Site Rengi

YeniVatan Belçika

Einstein’ın seyahat günlüklerinde ırkçılığın izleri

Einstein’ın seyahat günlüklerinde ırkçılığın izleri

(AA) – Genel görelilik kuramıyla bilim tarihinde çığır açan Yahudi asıllı Avusturyalı fizikçi Albert Einstein’ın 1920’lerin başında çıktığı Uzak Doğu ve Akdeniz seyahatinde tuttuğu günlüklerde Asya halkları hakkında ırkçı, cinsiyetçi ve yabancı düşmanı bir bakışı gözler önüne seren izlenimler kaleme aldığı ortaya çıktı.

Washington Post gazetesinde yer alan habere göre, Einstein’ın el yazmalarının ve belgelerinin tutulduğu California Teknoloji Enstitüsü, bilim adamının Ekim 1922 – Mart 1923 arasında eşi Elsa ile çıktığı ve Uzak Doğu ile Akdeniz’i dolaştığı gemi yolculuğunda tuttuğu notları “Albert Einstein’ın Seyahat Günlükleri: Uzak Doğu, Filistin ve İspanya 1922-1923” başlığıyla kitaplaştırdı.

Einstein’ın söz konusu notlarda Japon, Çinli, Sri Lankalı ve Doğu Akdenizliler hakkındaki izlenimlerinin soğuk, duyarsız ve aşağılayıcı ifadelerle dolu olması dikkat çekti. Fakat Einstein’ın bu izlenimlerini, henüz Nazi zulmüne tanık olmadan ve ABD’de savaş sonrası yıllarda destek verdiği medeni haklar hareketi gibi ırkçılık konusundaki duyarlılığının gelişmesine vesile olan toplumsal hareketlerle tanışmadan yazdığına işaret edildi.

“Japon kadınlar fazla süslü ve şaşkaloz”

Seyahatinin ilk durağında Japonya’ya uğrayan Einstein, Japonlar için şu ifadeleri

“Ortalama bir Japon sorunsuz, gayrişahsi, kendisine düşen sosyal işlevi herhangi bir beklentisi olmadan yerine getiriyor. Milletiyle ve ülkesiyle gurur duyuyor. Avrupa değerleri için kendi adet ve geleneklerinden vazgeçmiş olmak milli gururunu kırmamış belli ki.”

Öte yandan Einstein’ın erkekler için kullandığı genelleyici ve mesafeli ifadelerin, kadınlar söz konusu olduğunda daha ölçüsüz ve cinsiyetçi bir üsluba dönüştüğü görüldü.

Einstein, Japon kadınları için “Japon kadınları fazla süslü ve şaşkaloz… Kara kaşlı, kara gözlü, koca kafalı ve aceleciler.” ifadelerini kullandı.

“Çinliler insandan çok otomata benziyorlar”

Einstein’ın bu bakışından Çinliler de nasibini aldı. Bir yandan onları “çalışkan” diye niteleyen bilim adamı, öte yandan Çinli çocukları “hissiz”, “bön” gibi sözcüklerle tarif etti. Einstein, Çinliler için “Tuhaf, sürü gibi bir millet. İnsandan çok otomata benziyorlar.” ifadelerine yer verdi.

Çinlilerin kafasının mantığa ve matematiğe çalışmadığına dair seyahati sırasında tanıştığı Portekizli bir öğretmenin ifadelerini aktaran Einstein, günlüğüne “Çinliler dünyadaki tek ırk olsaydı ne acı olurdu. Bizim gibiler için bunun düşüncesi bile korkunç.” diye yazdı.

“Hintler ve Sri Lankalılar az iş yapıyor, az şeye ihtiyaç duyuyor”

Einstein seyahatinin Sri Lanka durağında Hint ve Sri Lanka halklarına dair kaleme aldığı izlenimlerde sokakta dilenenlere yönelik sempatisini de dile getirdi.

Bu halklar için “İnsanoğluna reva görülen böylesi aşağılık bir muameleye ortak olduğu için utanç duyduğunu” kaydetmesine rağmen ünlü bilim adamının ifadelerinden onları da daha aşağı gördüğü anlaşılıyor. Einstein, “pislik ve ufunet (kötü koku) içinde yaşayan” bu halkların “az iş yaptığını, az şeye ihtiyaç duyduğunu” yazdı.

“Doğu Akdenizliler bağıran çağıran bir güruh”

Einstein seyahatinin son bölümünde Doğu Akdeniz ve bugünkü Filistin topraklarına uğruyor. Limana yanaşan gemiyi saran Arap tüccarların üst güverteyi bir anda “pazar yerine çevirdiğini” aktardı. Ona göre Doğu Akdenizliler “bağıran çağıran, abartılı el kol hareketleri yapan, içinde her renkten insanın olduğu bir güruh”. Ortadoğulular için aynı anda hem “iğrenç” hem de “güzel” diyen Einstein, onları bir yandan “haydut-gibi”, “pis” gibi ifadelerle tarif ederken, diğer yandan “yakışıklı ve zarif” olarak nitelendirdi.

İzlenimler, sömürgecilik dönemi Avrupa aydınının bakış açısını yansıtıyor

Kitabın yayıncıları, Einstein’ın seyahat günlüklerinin henüz İkinci Dünya Savaşı ve Yahudi Soykırımı’nı yaşamamış, savaş sonrasında ABD’de siyah haklarını savunan toplumsal hareketlere tanıklık etmemiş, sömürgecilik dönemi Avrupa aydınının bakış açısını yansıttığına işaret etti.

Einstein, bu seyahatten 10 yıl sonra, 1932 Aralık’ında 3 aylığına ABD’yi ziyaret etmek üzere eşiyle bir başka gemi yolculuğuna çıktı. Yahudi bilim adamının Almanya’dan ayrılmasından 1 ay sonra ırkçı ve Yahudi düşmanı Nazi Partisi ülkede iktidara geldi. Einstein bundan sonra Almanya’ya bir daha geri dönmedi. Bilimsel çalışmalarını hayatının sonuna dek ABD’de sürdürdü.

Einstein İkinci Dünya Savaşı’nı izleyen yıllarda ABD’de ırkçılığa ve siyahlara yönelik ayrımcılığa karşı çıkan medeni haklar hareketine etkin destek verdi. Hatta bu yüzden Federal Soruşturma Bürosu (FBI) tarafından takibe alındı.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Belçika’da 2018 sonunda seçilmiş son hükümetin dağılması ve ardından yapılan seçimden bu yana devam eden hükümet kurma çalışmaları bir kez daha başarısız oldu. Mayıs 2019’daki genel seçimlerden beri geçici hükümetle yönetilen ülkede, Kral Phillipe’in hükümet kurma çalışmaları için görevlendirdiği aşırı sağcı Yeni Flaman...
Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı (YTB), gurbetçi vatandaşları, tecrübelerini ve yaşanmışlıklarını gelecek nesillere aktarmak adına “İnsan Hazineleri Serisi – Birinci Nesil Hikayeleri Çağrısı” ile video çekmeye davet etti. YTB’den yapılan açıklamada, gurbetteki vatandaşlara, hatıralarını video çekimi ile kayıt altına alma çağrısında...
Brüksel sınırları içerisinde yer alan Boulevard du Midi’deki bir binanın cephesinin bir kısmı Pazar öğleden sonra tehlikeli bir şekilde çöktü. Cepheden kopan büyük parça, caddenin ortasına düşerek büyük bir tehlikenin yaşanmasına neden olurken, kimsenin o anda oradan geçmemesi büyük bir...
20 Yılı aşkın bir zamandır başkent Brüksel’de “Kredi-Sigorta” konusunda müşterilerini hizmet veren LR Finances, koronavirüs nedeniyle yasaklı günlerin ardından, tekrar müşterilerine kapılarını açarak, hizmet vermeye başladı. İki ay gibi bir sürenin ardından müşterilerini tekrar ağırlamanın heyecanını yaşayan LR Finances’ın Müdürü...
T.C. Brüksel Başkonsolosluğu tarafından, 26 Şubat 2020 Çarşamba günü ney dinletisi etkinliği gerçekleştirileceği bildirildi. Brüksel Başkonsolosluğu tarafından basına gönderilen konuya ilişkin bildiride şu ifadeler yer aldı: T.C. Brüksel Başkonsolosluğu’nda (4, Rue Montoyer 1000 Brüksel) ney sanatçıları Azime Aksoy ve Nail...
Belçika 1. Futbol Ligi’nde (Pro Ligi) 2019-2020 sezonu tescil edilirken, lider Club Brugge’ün şampiyon olduğu duyuruldu. Ligin internet sitesinde yer alan açıklamada, telekonferans yöntemiyle buluşan Pro Ligi Genel Kurulunun, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle mart ayında ertelenen ligin resmen sona...
Bir takım ziyaretler gerçekleştirmek üzere Belçika’da bulunan Afyonkarahisar Vali Yardımcısı ve Şuhut ilçesi Kaymakamı Nurullah Kaya, burada gittiği yerlerde hemşerileriyle buluştu. Belçika’nın farklı bölgelerinde ikamet eden Afyonkarahisar ve ilçelerinden olan vatandaşları ziyaret eden Vali Yardımcısı Nurullah Kaya, vatandaşlara bir yandan...
Belçika’nın başkenti Brüksel’de Hacivat ve Karagöz gölge oyunu ve tiyatrosu sahnelendi. Türkiye’nin Brüksel Başkonsolosluğu ve Brüksel Eğitim Müşavirliği öğretmenlerinin desteğiyle hazırlanan, “Çocuklar için geleneksel gölge oyunu Hacivat Karagöz” gösterisi ilgi gördü. Türkiye’nin Brüksel Başkonsolosu Dilşad Kırbaşlı Karaoğlu, etkinliğin başında yaptığı...
Pazar günü Çin’den Belçika’ya dönüş yapan iki kişi hastanede karantinaya alındı. Koronavirüs salgınından etkilenen ülkeden gelmeleri nedeniyle, karantinaya alınmak üzere Neder-over-Heembeek’teki askeri hastaneye nakledildiler. Her ikisi de Almanya ve Hollanda’da durak yapan İngiliz uçuşuyla Avrupa’ya dönerlerken, son geri dönüşler sırasında...
Yargıtay Başkanlığı, Belçika Yüksek Mahkemesinin terör örgütü PKK ile ilgili kararına ilişkin, “Belçika Yüksek Mahkemesi, bu kararıyla sadece PKK’ya açık destek vermekle kalmamış, aynı zamanda kendi ülkesindeki küresel terörizm faaliyetlerine de yeşil ışık yakmıştır.” açıklaması yaptı.  Yargıtay Başkanlığının açıklamasında, terör...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler