YeniVatan Belçika

“Emirdağ Abdalları”

“Emirdağ Abdalları”

Selçuklular Anadolu’ya yerleştikten sonra değişik dini akımlara mensup dervişler göçebe Türkmen boylarının arasında dolaşmaya başladı. Bu Türkmen babaları kendilerini silsile olarak Pir-i Türkistan Ahmet Yesevi’ye kadar bağladılar. Saç ve sakallarını tıraş etmeyen, dünya işlerinden uzak duran, geleceği fazla düşünmeyen, deşiricilik yapan, Osman Gazi ve Orhan Gazi zamanlarında büyük yararlıklar gösteren Abdallar, zaman içerisinde sosyolojik anlamda büyük değişme uğramışlardır.

Abdal sözü aynı zamanda derviş anlamında da kullanılmıştır. Mevlevi ve Bektaşi dervişi yerine, Mevlevi Abdalı, Bektaşi Abdalı denilmiştir. Abdallar gezginci olmaları dolayısı ile düğünden dernekten, ziyafetten hoşlanır, doyunca da yürüyüp gezginciliğini sürdürür anlamlarını veren atasözlerinin de meydana gelmesine sebep olmuşlardır.

“Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz.” atasözü abdallardaki düğün düşkünlüğünü ifade eder. “Abdalın karnı doyunca gözü yolda olur.” sözü abdalların gezginci olduğunu belirtir. “Bir kaşıkla dokuz abdal doyar.” ve “Dokuz abdal bir kaşıkla geçinir.” sözleri abdalların bellerinde kaşık taşıdıklarını, aralarında senlik benlik olmadığını,  birlik ve beraberlik olduğunu bildirir. “Dokuz abdal bir kilimde uyur, iki padişah bir iklime sığmaz.” sözü onların kanaatkâr olduklarını perçinler.

“Soygun yemiş abdala dönmüş” deyimi abdalların zaten yarı çıplak ve fakir kimseler olduğunu soyulunca daha kötü duruma düşeceğini ifade eder.

“Abdal, abdalın ne olduğunu ister, ne bulduğunu.”, “Abdal alacayı, isli karacayı sever.” ve “Abdaldan paşa, ağaçtan maşa olmaz.” sözleri onların hayatları ve yaşama biçimleri ile ilgilidir.

Ermişlik, velilik mertebesine ulaşmış; ruhlarını nefislerinin, mânevi varlıklarını maddi varlıklarının yerine bedel eden, kutb-ül-aktab (kutupların kutbu) olan bu Alevi-Bektaşi dervişlerinin, Abdalan-ı Rumların ve Ricalü’l-Gaybların (Gayb Erenlerinin) dışında, bir de Doğu Türkistan’dan Anadolu’ya kadar, geniş bir coğrafya üzerinde dağınık gruplar halinde yaşayan, eskiden  daha çok göçebe, bugün artık yerleşik hayata geçmiş olan, bölgelere göre ; ‘’Abdal, Abdali, Avdal, Habdal, Gilaman, Gurbet, (Gurbeti, Kurbati), Guyende (Gewende, Gawende),  Äynu  (Heynu), Teberci, Carcar, Geygel’’gibi değişik isimlerle adlandırılan ve aralarında birçok farklılıklar bulunan Abdal grupları vardır.

Emirdağ Abdalları, tarihte Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük yararlılık gösteren Abdalan-ı Rum topluluklarının bakiyeleridir. Kendi aralarında Teberce denilen bir dille konuşurlar.

Günümüzde Emirdağ’da nüfusları çok azalmıştır. Daha çok büyük şehirlere ve Belçika’ya göç etmişlerdir. Emirdağ’la ilgileri devam etmektedir.

Emirdağ Abdallarından Paşalar Urfa’dan gelmiştir. Emirdağ’a Musul’dan gelenler de olmuştur. Başlıca Abdal sülaleri; Geygeller, Kamber Abdallar, Dalak Abdal, Gövceler, Meytiler, Deliler, Habipler, Karaoğlanlar, Paşalar, Ibıdıklar’dır.

Neşelerinden bir şey kaybetmeyen bu güzel insanlar eskiden kapalı bir toplumdu. Yerli halkla ilişkileri düğün dernek işlerinde ortaya çıkardı. Türkmen halkının düğünlerini yaparlardı. Türkmen adetlerini, türkülerini hâlâ pek güzel bilirler. Ramazan aylarında davul çalarak halkı sahura kaldırırlar. Birbirlerine ‘’ede’’diye hitap ederler. Zaten bir isimleri abdal ise, bir diğeri de edelerdir. Lûgatte ede kelimesi büyük erkek ağabey anlamına gelir. Emirdağ halkı arasında çok yaygın bir şekilde kullanılır.

Genellikle darbuka, davul, klarnet, cümbüş, keman, kanun gibi sazları çalmakta mahirdirler. O güzelim Emirdağ türkülerini yarım ağız, Orta Anadolu aksanı ile okumaları ayrı bir özelliktir. Eskiden dört gün süren düğünlerde abdallar birkaç kadeh alınca sarhoş olur, bu sarhoşlukları düğüne ayrı bir tat katardı. Düğüne gelenleri karşılama havaları ile düğün evine alırlardı, eğer bahşiş az bulunursa hava anlaşılmaz olurdu. Hepsi aynı mahallede otururlar. İlişkileri ancak kendileri ile sınırlıdır. Türkmenlerden kız alıp vermezler.

Emirdağ Abdalları, her hâlleriyle Emirdağ’a renk katan topluluktu. Bugün dağılıp gitmeleri Emirdağ için bir kayıptır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 2 YORUM
  1. Ibıdıklar dedi ki:

    Güzelliği ilede bilinen emirdağ abdalları kadar kökeni acı bektaş veliye ve aynı zamanda bir sultan evlatları olub eylibeyidi seven ve sayan 12imamların bostlarındandır imam zeynelabidinin postundandır beygamberler diyarı urfa göçmenlerdeniz

  2. Ilker babacan dedi ki:

    Ne okursa oksun biz emirdaglilar birbirimizden asla kopmayiz , bizlerde birbirimkzi kolama icgudusu bundan 500 yil once urfan goc etmekle baslar . Ve belcika gibi uzun mesafe olan bir ciorafyada devam eder .

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
İstanbul Milletvekili, Deva Partisi Genel Başkan Yardımcısı, Hukuk ve Adalet Politikaları Başkanı Mustafa Yeneroğlu, Ramazan Bayramı vesilesiyle, Yenivatan’a bayram tebriği gönderdi. Avrupalı Türkleri TBMM’de temsil eden Mustafa Yeneroğlu’nun mesajında şu ifadeler yer aldı; Bayram kardeşlik, bereket ve dayanışmadır. Ramazan Bayramı’nın...
Belçika Türk Dili Enstitüsü, Uyum ve Araştırma Merkezi Başkanı Şener Uğurlu, 23 Nisan Ulusal Egemenlik Bayramı vesilesiyle, bir kutlama mesajı yayınladı. Başkan Şener Uğurlu’nun mesajında şu ifadeler yer aldı: Bugün; bağımsızlığımızı ve vatanımızın bölünmez bütünlüğünü ifade eden, Türk Milletinin iradesini...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı geliştirilen aşı 20 günde yaklaşık 50 bin kişiye yapıldı. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün verilerine göre, ülkede 28 Aralık 2020’den beri sadece 49 bin 847 kişiye BioNtech ve Pfizer firmaları tarafından üretilen Kovid-19 aşısı uygulandı. Aşı...
Avrupa Birliği (AB) ülkelerinde nüfusun yüzde 70’ini yaza kadar yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı aşılama hedefinin, aşı üreticilerinin tedarik zincirinde yaşadığı sıkıntılar nedeniyle hayata geçirilmesi zor görünüyor. AB Komisyonu, geçen hafta Birlik genelindeki yetişkin nüfusun yüzde 70’inin 1 Haziran’a kadar aşılanması hedefi...
AK Parti Brüksel ve AB Temsilcisi Ruhi Açıkgöz, 23 Nisan Ulusal ve Çocuk Bayramı vesilesiyle bir mesaj yayınladı. Ruhi Açıkgöz’ün basına gönderdiği metinde şu ifadeler yer aldı: Türkiye’nin ve dünyanın tüm çocuklarının 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramını kutluyoruz. Millet...
Alim iken günah işlemektenseBilmeyen bir cahil ol daha iyiKarun olup da kibirlenmektenseÖmür boyu fakir KAL daha iyi**Fitne çıkarma sakın, fesat olmaOku, öğren herkesten geri kalmaAnnenin babanın ahını almaGünahı sevabı BİL daha iyi**Mümin kulun kusurunu anlatmaHelal kazan, malına haram katma,Sadakayı gizli...
Fransa’da Ulusal İnsan Hakları Danışma Komisyonu (CNCDH), Müslümanları hedef aldığı gerekçesiyle eleştirilen “ayrılıkçı” yasa tasarısının temel hak ve özgürlükler için tehlikeli olduğu uyarısında bulundu.  CNCDH’den yapılan yazılı açıklamada, Ulusal Meclis’te 16 Şubat’ta kabul edilen, “ayrılıkçı” olarak bilinen yasa tasarısının tüm maddelerinin incelendiği ve konuyla ilgili değerlendirmelerde...
Aktif Dernekler Birliği, Belçika’nın en ünlü virologlarından Marc van Ranst ile herkese açık online bir bilgilendirme semineri düzenledi. Seminerin açılış konuşmasını Aktif Dernekler Birliği başkanı Hüseyin Aydınlı yaptı. Aktif Dernekler Birliği müdürü Ali Çağlar ise programın moderatörlüğünü gerçekleşti ve seminerin...
Hollanda polisinin, sosyal medya gruplarında yaptıkları yazışmalarda, 16 yaşındaki Türk asıllı bir kızın ölümüyle ilgili “Bir Türk daha azaldı” ifadesini kullandığı belirlendi.  Hollanda yerel medyasında çıkan habere göre, Rotterdam teşkilatına bağlı polisler hakkında WhatsApp gruplarında “ırkçı konuşmalar” yaptıkları gerekçesiyle soruşturma başlatıldı. Soruşturma...
Avrupa ülkelerinde faaliyet gösteren bazı kadın dernekleri, Avrupa Birliği (AB) yönetiminin Türkiye ziyaretindeki protokol olayının ardından AB Konseyi Başkanı Charles Michel’in istifa etmesi talebiyle imza kampanyası başlattı. Belçika basınındaki haberlere göre, Michel ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen’in...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler