YeniVatan Belçika

“Emirdağ Abdalları”

“Emirdağ Abdalları”

Selçuklular Anadolu’ya yerleştikten sonra değişik dini akımlara mensup dervişler göçebe Türkmen boylarının arasında dolaşmaya başladı. Bu Türkmen babaları kendilerini silsile olarak Pir-i Türkistan Ahmet Yesevi’ye kadar bağladılar. Saç ve sakallarını tıraş etmeyen, dünya işlerinden uzak duran, geleceği fazla düşünmeyen, deşiricilik yapan, Osman Gazi ve Orhan Gazi zamanlarında büyük yararlıklar gösteren Abdallar, zaman içerisinde sosyolojik anlamda büyük değişme uğramışlardır.

Abdal sözü aynı zamanda derviş anlamında da kullanılmıştır. Mevlevi ve Bektaşi dervişi yerine, Mevlevi Abdalı, Bektaşi Abdalı denilmiştir. Abdallar gezginci olmaları dolayısı ile düğünden dernekten, ziyafetten hoşlanır, doyunca da yürüyüp gezginciliğini sürdürür anlamlarını veren atasözlerinin de meydana gelmesine sebep olmuşlardır.

“Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz.” atasözü abdallardaki düğün düşkünlüğünü ifade eder. “Abdalın karnı doyunca gözü yolda olur.” sözü abdalların gezginci olduğunu belirtir. “Bir kaşıkla dokuz abdal doyar.” ve “Dokuz abdal bir kaşıkla geçinir.” sözleri abdalların bellerinde kaşık taşıdıklarını, aralarında senlik benlik olmadığını,  birlik ve beraberlik olduğunu bildirir. “Dokuz abdal bir kilimde uyur, iki padişah bir iklime sığmaz.” sözü onların kanaatkâr olduklarını perçinler.

“Soygun yemiş abdala dönmüş” deyimi abdalların zaten yarı çıplak ve fakir kimseler olduğunu soyulunca daha kötü duruma düşeceğini ifade eder.

“Abdal, abdalın ne olduğunu ister, ne bulduğunu.”, “Abdal alacayı, isli karacayı sever.” ve “Abdaldan paşa, ağaçtan maşa olmaz.” sözleri onların hayatları ve yaşama biçimleri ile ilgilidir.

Ermişlik, velilik mertebesine ulaşmış; ruhlarını nefislerinin, mânevi varlıklarını maddi varlıklarının yerine bedel eden, kutb-ül-aktab (kutupların kutbu) olan bu Alevi-Bektaşi dervişlerinin, Abdalan-ı Rumların ve Ricalü’l-Gaybların (Gayb Erenlerinin) dışında, bir de Doğu Türkistan’dan Anadolu’ya kadar, geniş bir coğrafya üzerinde dağınık gruplar halinde yaşayan, eskiden  daha çok göçebe, bugün artık yerleşik hayata geçmiş olan, bölgelere göre ; ‘’Abdal, Abdali, Avdal, Habdal, Gilaman, Gurbet, (Gurbeti, Kurbati), Guyende (Gewende, Gawende),  Äynu  (Heynu), Teberci, Carcar, Geygel’’gibi değişik isimlerle adlandırılan ve aralarında birçok farklılıklar bulunan Abdal grupları vardır.

Emirdağ Abdalları, tarihte Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük yararlılık gösteren Abdalan-ı Rum topluluklarının bakiyeleridir. Kendi aralarında Teberce denilen bir dille konuşurlar.

Günümüzde Emirdağ’da nüfusları çok azalmıştır. Daha çok büyük şehirlere ve Belçika’ya göç etmişlerdir. Emirdağ’la ilgileri devam etmektedir.

Emirdağ Abdallarından Paşalar Urfa’dan gelmiştir. Emirdağ’a Musul’dan gelenler de olmuştur. Başlıca Abdal sülaleri; Geygeller, Kamber Abdallar, Dalak Abdal, Gövceler, Meytiler, Deliler, Habipler, Karaoğlanlar, Paşalar, Ibıdıklar’dır.

Neşelerinden bir şey kaybetmeyen bu güzel insanlar eskiden kapalı bir toplumdu. Yerli halkla ilişkileri düğün dernek işlerinde ortaya çıkardı. Türkmen halkının düğünlerini yaparlardı. Türkmen adetlerini, türkülerini hâlâ pek güzel bilirler. Ramazan aylarında davul çalarak halkı sahura kaldırırlar. Birbirlerine ‘’ede’’diye hitap ederler. Zaten bir isimleri abdal ise, bir diğeri de edelerdir. Lûgatte ede kelimesi büyük erkek ağabey anlamına gelir. Emirdağ halkı arasında çok yaygın bir şekilde kullanılır.

Genellikle darbuka, davul, klarnet, cümbüş, keman, kanun gibi sazları çalmakta mahirdirler. O güzelim Emirdağ türkülerini yarım ağız, Orta Anadolu aksanı ile okumaları ayrı bir özelliktir. Eskiden dört gün süren düğünlerde abdallar birkaç kadeh alınca sarhoş olur, bu sarhoşlukları düğüne ayrı bir tat katardı. Düğüne gelenleri karşılama havaları ile düğün evine alırlardı, eğer bahşiş az bulunursa hava anlaşılmaz olurdu. Hepsi aynı mahallede otururlar. İlişkileri ancak kendileri ile sınırlıdır. Türkmenlerden kız alıp vermezler.

Emirdağ Abdalları, her hâlleriyle Emirdağ’a renk katan topluluktu. Bugün dağılıp gitmeleri Emirdağ için bir kayıptır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 2 YORUM
  1. Ibıdıklar dedi ki:

    Güzelliği ilede bilinen emirdağ abdalları kadar kökeni acı bektaş veliye ve aynı zamanda bir sultan evlatları olub eylibeyidi seven ve sayan 12imamların bostlarındandır imam zeynelabidinin postundandır beygamberler diyarı urfa göçmenlerdeniz

  2. Ilker babacan dedi ki:

    Ne okursa oksun biz emirdaglilar birbirimizden asla kopmayiz , bizlerde birbirimkzi kolama icgudusu bundan 500 yil once urfan goc etmekle baslar . Ve belcika gibi uzun mesafe olan bir ciorafyada devam eder .

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Pandemi sürecinin zor şartlarına rağmen Genç Saadet Brüksel ve Anvers mensupları evsizlerin, kimsesizlerin yüzünü güldürmeye devam ediyor. Başkent Brüksel sokaklarında ve metro istasyonlarında geceyi geçiren evsizlere verilen yardıma ilişkin yapılan açıklamada şu ifadeler yer aldı: İçinde bulunduğumuz kış aylarının mevsim...
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) kısıtlamalarına karşı düzenlenen gösteriler Avrupa’nın birçok ülkesine sıçrarken, bazı ülkelerde polisle göstericiler arasında arbedeler de yaşanmaya başladı. Hollanda, Belçika, Slovenya, Çekya, Avusturya, Macaristan ve Bulgaristan, geçen hafta kısıtlamalara karşı gösterilerin düzenlendiği ülkelerin başında geliyor. Hollanda’da sokağa çıkma kısıtlamasının ikinci...
Kasımpaşa’nın sezon sonuna kadar Hollanda ekibi Fortuna Sittard’a kiraladığı Belçikalı futbolcu Mickael Tirpan, veda mesajı yayımladı. Tirpan, Instagram hesabından yaptığı açıklamada, “Bir senedir formasını gururla terlettiğim Kasımpaşa Kulübüme kısa bir ara vermek zorunda kaldığımı belirtmek isterim. Bu süreçte başta başkanım Turgay Ciner Bey ve...
Hollanda’da, 15 Aralık’tan bu yana yürürlükte olan yeni tip koronavirüs (Kovid-19) kısıtlamaları 9 Şubat’a kadar uzatıldı. Hollanda Başbakanı Mark Rutte, Sağlık Bakanı Hugo de Jonge ile düzenlediği basın toplantısında, 15 Aralık’ta yürürlüğe giren sıkılaştırılmış Kovid-19 tedbirlerinin 3 hafta daha uzatıldığını açıkladı. Rutte, alınan tedbirlere rağmen vaka sayılarının istenilen...
Belçika’da faaliyet gösteren şirketlere danışmanlık yapan Graydon, Pazartesi günü yaptığı bildiride, 2020’de Belçika’da yalnızca 7 bin 935 şirketin iflas ettiğini, bu sayının bir önceki yıla göre yüzde 33 daha az olduğunu açıkladı. Devlet destek tedbirleri ve iflas moratoryumu sayesinde böylesine...
Çin’in Doğu Türkistan’da Uygur Türklerine karşı uyguladığı baskı ve işkencelere tepki amacıyla Brüksel’de protesto gösterisi düzenlendi. Belçika’nın başkenti Brüksel’de, Albertine meydanında toplanan Belçika Uygurlar Derneği ve Türk sivil toplum kuruluşları, Doğu Türkistan’da Uygur Türklerine karşı uygulanan baskı ve işkencelere tepki gösterdi. Yaklaşık 100 kişinin...
2018 Yılı Kasım ayında son basılı yayını yapan Binfikir Gazetesi, Binfikir Düşünce Platformu ile tekrar hayatına başladı. Binfikir Düşünce Platformu, Belçika Türk Toplumu içindeki farklı dünya görüşlerine sahip yazarları bir araya getirirken, Flaman ve Frankofon yazarlarla da Belçika gündemini derinlemesine...
SunExpress, misafirlerine uçuşlarda esneklik sağlayan Korona Garanti Paketi hizmetini devreye aldı. SunExpress’ten yapılan açıklamaya göre, şirket, Kasım 2020’de hayata geçirdiği SunFlex uygulamasıyla yolcularına, rezervasyon yaparken tercih ettikleri tarifeler doğrultusunda uçuşlarından belirli bir süre öncesine kadar ücretsiz rezervasyon değişikliği yapma imkanı tanıyor....
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa Sallallâhu Aleyhi ve Sellemin, âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) buyurdular: “Receb ayında çokça istiğfar ediniz....
Başbakan Alexander De Croo, Perşembe günü gerçekleşecek AB zirvesinde zorunlu olmayan seyahatlerin geçici olarak yasaklanmasını savunacak. Bu yönde VRT kanalına açıklama yapan Başbakan De Croo; “Şimdi biraz daha iyi bir konumdayız, ancak en ufak bir kıvılcım rakamların patlamasına neden olabilir....
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler