Eğitim Diplomasisi Seminerlerine devam ediyor. 05.03.2021 tarihindeki “Avrupa Birliği Kurumları ve Staj İmkanları” konulu seminerde Işıl Ergeç konuk olarak katıldı. Konuşmasına öncelikle AB Kurumları hakkında bilgi vererek başlayan Ergeç, AB kurumlarında staj başvurularının nasıl yapılması...
Hollanda’da aşırı sağcı siyasetçi Geert Wilders liderliğindeki Özgürlükler Partisi (PVV), seçim vaadi olarak “İslam’dan Arındırma Bakanlığı”nın kurulacağını açıkladı.  PVV, resmi internet sayfasından 17 Mart’ta yapılacak seçimler için 2021-2025 yılı programını açıkladı. Programda, Göçmenlik, Geri Dönüş ve İslam’dan Arındırma Bakanlığı kurulacağı ve İslam’ın totaliter bir ideoloji...
LÖSEV Lösemili Çocuklar Sağlık ve Eğitim Vakfı olarak, löseminin sınır tanımayan bir hastalık olduğu gerçeğinden hareketle, çocukluk çağı kanserlerinin önlenmesi ve tedavisi için öncü bir rol üstlendi ve “lösemisiz bir dünya düşlüyoruz” ilkesiyle yola çıktık. Dünyanın dört bir yanından birbirlerinden...
Belçika’nın başkenti Brüksel’de 5G’ye yönelik altyapı yatırımları protesto edildi. Protesto gösterisi, bu Cumartesi Stop5G.be ve AREHS ASBL (Association pour la reconnaissance de l’electrohypersensibilite) tarafından Brüksel’in Merkez İstasyonu önünde düzenlendi. Yeni tip koronavirüs  (Kovid-19) salgınına karşı sosyal mesafe kuralına uyan protestocular,...
UNESCO (Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Örgütü) görev tanımı içerisinde yer alan eğitim, bilim ve kültür alanında genel kurul kararı ile bütün dünyayı ilgilendiren önemli projeler hazırlamaktadır. Bunlardan birisi de “Somut olmayan kültürel miras” adıyla yürütülen projelerdir. Unesco kararı gereğince...
Belçika’nın kuzeyindeki Anvers kentinde bulunan limanda son 42 günde toplam 27 ton kokain yakalandığı bildirildi. Anvers savcılığından yapılan açıklamada, uyuşturucunun 11 tonunun, 2 Nisan gecesi limandaki bir konteynırda ele geçirildiği ve kokainin toplam piyasa değerinin 1,4 milyar avroya yakın olduğu...
Toyota, karbon nötr bir mobilite toplumuna giden yolda hidrojen yakıt hücreli motor geliştirdiğini duyurdu. Toyota’dan yapılan açıklamaya göre, inovasyon çalışmalarını kesintisiz sürdüren şirket, motor teknolojilerini geliştirmek için motorsporlarını kullanmaya devam ediyor. Bu çerçevede Toyota, motorsporları için “hidrojen motor teknolojisi” geliştiriyor....
Türkiye dışında yaşayan Türkçe konuşan çocuklara özel hazırlanan okul çağı dergisi Fiyu ve okul öncesi minikler için tasarlanan Pupa yayın hayatına devam ediyor. Çocukların güncel olaylara ve kavramlara çocuğa uygun bir pencereden bakmalarını sağlayacak içerikler hazırlamak hedefiyle yola çıkan Fiyu,...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler