YeniVatan Belçika

“Emirdağ Abdalları”

“Emirdağ Abdalları”

Selçuklular Anadolu’ya yerleştikten sonra değişik dini akımlara mensup dervişler göçebe Türkmen boylarının arasında dolaşmaya başladı. Bu Türkmen babaları kendilerini silsile olarak Pir-i Türkistan Ahmet Yesevi’ye kadar bağladılar. Saç ve sakallarını tıraş etmeyen, dünya işlerinden uzak duran, geleceği fazla düşünmeyen, deşiricilik yapan, Osman Gazi ve Orhan Gazi zamanlarında büyük yararlıklar gösteren Abdallar, zaman içerisinde sosyolojik anlamda büyük değişme uğramışlardır.

Abdal sözü aynı zamanda derviş anlamında da kullanılmıştır. Mevlevi ve Bektaşi dervişi yerine, Mevlevi Abdalı, Bektaşi Abdalı denilmiştir. Abdallar gezginci olmaları dolayısı ile düğünden dernekten, ziyafetten hoşlanır, doyunca da yürüyüp gezginciliğini sürdürür anlamlarını veren atasözlerinin de meydana gelmesine sebep olmuşlardır.

“Abdal düğünden, çocuk oyundan usanmaz.” atasözü abdallardaki düğün düşkünlüğünü ifade eder. “Abdalın karnı doyunca gözü yolda olur.” sözü abdalların gezginci olduğunu belirtir. “Bir kaşıkla dokuz abdal doyar.” ve “Dokuz abdal bir kaşıkla geçinir.” sözleri abdalların bellerinde kaşık taşıdıklarını, aralarında senlik benlik olmadığını,  birlik ve beraberlik olduğunu bildirir. “Dokuz abdal bir kilimde uyur, iki padişah bir iklime sığmaz.” sözü onların kanaatkâr olduklarını perçinler.

“Soygun yemiş abdala dönmüş” deyimi abdalların zaten yarı çıplak ve fakir kimseler olduğunu soyulunca daha kötü duruma düşeceğini ifade eder.

“Abdal, abdalın ne olduğunu ister, ne bulduğunu.”, “Abdal alacayı, isli karacayı sever.” ve “Abdaldan paşa, ağaçtan maşa olmaz.” sözleri onların hayatları ve yaşama biçimleri ile ilgilidir.

Ermişlik, velilik mertebesine ulaşmış; ruhlarını nefislerinin, mânevi varlıklarını maddi varlıklarının yerine bedel eden, kutb-ül-aktab (kutupların kutbu) olan bu Alevi-Bektaşi dervişlerinin, Abdalan-ı Rumların ve Ricalü’l-Gaybların (Gayb Erenlerinin) dışında, bir de Doğu Türkistan’dan Anadolu’ya kadar, geniş bir coğrafya üzerinde dağınık gruplar halinde yaşayan, eskiden  daha çok göçebe, bugün artık yerleşik hayata geçmiş olan, bölgelere göre ; ‘’Abdal, Abdali, Avdal, Habdal, Gilaman, Gurbet, (Gurbeti, Kurbati), Guyende (Gewende, Gawende),  Äynu  (Heynu), Teberci, Carcar, Geygel’’gibi değişik isimlerle adlandırılan ve aralarında birçok farklılıklar bulunan Abdal grupları vardır.

Emirdağ Abdalları, tarihte Anadolu’nun Türkleşmesinde büyük yararlılık gösteren Abdalan-ı Rum topluluklarının bakiyeleridir. Kendi aralarında Teberce denilen bir dille konuşurlar.

Günümüzde Emirdağ’da nüfusları çok azalmıştır. Daha çok büyük şehirlere ve Belçika’ya göç etmişlerdir. Emirdağ’la ilgileri devam etmektedir.

Emirdağ Abdallarından Paşalar Urfa’dan gelmiştir. Emirdağ’a Musul’dan gelenler de olmuştur. Başlıca Abdal sülaleri; Geygeller, Kamber Abdallar, Dalak Abdal, Gövceler, Meytiler, Deliler, Habipler, Karaoğlanlar, Paşalar, Ibıdıklar’dır.

Neşelerinden bir şey kaybetmeyen bu güzel insanlar eskiden kapalı bir toplumdu. Yerli halkla ilişkileri düğün dernek işlerinde ortaya çıkardı. Türkmen halkının düğünlerini yaparlardı. Türkmen adetlerini, türkülerini hâlâ pek güzel bilirler. Ramazan aylarında davul çalarak halkı sahura kaldırırlar. Birbirlerine ‘’ede’’diye hitap ederler. Zaten bir isimleri abdal ise, bir diğeri de edelerdir. Lûgatte ede kelimesi büyük erkek ağabey anlamına gelir. Emirdağ halkı arasında çok yaygın bir şekilde kullanılır.

Genellikle darbuka, davul, klarnet, cümbüş, keman, kanun gibi sazları çalmakta mahirdirler. O güzelim Emirdağ türkülerini yarım ağız, Orta Anadolu aksanı ile okumaları ayrı bir özelliktir. Eskiden dört gün süren düğünlerde abdallar birkaç kadeh alınca sarhoş olur, bu sarhoşlukları düğüne ayrı bir tat katardı. Düğüne gelenleri karşılama havaları ile düğün evine alırlardı, eğer bahşiş az bulunursa hava anlaşılmaz olurdu. Hepsi aynı mahallede otururlar. İlişkileri ancak kendileri ile sınırlıdır. Türkmenlerden kız alıp vermezler.

Emirdağ Abdalları, her hâlleriyle Emirdağ’a renk katan topluluktu. Bugün dağılıp gitmeleri Emirdağ için bir kayıptır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI - 2 YORUM
  1. Ibıdıklar dedi ki:

    Güzelliği ilede bilinen emirdağ abdalları kadar kökeni acı bektaş veliye ve aynı zamanda bir sultan evlatları olub eylibeyidi seven ve sayan 12imamların bostlarındandır imam zeynelabidinin postundandır beygamberler diyarı urfa göçmenlerdeniz

  2. Ilker babacan dedi ki:

    Ne okursa oksun biz emirdaglilar birbirimizden asla kopmayiz , bizlerde birbirimkzi kolama icgudusu bundan 500 yil once urfan goc etmekle baslar . Ve belcika gibi uzun mesafe olan bir ciorafyada devam eder .

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Belçika’nın başkenti Brüksel’de her yıl düzenlenen dünyanın en önemli otomobil fuarlarından Brüksel Otomobil Fuarı, 98. kez kapılarını açmaya hazırlanıyor. Belçika Otomobil Federasyonu (FEBIAC) tarafından Brüksel Expo Center’da yapılan fuar, 10 Ocak Cuma gününden itibaren 98. kez ziyaretçileri ağırlayacak. Dünyanın önde...
TRT Çocuk’un sevilen çizgi dizisi Rafadan Tayfa’nın ikinci sinema filmi “Rafadan Tayfa: Göbeklitepe”, Yarın Docks Bruxsel’de Türk seyircileri ile buluşuyor. Brüksel’in gözde alış veriş merkezlerinden Docks Bruxsel’deki White Cinema Salonunda 22 Ocak Çarşamba günü 14.30 da ilk gösterimi yapılacak “Rafadan...
Jan Jambon tarafından başlatılan ve Flaman hükümetinde oldukça sıcak tartışmalardan neden olan sığınmacıların maliyet konusu Het Laatste Niews tarafından hesap edildi. Yapılan hesaplara göre, fatura yıllık 800 milyon euro civarında olduğu belirlendi. Karşılama ve destek: 373,6 milyon euro Fedasil, 2018 yılında...
Belçika Saadet, Ramazan Bayramı dolayısıyla basına bildiri gönderdi. Belçika Saadet Brüksel Başkanı Hasan Yavuz Uzun adına gönderilen bildiride birlik ve beraberliğin ana kaynağının hoşgörü olduğuna vurgu yapıldı. Bildiride şu ifadeler yer aldı: Bir ramazan ayını daha, hiç unutamayacağımız anılarla geride...
Avrupa’da yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınından en fazla etkilenen Belçika’da hastanelerdeki doluluk “alarm verici” düzeye çıkınca uzmanlar Belçikalı yöneticilere acilen daha sıkı önlemler alınması için uyarıda bulundu. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün verilerine göre, Kovid-19 bulaşma oranında Avrupa’da en üst sıradaki Belçika’da...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) yakalananların sayısı her gün yeni rekor kırarken günlük ortalama vaka sayısı 4 bini aştı. Haftalık vakaların günlük ortalamasını yayımlayan Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsü, 2-8 Ekim haftasında Kovid-19 testi pozitif çıkan kişi sayısının günlük ortalamasının önceki haftaya...
Avrupa ülkeleri arasında serbest dolaşımı sağlayan Schengen Anlaşması, 25’inci yaşına yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle sınır kontrolleri ile girdi. Lüksemburg’un Schengen kasabasında 14 Haziran 1985 yılında imzalanan ve 26 Mart 1995’te yürürlüğe giren Schengen Anlaşması ile pek çok Avrupa...
Almanya’nın başkenti Berlin’de terör örgütü PKK tarafından kaçırılan Nilüfer T’nin annesi Maide T, ikinci eylemini gerçekleştirdi. Navende Kurdistaniyen li Berlin adlı derneğin karşısındaki eyleme kızı Nilüfer’in (20) fotoğrafıyla gelen acılı anne Maide T, Almanya Başbakanı Angela Merkel ve İçişleri Bakanı Horst...
Avrupa Birliği (AB), yeni tip koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle Belçika’nın, bayrak taşıyıcı hava yolu şirketi Brüksel Havayolları’na (Brussels Airlines) 290 milyon avro mali destek vermesine onay verdi. AB Komisyonu, salgın nedeniyle mali sıkıntı çeken Brüksel Havayolları’na Belçika hükümetinin mali yardım yapmasının...
Open Vld partisinin yeni sözcüsü olarak göreve başlayan yabancı kökenli Zelfa Madhloum, Pazar günü yaptığı açıklamada, sosyal medyaya atanmasının duyurulmasına yönelik ırkçı tepkilerden şok olduğunu söyledi. Aldığı tepkiler sonrası “Open Vld her zaman vatandaşların etkin kökenlerinden ziyade geleceklerine önem veren...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler