YeniVatan Belçika

“Demans, ölüm nedenleri arasında 5. sırada”

“Demans, ölüm nedenleri arasında 5. sırada”

Sağlık Bilimleri Üniversitesi, Ankara Gülhane Eğitim ve Araştırma Hastanesi Geriatri Bilim Dalı Eğitim ve İdari Sorumlusu Doç. Dr. Mehmet İlkin Naharcı, “Tüm dünyada demans kaynaklı ölümler artmaktadır ve yaşlılar incelendiğinde demans ölüm nedenleri arasında 5. sıradadır.” dedi.

Naharcı, yaptığı açıklamada, “demans”ın tek bir hastalığın ismi değil, bellek, muhakeme ve yargılama gibi zihinsel yeteneklerin bozukluğu ile giden hastalıkların tümüne verilen genel isim olduğunu söyledi.

Demans hastalarının kendi durumlarının farkında olmadığını, durumu kabul etmediklerini ifade eden Naharcı, bu nedenle genellikle eşleri, çocukları veya yakınları tarafından muayeneye getirildiklerini aktardı.

Naharcı, toplumdaki yaşlı kişi sayısı artış gösterirken, büyüme ile beraber demans hastalarının sorunlarının da artacağının göz önünde bulundurulması gerektiğine işaret ederek, “Tüm dünyada demans kaynaklı ölümler artmaktadır ve yaşlılar incelendiğinde demans ölüm nedenleri arasında 5. sıradadır.” bilgisini verdi.

“İkinci en yaygın demans türü damarsal nedenli bunama”

Demans ana başlığı altında, alzaymır hastalığı tüm demansların önemli bir oranını oluşturduğuna vurgu yapan Naharcı, “Bu hastalıkta beyin hücreleri zamanla kaybedilmektedir.” diye konuştu.

İkinci en yaygın demans türünün damarsal nedenli bunama olduğunu anlatan Naharcı, bu durumun da beyin damarlarında tıkanma veya beyin kanamasından kaynaklandığını aktardı. Naharcı, bu hastalığın nedenine bağlı olarak yavaş veya hızlı bir şekilde ortaya çıkabildiğini belirterek, başlangıçta şuur bulanıklığı, zaman, yer ve kişileri karıştırma şeklinde kendini gösterdiğini anlattı.

Daha ileri dönemlerde konsantrasyon güçlüğü ve görevleri tamamlamada sorunlar yaşanabildiğini kaydeden Naharcı, şunları söyledi:

“Lewy cisimcikli demans, sinir hücrelerinde bir proteinin birikiminden kaynaklanmaktadır. Bu protein birikimi, beyindeki kimyasal mesajları kesintiye uğratmakta, müteakiben hafıza bozulmasına ve zaman, yer ve kişileri karıştırmaya neden olmaktadır. Bu hastalar görsel sanrılar görebilirler, geceleri uykularında ciddi problemlerle karşılaşabilirler. Yine bu hastalarda parkinsona benzer yürüme bozukluları ve titremeler, şuur bulanıklığı, kaybolma ve bayılmalar da ortaya çıkabilmektedir.”

Parkinson hastalığı olanlarda yıllar sonra demans gelişebildiğini ifade eden Naharcı, bu tür demansta bellek problemlerinin daha hafif olabilirken, günlük basit işleri yaparken hatırlamada güçlük çekme gibi yürütücü işlevlerde bozukluk ile işlevsel kayıpların daha belirgin olabildiğini, ayrıca şuur bulanıklığı ve korkutucu sanrılarla da karşılaşılabildiğini bildirdi.

Frontotemporal demansın da dili ve davranışları kontrol eden beynin ön ve yan kısımlarını etkileyen bir demans türü olduğu bilgisini veren Naharcı, bu hastalığın da kişide motivasyon kaybına ve davranışları sınırlamada zorlanmaya neden olduğunu belirtti. Naharcı, bu hastaların kelimelerin anlamlarını unutma sorunu dahil değişik konuşma problemleri yaşadığını söyledi.

Karışık tip demansın, aynı anda birden fazla demans tipine sahip olunan durumları tarif etmek için kullanıldığını anlatan Naharcı, bu hastalığın da sık görüldüğünü ve en sık birliktelik olarak alzaymır ve damarsal nedenli demans olarak görüldüğünü vurguladı.

“Sosyal olarak geri çekilme ve depresyon gibi ruh hali değişimleri sıktır”

Doç. Dr. Naharcı, demans hastalarının erken evrede isimleri veya kelimeleri hatırlamada zorlanma, planlama ve organizasyon yapma yeteneğinde bozulma, günlük yaptığı işleri ve görevleri yerine getirmede güçlük çekme, nesneleri yanlış yerleştirme ve yeni öğrendikleri şeyleri unutma sıklıklarıyla kendini gösterdiğini anlattı.

Orta evrede ise bilişsel problemlerin daha belirgin hale geldiğini belirten Naharcı, sözlerine şöyle devam etti:

“Kişi yemek pişirme, alışveriş yapma, ilaçlarını kullanma, para idaresi gibi işlerde belirgin zorluk yaşar ve yardıma ihtiyaç duyar. Yeni olayları ve konuşmaları unutur. Sosyal olarak geri çekilme ve depresyon gibi ruh hali değişimleri sıktır.

İleri evre demans hastası demek, hastada bilişsel ve fiziksel kapasitede ileri derece kötüleşme olması anlamına gelmektedir. Örneğin, hasta ile iletişim kurulamamakta, yemek, giyinme ve tuvalet gibi temel ihtiyaçlarında gün boyu destek gerekmekte, tek başına yürüme ve oturmada zorluk çekmekte, genelde zamanını yatakta geçirmekte ve zatürre ve idrar yolları enfeksiyonu, yatak yarası gibi enfeksiyonlara eğilim artmaktadır. Beslenme problemleri ileri evre demansta en sık görülen sorundur.”

Tekrarlayan enfeksiyonların en sık ikinci problem olduğuna işaret eden Naharcı, “Enfeksiyon göstergesi bulgu olmadan antibiyotik verilmemesine dikkat edilmelidir. İlaçların, hekim tarafından fayda-zarar ilişkisi gözetilerek değerlendirilerek en aza indirilmelidir.” dedi.

Doç. Dr. Naharcı, demans hastalarında ilerleyen dönemlerde yürüme güçlüğü ve yutkunma problemi, enfeksiyonlar, yatak yaraları görüldüğünü belirterek, “Bu sorunlardan yürüme ve denge güçlükleri yaşayan yaşlı bireylerde sağlık problemlerinin ve ölüm riskinin daha fazla olduğu yapılan çalışmalarda gösterilmiştir. Bu nedenle demans hastasını hastalığın ilerleyen dönemlerinde bile aktif tutmak, faaliyetlerde bulunmasını sağlamak hastanın yaşam kalitesini artırabilir ve sağlık sorunlarını azaltabilir.” uyarısında bulundu.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
İspanya 1. Futbol Ligi (La Liga) takımlarından Celta Vigo, Lugo’ya karşı oynadığı hazırlık maçını Emre Mor ve İago Aspas’ın golleriyle 2-0 kazandı. Geçen sezon kiralık olarak ilk Galatasaray’a daha sonra Olympiakos’a giden ve temmuz ayında Celta Vigo’ya dönen Emre Mor, hazırlık...
Belçika’da yeni tip koronavirüse (Kovid-19) yakalananların sayısı artarak günlük ortalama 1913 oldu. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün verilerine göre, ülkede son haftalardaki vaka artış eğilimi devam etti.  Haftalık vaka sayılarının günlük ortalamasını veren enstitünün istatistiklerinde, 24-30 Eylül haftasındaki günlük ortalama vaka...
Avrupa Birliği (AB) Sözcüsü Peter Stano, AB’nin, Ermenistan tarafından Azerbaycan’ın Gence kentine düzenlenen füze saldırısı nedeniyle üzüntü duyduğunu bildirdi. Stano, Gence’ye yönelik saldırı hakkındaki yazılı açıklamasında, “AB, Azerbaycan’ın Gence kentine gece düzenlenen ve sivillerin ölmesi ve yaralanmasına neden olan saldırılardan...
Almanya’da biyoteknoloji şirketi CureVac’ın, geliştirdiği yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısını insanlar üzerinde test etmek için onay aldığı bildirildi. CureVac’tan yapılan açıklamada, Almanya’da aşı araştırmalarına izin veren Paul Ehrlich Enstitüsü ve Belçika İlaç ve Sağlık Ürünleri Federal Ajansı’nın, şirketin geliştirdiği mRNA tabanlı bir koronavirüs aşısının...
Mizah yazarı Ahmet Zeki Yeşil’in, “Nasrettin Hoca Aramızda” başlıklı kitabının yenilenmiş 3.Baskısı okuruyla buluşuyor. Nasrettin Hoca, günümüzde yaşasaydı karşılaştığı olaylara ve kişilere ne tepki verirdi ne söylerdi? İlk baskısı 2018’de yayımlanan kitaptaki fıkralar bu düşünceden hareketle yazıldı. Kapak karikatürü ise,...
Çok sayıda vatandaşın merak ettiği bir soru var; “Bu sene Türkiye’ye arabayla gidebilecek miyiz?” Bu ve bunun gibi sorular sorulmaya devam ederken, geçtiğimiz Cüma günü Belçika’dan yola çikan Cihat Zorlu isimli vatandaş, Türkiye’ye sorunsuz bir şekilde vardığını ve gümrüklerde hiçbir...
Flaman bölgesinde resmi olarak eğitim kurullarından çatısı altında barındıran “Go!”, Cuma günü okullara yönelik yaptığı çağrıda, sınavları düzenlememelerini ve sınıfı geçemeyeceklere ikinci bir şans sunmalarını tavsiye etti. Öğrencilerin büyük ölçüde bağımsız kaldıkları bir dönemde, istisnai durumlarda özümsemesi gereken dersler için...
Özgün ve Halk müziğinin günümüzde ki en üretken temsilcilerinden Berhan Arısoy, ileride felaketler yılı olarak hatırlanacak 2020 senesini de boş geçmeyerek 6. Single çalışması ile dinleyicileri ile buluştu. “Yarim Sevdalım” isimli bu eserin sözü ve müziği Erkan Güneş’e ait. Aynı...
Kemalettin Kamu’nun  Bingöl Çobanları şiirini lise yıllarında okumuştum. Beni etkileyen şiirlerinden başında gelen Bingöl Çobanları, Emirdağ halkının hayatını anlatıyordu: “Okuma yok, yazma yok, bilmeyiz eski, yeni;Kuzular bize söyler yılların geçtiğini.Arzu, başlarımızdan yıldızlar gibi yüksek;Önümüzde bir sürü, yanımızda bir köpek,Dolaştırıp dururuz...
Finaline İstanbul’un ev sahipliği yapacağı Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki bir numaralı organizasyonu UEFA Şampiyonlar Ligi’nde 2020-2021 sezonu grup maçları yarın başlayacak. Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle İstanbul’un geçen sezonki final için ev sahipliği hakkı bu sezona ertelenen Şampiyonlar Ligi’nin...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler