$ DOLAR → Alış: 5,74 / Satış: 5,77
€ EURO → Alış: 6,37 / Satış: 6,39

“Emir dağlarına kara gidelim”

“Emir dağlarına kara gidelim”
  • 11.02.2019
  • 596 kez okundu

Kış mevsimi eskiden daha çetin geçirdi. Aralık ayında başlayan kar yağışı, Mart sonuna kadar devam eder, her taraf beyaz örtüsüne bürünürdü. Emirdağ’da eskiden çatısı kiremitli ev sayısı çok azdı. Toprak damlar, her kar yağışından sonra “yitek”lerle temizlenir, kar kürünürdü. Karın yumuşattığı toprak damlar, “yuvak”larla pekiştirilir. Damların akmaması için tuzlanırdı.

Evler genellikle geniş avlu içinde bulunduğundan, kar yolları açılırdı. Tuvalete, ahıra, samanlığa, kilere ve ana yola açılan yollardan gidilip gelinirdi. O zamanlar “kar tatili” diye bir kavram henüz dillerde yoktu.

Anneler, okula giden çocuklarına pekmez içirir, ceplerini de kuru üzüm ve kırık leblebi ile doldururlardı.

Kış mevsiminde hayatın zor yanlarından birini koyunculuk yapan aileler çekerdi. Koyunları yemlemek, sulamak günlük sıradan işler olsa da uzun geçen karakış insanları ürkütürdü. Halk arasında, kuzuların koyun karnında canlandığı günler olarak kabul edilen zemherinin 27. gününün çok özel bir yeri bulunurdu. Zemheri Aralık ayı başı, Ocak tam ve Şubat’ın ilk günlerine denk gelen ve kırk gün süren karakış zamanıdır. Bu zamanda mahalle çocukları, gençleri akşamları “saya gezme” oyunu oynarlardı.

“Kınalı koç, mor koyunu aşılar
Zemheri ayazı her yer ışılar
Sayaya çıkmış da obadan yiğitler
Haberiniz olsun konu komşular’’ manilerini söyleyerek karakışı ısıtmaya çalışırlardı.

Akşamları kuzinenin etrafına dizilen çocuklar dede ve ninelerinden masal, hatıra dinlerdi. Anneler veya ablalar mısır patlatır, kavurga yapar afiyetle yenirdi. Yatma vaktine doğru ahırdaki hayvanlar mutlaka kontrol edilirdi. 

Eski Türklerde de kış, âdeta kısılmak ve birçok şeyden mahrum olmak demekti. Yaz ise, yayılmak ve daha da önemlisiuzun süren kış aylarında yaşanan ekonomik sıkıntılardan kurtulmak anlamına geliyordu. Türkiçin bu, bir bakıma kurtuluş ve hürriyete kavuşma idi. Böyle bir durum da ancak bir bayramla kullanabilirdi. İşte Türklerin, yazın müjdecisi olan ilkbaharda bir bayram yapmalarının başlıca sebebi budur. Nevruz, Mart Dokuzu, Ergenekon’dan Çıkış, Hıdırellez kutlamalarının ana nedeni bahara kavuşmadır. Yine eski Türklerde yaş, bahara göre söylenirdi. Mesela, yirmi yaşında yerine, yirmi bahar gördü denirdi.

Koyunculuk yapan Emirdağ halkı ,kuzuların doğmaya başladığı Şubat- Mart aylarında Adaçal’ın arkasında bulunan Yarımca veya Bayat’a yakın Kütün mevkiine “döl almaya” giderlerdi. Yaylaya ise Mayıs ayı başlarında çıkılırdı Ispanakçı Veli, kışın hafif geçtiği bir yıl Mayıs’tan önce yaylaya çıkmaya karar verir. Konu komşu: “Veli ağa, şimdi yayla zamanı değil, Allah esirgesin kış daha geçmedi, sonra üzülmeyelim.” dedilerse de Veli ağa, ata yurdu Alıçlı’ya koyunlarıyla beraber göçer. Yurda varır varmaz bir kar, bir fırtına… Alıçlı’nın üst başındaki Çürükkale’den çığ kopar, Kocaçarık yurduna doğru önüne ne gelirse siler, süpürür, Çuğu Deresi’ne doldurur. Veli ağa ölür, koyunları telef olur. Şimdi Emirdağ’da zamansız gelen kışa “Ispanakçı Veli Kışı” derler.

Emir Dede Tepesi’nin alt tarafında Kar Yatağı mevkii vardır. Kar Yatağı’nın karı, ertesi kışa kadar bazen kalır. Çocukluğumuzda gruplar halinde Kar Yatağı’na çıkmak eğlenceli bir yürüyüş olurdu.

Emir dağları o kadar çok kar yağar ki, vahşi hayvanların açlıktan bazen köylere indiği görülür, duyulurdu. Kar, Mart’tan itibaren erimeye başlar, Temmuz sonuna kadar Emirdağ’ın ortasından akardı.

Ağustos’ta Emirdağ pazarında Yörükler, karlı buzlu dedikleri içecek satarlar, sıcaktan bunalanları serinletirlerdi.

Şimdi türküye dönelim:
“Emirdağlarına kara gidelim
Ayvadan usandık nara gidelim
Buranın güzeli gönül eylemez
Güzeli bol olan yere gidelim.’’ Tamam Emir dağlarına kara gidelim, ama sonraki dizelerindeki göç etme arzusunun başka bir nedene bağlanmasına katılmak mümkün değil.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / /

Trabzonspor, Atina’dan avantajlı dönüyor
UEFA Avrupa Ligi play-off turu ilk maçında konuk olduğu Yunanistan temsilcisi AEK’yı 3-1 yenen Trabzonspor, rövanş müsabakası öncesi önemli bir avantaj...
Malazgirt Zaferi’nin 948. yıl dönümü
İçişleri Bakan Yardımcısı Muhterem İnce ile Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Akif Özkaldı, Malazgirt Zaferi’nin 948. yıl dönümü dolayısıyla kutlamaların...
Milli futbolcu Serie A’da
İtalya Birinci Futbol Ligi (Serie A) ekiplerinden Sassuolo, milli futbolcu Mert Müldür’ü kadrosuna kattı. İtalyan kulübünden yapılan açıklamada, Rapid Wien forması giyen 20...
Almanyalı genç yanlışlıkla ünlü oldu
Almanya’da yaşayan ve amatör rap müziği yapan Denizlili gurbetçi Yunus Emre Nalcı’nın internetteki bir müzik platformuna yüklediği şarkı yanlışlıkla ünlü...
AB’den “din ve inanç özgürlüğü” mesajı
Avrupa Birliğinden (AB), kişilerin din ya da inançları nedeniyle hedef alınmalarının uluslararası hukuka aykırı olduğu, bu durumla mücadele etmek için önleyici...
Fransa’da 34 yaşındaki Türk genci vurularak öldürüldü
Fransız yerel medyasına göre cuma gecesi meydana gelen olayda, 34 yaşında Türk vatandaşı, evinin kapısında pusuya düşürüldü. Komşuların gece 1’de...
“Yunanistan’ın kapattığı Türk azınlık ilkokulu sayısı 65’e ulaştı”
Rodos, İstanköy ve Oniki Ada Türkleri Kültür ve Dayanışma Derneği (ROİSDER) Prof. Dr. Mustafa Kaymakçı, Batı Trakya bölgesinde Türk azınlık okullarının...
Avrupa’nın 4 büyük liginde görünüm
Avrupa’nın en büyük futbol ülkeleri kabul edilen İspanya (La Liga) ve Almanya’da (Bundesliga) ilk, İngiltere (Premier Lig) ile Fransa’da (Ligue 1)...
“Kolay olmadı ama yurt edindiler”
Her şey farklı ama düzenliydi. Yollar, kaldırımlar ve evler birbirleriyle uyumlu, kocaman batı çınarlarıyla ahenk içindeki agaçlar. Yemyeşil ve tertemiz...
“Emirdağ’ı çiçek açtı”
Çarşı pazar doldu taştı, Gelince biz gurbetçiler, Emirdağ’ı çiçek açtı, Gelince biz gurbetçiler. ** Yüzü güldü esnafların, Boşaldı tozlu rafların,...
STAR Discount’tan okul alışverişi yapacaklara müjde
Yıllardır tanınmış marka kırtasiye ürünleri ve okul çantalarını en ekonomik fiyata pazarlaması ile tanınan STAR Discount ucuzluk mağazaları, 2019-2020 eğitim...
Lozan Anlaşması’nın 96. yıldönümü
Lozan Barış Antlaşması, Türkiye Büyük Millet Meclisinde 23 Ağustos 1923’te onaylandı. Lozan Barış Antlaşması, 1. Dünya Savaşı sonucunda 24 Temmuz...
Tatil dönüşü “uyku düzeni” uyarısı
Türk Uyku Tıbbı Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Sinan Yetkin, uyku bozukluklarının dikkat eksikliğine ve iş kazalarına neden olabildiğini...
Belçika’dan memleketine giden Gamze maganda kurbanı oldu
Kırşehir’de bir düğünde maganda kurşununun isabet ettiği gurbetçi genç yaşamını yitirdi. Merkeze bağlı Çadırlı Hacıyusuf köyünde muhtar Bayram Zengin’in oğlu...
Gençlerbirliği’nden Roma’ya transfer
Gençlerbirliği Kulübü Başkanı Murat Cavcav, futbolcuları Yıldırım Mert Çetin’in transferinde İtalya ekibi Roma ile “3 milyon avro bonservis bedeli ve...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ