YeniVatan Belçika

“Emirdağ Bağları”

“Emirdağ Bağları”

Türkistan’da  eski çağlardan  başlayarak  bağcılık ve üzüm üretimi bilinmekteydi.  Bağcılık ve üzüm üretimi Türkistan’dan Çin’e de geçmiştir. Bugün Tarım havzası ve Turfan bölgesi üzüm üretimi konusunda dünya ölçeğinde bir üne sahiptir. 50’den fazla üzüm çeşidi  üretilen bu bölgede  halkın başlıca geçim kaynağı üzüm ve üzümden yapılan ürünlerden sağlanmaktadır.  Üzüm, Türkistan’da hekimlikte kullanılan  şifa verici bir meyvedir. Yara ve çıbanlarda, yüksek ateşte üzüm karışımı ilaçların tedavi edici özelliği biliniyor ve uygulanıyordu.

Kaşgarlı Mahmut, Divan-ı Lugat’it Türk adlı eserinde üzüm, ‘üzüm’ olarak geçer. Üzümün koruk hâline ‘tarka/talka’, alacalanmasına ‘alarma’, olgunlaşmasına ‘tatıglanmak’ denir.

Anadolu’da da bütün medeniyetler döneminde bağcılık ve üzüm yetiştirme mevcuttu. Arkeolojik kalıntılarda bulunan kabartmalar ve küpler bunun en önemli belgelerindendir.

Bağ bozumu şenlikleri bağcılık tarihiyle beraber yürümektedir. Bağcılık yapan toplumlarda bu şenlikler eylül ayı sonlarına doğru yapılır. Ülkemizde de bağ bozumu şenlikleri kitlesel törenlerle kutlanmaktadır.

Eski Yunan toplumunda  şarap tanrısı Dionysos adına  bağ bozumu şenlikleri düzenlenmiştir. Günümüzde Anadolu’da yapılan şenliklerin bununla ilgisi yoktur. Bağ bozumu şenlikleri Türkistan’da da yapılmaktadır. Anadolu’da yapılan  bağ bozumu şenlikleri kadim kültürümüzün bir devamıdır.

Emirdağ’da bağcılık ve üzüm üretme işleri özellikle 1935 – 1936  yıllarında Hamzahacılı Köyü civarında Pınarbaşı mevkiinde ilçeye bağlı 99 köy ve 3 bucağın iştirakiyle Ziraat Vekâleti (Tarım Bakanlığ)’nin  izniyle yaklaşık 200 dekarlık alanda “Köyler Ortak Fidanlığı” adı altında bir fidanlık tesis edilmesiyle ağırlık kazanmıştır.  Bu fidanlık halk arasında “Millet Bahçesi” olarak anılırdı.  

Fidanlık,  yöre  halkına örnek olarak gösterilecek, halkın özel bahçeler kurması sağlanacaktır. Bu bakımdan fidanlıkta üretilen aşılı meyve fidanı ve bağ çubuğu halka dağıtılmıştır. Emirdağ halkı , fidanlıktan aldıkları fidan ve çubukları özel mülklerine dikerek meyve ihtiyaçlarını sağlamaya çalışmıştır. Mülki âmirlerin sıkı takibi ile Bucak, Karacaören, Keçili Boğazı, Göynük, Boztoprak, Karacalaraltı, Horan, Soğukkuyu, Kabaklar, Ekizce, Tabanlı Yurdu, Tez Ovasında bağlıklar ve meyve bahçeleri kurulmuştur.

Nisan’dan Eylül ayına kadar adını yazdığımız bu yerler, yemyeşil bahar gelinliğini giyer, meyve ağaçlarının çiçekleri rayihalarını gökyüzüne salardı.  Bülbül sesleri, çocuk gülüşlerine karışır, hayatın yeni bir başlangıcı olan bahar ruhlara dolardı. Sevda türküleri Çaydere boyunca  nevruzun donanmasına eşlik ederdi. Dayım Nuri Demir (nam-ı diğer Seyerekbasan)’in türküleri gönülden gönüle akardı:

“Suvermez bağında yeşil üzüm var
Eğlen kaşı karam bir çift sözüm var
Utandım da diyemedim yüzüne
Benim sende ta küçükten gözüm var”

Bağlık mevkilerine bakım ve koruma amaçlı bağ evi, bağ damı, yaz damı, huyma (hayme), alayçık, topakev  barınakları yapılırdı. Kerpiç, kamış, ağaçtan yapılan evler, tek odalı olup  önünde balkon bulunurdu. Bu evler ağıtlara da konu edilirdi. Araştırmacı yazar Ömer Faruk Köse’nin arşivinden aldığımız  dörtlükte bu durum açıklanmaktadır:

“Yaz damı yaptırdım topakev gibi
İçine oturttum belli bey gibi
Gözleri bakıyor canı sağ gibi
Hakkım helal olsun kaymak yağ gibi”

Doğu-batı yönünde Pınarbaşı’ndan Keçili Boğazı’na, güney- kuzey yönünde Karacalar, Tez ve Çatallı’dan  Boynuyoğunlu yurtlarına kadar “Yeşil Emirdağ” bağları zümrütün her tonunu cömertçe sergilerdi. Yeşil Emirdağ biz özlemin adıydı. Bu özlem, Mille Bahçesi’nin fidan ve çubuklarıyla sağlanmıştı.

Bağ bozumlarının sonunda halk yoğun bir çalışma ortamına girerdi. Pekmez, ağda, pestil yapımı için kazanlar kurulur, imece yoluyla çalışılırdı. Üzüm kurutmak için sergiler kurulurdu. Hevenklik üzümler seçilerek asılırdı.

Emirdağ merkezde  devegözü ve gelinparmağı cinsi üzümler sofralık olarak çok tutulurdu. Bu yüzden pazar günleri Karacalar’dan getirilen bu üzümler halk tarafından satın alınırdı.

1970’lere doğru Emirdağ, sosyal, ekonomik ve kültürel olarak büyük bir değişim yaşamaya başladı. İç ve dış göç yüzünden nüfus azalırken bağlar, bahçeler, tarlalar, yaylalar boşaldı. Her ailenin kendi ihtiyacını yetiştirmesi ve üretmesi sona erdi. Yoğun emek gücüne dayalı işlerde çalışmak üzere insanlar büyük şehirlere ve yurt dışına gitti.Böylece  eski güzellikler hatıralarda kaldı.

Millet Bahçesi tekrar canlandırılabilir mi? Üzüm bahçeleri tekrar kurulabilir mi? Alibeyce köyünde kurulan meyve bahçesi örneği üzüm için de gerçekleştirebilinir mi? Karacalar köyündeki bağ projesi hangi aşamadadır?

Haydi yeniden yeşillendirelim Emirdağ  bağlarını…

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Milli otomobil sporcusu Salih Yoluç, 2021 sezonunda Avrupa Le Mans Serisi LMP2 sınıfında yeni kurulan Türkiye Racing Team adına mücadele etmeye hazırlanıyor. Türkiye Otomobil Sporları Federasyonundan (TOSFED) yapılan açıklamaya göre, TF Sport teknik desteğinde yarışacak Türkiye Racing Team, yeni LMP2...
Rahmân ve Rahîm olan Yüce ALLAH’in adiyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa (s.a.v)’in, âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Muhterem Müslümanlar, Yüce Mevlamızın katında bütün vakitler eşittir. Fakat bazı vakitler, içinde...
Belçika’da 28 Aralık 2020 tarihinde başlatılan aşılama kampanyası genişletilerek, huzurevleri sakinlerinden sonra virüse maruz kalan kovid birimlerini, yoğun bakımları, acil bölüm çalışanlarını ve hastane bakım personelini de kapsayacak. Ayrıca Pazartesi gününden itibaren Pfizer / BioNtech aşısı Brüksel’deki huzurevlerindeki personele daha...
T.C. Brüksel Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği Eğitim Diplomasisi Seminerlerine devam ediyor. 05.03.2021 tarihindeki “Avrupa Birliği Kurumları ve Staj İmkanları” konulu seminerde Işıl Ergeç konuk olarak katıldı. Konuşmasına öncelikle AB Kurumları hakkında bilgi vererek başlayan Ergeç, AB kurumlarında staj başvurularının nasıl yapılması...
Belçika’da yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) yayılmasını engellemeyi amaçlayan “zorunlu haller dışında ülke dışına çıkma yasağının” daha önce açıklanan tarih olan 1 Nisan’dan önce kaldırılabileceği bildirildi. Valon Bölgesi Başbakanı Elio Di Rupo, daha önce 1 Mart’a kadar geçerli olması kararlaştırılan ancak 1 Nisan’a uzatılan yasağın, daha erken bir tarihte...
Milli otomobil yarışçısı Ayhancan Güven, Bahreyn Grand Prix’si destek serisi Porsche Orta Doğu Sprint Challenge ilk yarışına pole pozisyonda başlayıp, zafere ulaştı. Türkiye Otomobil Sporları Federasyonundan (TOSFED) yapılan açıklamada, “Lechne Racing misafir sürücüsü olarak seriye katılan Ayhancan Güven, bu başarısı ile 2021 sezonunda...
Alman İkinci Televizyon Kanalı ZDF, Yunan sahil güvenlik botunun yasa dışı şekilde mültecileri engellemesini görüntüledi. ZDF ekibi Yunan Midilli Adası arasındaki deniz koridorunu denetleyen Türk Sahil Güvenlik ekiplerine eşlik ederek Yunanistan’ın mültecileri geri ittiği yasa dışı uygulamayı belgeledi. Midilli açıklarındaki...
Avrupa Parlamentosu’nun (AP) ayrılıkçı Katalan milletvekillerinin dokunulmazlığını kaldırması, daha önce aynı parlamentonun HDP’li milletvekillerinin dokunulmazlığının kaldırılması konusunda verdiği tepkideki çifte standardı akıllara getirdi.  Avrupa Parlamentosu, dünkü oylamada, İspanya’nın Katalonya bölgesinin ayrılığını talep eden ve 2017’de bunun için referandum düzenleyen Katalonya’nın eski başkanı Carles Puigdemont ile...
FIFA, Aytemiz Alanyaspor maçında 3 gol pası veren Beşiktaş’ın Kanadalı futbolcusu Atiba Hutchinson için “ahtapot” benzetmesi yaptı. FIFA’nın resmi Twitter hesabından, Beşiktaş, Süper Lig’in 33. haftasında Aytemiz Alanyaspor’u 3-0 yendiği karşılaşmanın ardından paylaşımda bulunuldu. Atiba’nın Rachid Ghezzal ile gol sevinci...
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa Sallallâhu Aleyhi ve Sellemin, âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) buyurdular: “Receb ayında çokça istiğfar ediniz....
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler