YeniVatan Belçika

“Emirdağ Abdalları”

“Emirdağ Abdalları”

Selçuklular Anadolu’ya yerleştikten sonra değişik dini akımlara mensup dervişler göçebe Türkmen boylarının arasında dolaşmaya başladı. Bu Türkmen babaları kendilerini silsile olarak Pir-i Türkistan Ahmet Yesevi’ye kadar bağladılar. Saç ve sakallarını tıraş etmeyen, dünya işlerinden uzak duran, geleceği fazla düşünmeyen, deşiricilik yapan, Osman Gazi ve Orhan Gazi zamanlarında büyük yararlıklar gösteren Abdallar, zaman içerisinde sosyolojik anlamda büyük değişme uğramışlardır.

Abdal sözü aynı zamanda derviş anlamında da kullanılmıştır. Mevlevi ve Bektaşi dervişi yerine, Mevlevi Abdalı, Bektaşi Abdalı denilmiştir. Abdallar gezginci olmaları dolayısı ile düğünden dernekten, ziyafetten hoşlanır, doyunca da yürüyüp gezginciliğini sürdürür anlamlarını veren atasözlerinin de meydana gelmesine sebep olmuşlardır.

“Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz.” atasözü abdallardaki düğün düşkünlüğünü ifade eder. “Abdalın karnı doyunca gözü yolda olur.” sözü abdalların gezginci olduğunu belirtir. “Bir kaşıkla dokuz abdal doyar.” ve “Dokuz abdal bir kaşıkla geçinir.” sözleri abdalların bellerinde kaşık taşıdıklarını, aralarında senlik benlik olmadığını,  birlik ve beraberlik olduğunu bildirir. “Dokuz abdal bir kilimde uyur, iki padişah bir iklime sığmaz.” sözü onların kanaatkâr olduklarını perçinler.

“Soygun yemiş abdala dönmüş” deyimi abdalların zaten yarı çıplak ve fakir kimseler olduğunu soyulunca daha kötü duruma düşeceğini ifade eder.

“Abdal, abdalın ne olduğunu ister, ne bulduğunu.”, “Abdal alacayı, isli karacayı sever.” ve “Abdaldan paşa, ağaçtan maşa olmaz.” sözleri onların hayatları ve yaşama biçimleri ile ilgilidir.

Ermişlik, velilik mertebesine ulaşmış; ruhlarını nefislerinin, mânevi varlıklarını maddi varlıklarının yerine bedel eden, kutb-ül-aktab (kutupların kutbu) olan bu Alevi-Bektaşi dervişlerinin, Abdalan-ı Rumların ve Ricalü’l-Gaybların (Gayb Erenlerinin) dışında, bir de Doğu Türkistan’dan Anadolu’ya kadar, geniş bir coğrafya üzerinde dağınık gruplar halinde yaşayan, eskiden  daha çok göçebe, bugün artık yerleşik hayata geçmiş olan, bölgelere göre ; ‘’Abdal, Abdali, Avdal, Habdal, Gilaman, Gurbet, (Gurbeti, Kurbati), Guyende (Gewende, Gawende),  Äynu  (Heynu), Teberci, Carcar, Geygel’’gibi değişik isimlerle adlandırılan ve aralarında birçok farklılıklar bulunan Abdal grupları vardır.

Emirdağ Abdalları, tarihte Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük yararlılık gösteren Abdalan-ı Rum topluluklarının bakiyeleridir. Kendi aralarında Teberce denilen bir dille konuşurlar.

Günümüzde Emirdağ’da nüfusları çok azalmıştır. Daha çok büyük şehirlere ve Belçika’ya göç etmişlerdir. Emirdağ’la ilgileri devam etmektedir.

Emirdağ Abdallarından Paşalar Urfa’dan gelmiştir. Emirdağ’a Musul’dan gelenler de olmuştur. Başlıca Abdal sülaleri; Geygeller, Kamber Abdallar, Dalak Abdal, Gövceler, Meytiler, Deliler, Habipler, Karaoğlanlar, Paşalar, Ibıdıklar’dır.

Neşelerinden bir şey kaybetmeyen bu güzel insanlar eskiden kapalı bir toplumdu. Yerli halkla ilişkileri düğün dernek işlerinde ortaya çıkardı. Türkmen halkının düğünlerini yaparlardı. Türkmen adetlerini, türkülerini hâlâ pek güzel bilirler. Ramazan aylarında davul çalarak halkı sahura kaldırırlar. Birbirlerine ‘’ede’’diye hitap ederler. Zaten bir isimleri abdal ise, bir diğeri de edelerdir. Lûgatte ede kelimesi büyük erkek ağabey anlamına gelir. Emirdağ halkı arasında çok yaygın bir şekilde kullanılır.

Genellikle darbuka, davul, klarnet, cümbüş, keman, kanun gibi sazları çalmakta mahirdirler. O güzelim Emirdağ türkülerini yarım ağız, Orta Anadolu aksanı ile okumaları ayrı bir özelliktir. Eskiden dört gün süren düğünlerde abdallar birkaç kadeh alınca sarhoş olur, bu sarhoşlukları düğüne ayrı bir tat katardı. Düğüne gelenleri karşılama havaları ile düğün evine alırlardı, eğer bahşiş az bulunursa hava anlaşılmaz olurdu. Hepsi aynı mahallede otururlar. İlişkileri ancak kendileri ile sınırlıdır. Türkmenlerden kız alıp vermezler.

Emirdağ Abdalları, her hâlleriyle Emirdağ’a renk katan topluluktu. Bugün dağılıp gitmeleri Emirdağ için bir kayıptır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 2 YORUM
  1. Ibıdıklar dedi ki:

    Güzelliği ilede bilinen emirdağ abdalları kadar kökeni acı bektaş veliye ve aynı zamanda bir sultan evlatları olub eylibeyidi seven ve sayan 12imamların bostlarındandır imam zeynelabidinin postundandır beygamberler diyarı urfa göçmenlerdeniz

  2. Ilker babacan dedi ki:

    Ne okursa oksun biz emirdaglilar birbirimizden asla kopmayiz , bizlerde birbirimkzi kolama icgudusu bundan 500 yil once urfan goc etmekle baslar . Ve belcika gibi uzun mesafe olan bir ciorafyada devam eder .

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Fransa 1. Futbol Ligi (Ligue 1) takımlarından Lille’de forma giyen milli futbolcu Zeki Çelik, şampiyonluk üzerine konuşmak için henüz erken olduğunu söyledi. Takımının Montpellier ile yarın yapacağı lig maçı öncesi düzenlenen basın toplantısında konuşan Zeki, yeni tip koronavirüsü (Kovid-19) tamamen atlattığını...
Hollanda polisinin, sosyal medya gruplarında yaptıkları yazışmalarda, 16 yaşındaki Türk asıllı bir kızın ölümüyle ilgili “Bir Türk daha azaldı” ifadesini kullandığı belirlendi.  Hollanda yerel medyasında çıkan habere göre, Rotterdam teşkilatına bağlı polisler hakkında WhatsApp gruplarında “ırkçı konuşmalar” yaptıkları gerekçesiyle soruşturma başlatıldı. Soruşturma...
Avrupa Birliği (AB) ile ilaç şirketi AstraZeneca arasındaki tedarik anlaşmazlığının ardından şirketin yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısının üretim sürecinde yer alan Belçika’daki bir fabrikada denetim yapıldı. Belçika basınındaki haberlere göre, Seneffe kasabasında AstraZeneca için üretim gerçekleştiren “Novasep” isimli başka bir şirketin fabrikasına,...
Saya; ayakkabının yumuşak olan üst bölümü, gebe koyunların karnındaki yavru yüz günlük olduğunda çobanların yaptığı tören, yayla ve kırlarda hayvanlar için yapılan üstü samanla örtülü yer, kadın giysisi, iş önlüğü, kundura yüzü gibi anlamlara gelmektedir. Emirdağ’da saya gezmeye ayıcı oyunu...
İnsan toplulukları için güvenlik, barınma, beslenme ve sağlık hayati önem taşıyan temel unsurların başında gelir. Beslenme,; iklim, çevre ve ekonomik şartlara bağlıdır. İnsan, hayatını devam ettirebilmesi için beslenmek zorundadır. Türk kültüründe yemek bir ‘sanat’ olarak eski çağlardan günümüze kadar devam...
Belçika’da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınıyla mücadele tedbirleri kapsamında ekimden bu yana kapalı olan restoran, kafe ve barların sadece bahçe bölümleri 8 Mayıs’tan itibaren açılacak. Belçika hükümetinin salgın tedbirlerini vaka durumuna göre kademeli olarak gevşetme kararı kapsamında, ikinci dalganın yaşandığı...
Toyota, karbon nötr bir mobilite toplumuna giden yolda hidrojen yakıt hücreli motor geliştirdiğini duyurdu. Toyota’dan yapılan açıklamaya göre, inovasyon çalışmalarını kesintisiz sürdüren şirket, motor teknolojilerini geliştirmek için motorsporlarını kullanmaya devam ediyor. Bu çerçevede Toyota, motorsporları için “hidrojen motor teknolojisi” geliştiriyor....
Schaerbeek belediyesi, Kovid-19 salgını nedeniyle 2020 yılında, Mehmet Bilge’nin sorumluluğunda yapılması beklenen çok sayıda projenin gerçekleştirilemediği açıklandı. Bu kapsamda güvenlik ve asayişten sorumlu Belediye Başkan Yardımcısı Mehmet Bilge, Schaerbeek belediyesinde yer alan derneklere işbirliği sunuyor. Bu konuda yapılan açıklamada, belirlenen...
T.C. Brüksel Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği tarafından organize edilen Eğitim Diplomasisi Semineri’nin konuğu T.C. Kültür ve Turizm Bakan Yardımcısı Sayın Dr. Serdar Çam oldu. Bakan Yardımcısı gençlerle bir araya gelerek onlara “Kültürler Arası Etkileşimde Eğitimin Önemi ve Gençlerin Rolü” konulu söyleşi...
Belçika Türk Dili Enstitüsü Uyum ve Araştırma Merkezi başkanı Şener Uğurlu, Uluslararası Ana Dili Günü vesilesi ile ana dilimiz Türkçe’nin bugün 4.nesil çocuklarımızın yetiştiği Belçika ortamında geliştirilmesi ve korunması için verdikleri çabanın meyvelerini toplamaya başladıklarını belirtti. Uğurlu, “politik görüşümüz ne olursa olsun...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler