Site Rengi

YeniVatan Belçika

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu

(AA) – Balkanlar’daki en eski kütüphane olarak bilinen 480 yıllık Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, bünyesindeki eşsiz el yazması eserlerle sadece Bosna Hersek’in değil, tüm Balkanlar’ın hafızası olarak değerlendiriliyor.

Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’daki tarihi Başçarşı’da hizmet vermeye devam eden kütüphane, bünyesindeki 10 binden fazla Arapça, Osmanlıca ve Farsça el yazması eserlerle “hafıza kutusu” olarak nitelendiriliyor.

Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Müdürü Osman Lavic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kütüphanedeki el yazmalarının farklı bölgelerden geldiğine işaret ederek, Osmanlı döneminde Bosna Hersek’te yaklaşık 100 medrese bulunduğu ve her birinin içinde kütüphaneler olduğunu aktardı.

Lavic, Bosna Hersek’teki vakıfların zamanla kaybolması sonucu medrese, tekke, okul ve hastanelerde kurulan kütüphanelerdeki el yazmalarının başkent Saraybosna’ya taşındığını kaydederek, Bosna Hersek şehirlerinin yanı sıra Mekke, Medine, İstanbul ve Şam’dan el yazmalarının da kütüphanede bulunduğunu dile getirdi.

Kütüphanedeki en eski ve değerli el yazmasının İslam alimi İmam Gazali’nin “İhya-u Ulumi’d Din” adlı eseri olduğunu olduğunu anlatan Lavic, “Gazali’ye ait bu eser 1105 yılında yazıldı. Bu bağlamda, kütüphanemizdeki bu eser dünyanın istinsah edilmiş en eski yazısını temsil ediyor.” dedi.

Lavic, kütüphane arşivinde 12, 13 ve 14’üncü yüzyıllara ait el yazmalarının bulunduğunu söyleyerek, Bosna Hersek’te yazılan el yazmalarının, bu ülkenin İslam medeniyetinde ne denli aktif olduğunun göstergesi olduğunu ifade etti.

“Her el yazmasının bir hikayesi var”

El yazmalarının sadece İslam dinine ilişkin değil, aynı zamanda matematik, geometri ve astronomi alanlarında da  yazıldığını belirten Lavic, “Her el yazmasının kendisine ait hikayesi var. Bizim burada yaptığımız, hikayelerin bu topraklara hangi yolları izleyerek geldiğini bulmak.” dedi.

Lavic, kütüphanenin tarih boyunca birçok kez savaşa tanıklık ettiğini ve bu savaşlarda zarar görerek bünyesindeki çok sayıda kitabın yok olduğunu anlatarak, “İkinci Dünya Savaşı zamanında kütüphane Hünkar Camisi’nin bahçesindeydi. Bir havan topu kütüphanenin ahşap çatısına düşmüş ve çatı alev almış. Caminin hemen arkasında Fransisken Kilisesi var. Kilisede görevli Blogoljub Pervan, itfaiyeyi arayıp kendisini hükümet yetkilisi olarak tanıtmış ve yangına kısa sürede müdahale etmelerini sağlamış.” diye konuştu.

Bosna’daki son savaşta da Şarkiyat Enstitüsünün yakıldığını ve içindeki 5 bin 240 el yazmasının yok olduğunu dile getiren Lavic, o dönemde şehre yardım sokulması için açılan tünelin el yazmaları için de kurtuluş olduğunu, Malezya’dan gönderilen makineler sayesinde, 1995 yılında kadar tüm el yazmalarının mikrofilmlere aktarıldığını söyledi.

“Keşfedilmeyi bekleyen çok el yazması var”

Lavic, içinde saklı hazineler barındıran birçok el yazmasının açığa kavuşturulmak için beklediğine işaret ederek, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde bulunan bütün el yazmalarının isim, müellif ve müstensihlerinin bilindiğini ve bütün el yazmalarının kimlik kartının olduğunu aktardı.

Birçok el yazmasının içeriğinin keşfedilmesi noktasında çalışmalar yapılması gerektiğini yineleyen Lavic, “Sırrının keşfedilmesini bekleyen en önemli el yazması, ünlü tarihçi Muhammed Enver Kadic’in Bosna Hersek tarihi konusunda yazdığı 10 bin sayfalık eser. Kadic, bu eseri kendi elleriyle yazdı. Bosna Hersek’in Osmanlı ve Avusturya-Macaristan dönemlerini anlatan eser, ülkemizin 1927 yılına kadar olan tarihini ele alıyor.” diye konuştu.

Lavic, Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Husein Kavazovic’in “Kütüphane, Bosna Hersek’in temellerinin kurulduğu yerdir” sözlerini anımsatarak, kütüphanenin Bosna Hersek’in “hafıza kutusu” olduğunu vurguladı.

Kütüphanenin Bosna Hersek kültürü ve hafızasını koruduğunu, korumaya da devam edeceğini ifade eden Lavic, “Burada birçok insanımızın el yazması eseri barınıyor. Bu da gösteriyor ki Boşnaklar o dönemlerde kültürel araştırma ve sosyal hayatta son derece etkiliydi.” değerlendirmesinde bulundu.

Lavic, yaklaşık 500 yıllık tarihi geride bırakan kütüphanenin, 8 Ocak 1537’de dönemin Saraybosna kadısının, Gazi Hüsrev Bey Vakıfnamesini onaylamasıyla kurulduğunu anımsatarak, kütüphanenin 480. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında 13 Ocak’ta özel bir program düzenleyeceklerini sözlerine ekledi.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Avrupa Birliği (AB) vatandaşlarının yüzde 5,2’si işlerini evden yürüttü. Avrupa İstatistik Ofisi (Eurostat), 2018 yılı evden çalışma verilerini yayımladı. Buna göre, AB vatandaşlarının yüzde 5,2’si iş yerine gitmek yerine evinde çalıştı. Söz konusu dönemde, AB üyesi 27 ülke arasında evinde...
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından başlatılan “Biz Bize Yeteriz Türkiyem” kampanyasına Almanya’da yaşayan 70 yaşındaki Cennet Bebek 10 bin avro bağışladı. 48 yıldır Almanya’nın Ludwigshafen kentinde yaşayan Bebek, kampanya çerçevesinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığınca açılan hesaba 10 bin avro yatırdı....
Flaman bölgesinde resmi olarak eğitim kurullarından çatısı altında barındıran “Go!”, Cuma günü okullara yönelik yaptığı çağrıda, sınavları düzenlememelerini ve sınıfı geçemeyeceklere ikinci bir şans sunmalarını tavsiye etti. Öğrencilerin büyük ölçüde bağımsız kaldıkları bir dönemde, istisnai durumlarda özümsemesi gereken dersler için...
Fransa’da Türk siyasetçi Metin Yavuz, yerel seçimlerin ikinci turunda, başkent Paris’in banliyölerinden Valenton’da belediye başkanı seçildi.  Ülkede 22 Mart’ta yapılması planlanan ancak yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle ertelenen yerel seçimlerin ikinci turunda Yavuz, Valenton’da bağımsız olarak Fransa Komünist Partisinin (PCF) adayı Laurent Perichon’a...
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle futbol dünyası ekonomik olarak zor bir dönemden geçerken Avrupa’nın üst düzey kulüplerinin ortalama yüzde 20-25 değer kaybı yaşamasının beklendiği belirtildi. KPMG Football Benchmark tarafından yapılan araştırmada, salgın sürecinde Avrupa’nın en değerli 32 kulübünün piyasa değerlerindeki...
A Milli Kadın Voleybol Takımı, 2020 CEV Tokyo Olimpiyat Oyunları Avrupa Kıta Elemeleri final maçında Almanya 3-0 yendi ve olimpiyatlara katılma hakkını elde etti.  Hollanda’nın ev sahipliğinde Apeldoorn kentinde düzenlenen turnuvanın final mücadelesine çok etkili başlayan Türkiye, üst üste bulduğu sayılarla maçın...
Belçika’nın en köklü siyasi partisi olan Mouvement Reformateur (MR), yeni genel başkanı ile ilk kongresini gerçekleştirdi. Kongrede yeni genel başkan George-Louis Bouchez MR’in başarılı siyasetçisi Mustafa Ulusoy ile birlik mesajı verdi. Kıta Avrupası’nın en eski ve köklü siyasi partisi olan...
Günlerden bir gün Abdullah müftüoğlu (gerçek adıyla Şevki Yılmaz) Brüksel’deki Milli Görüş merkezini arıyor;– Alo! ben Abdullah Müftüoğlu.– Buyurun Hocam.– Sizden bir ricâm var. Eğer ilgilenirseniz çok memnun olurum.– Ne demek Hocam. Eğer yapabileceğimiz bir işse hay hay!– Benim bir...
Alman bilim adamları, hayatı tehdit eden ve solunum sorunlarına neden olan Kovid-19 virüsünün insanlara kan gruplarına göre zarar açtığını keşfettiler. New England Tıp Dergisi’nde yer alan habere göre, Almanya’daki Kiel Üniversitesi’nden bilim adamları tarafından yapılan araştırma, A kan grubundaki insanların...
Son dönemde, belediye halkının yükünü hafifletmek üzere, kreş kapasitelerini ikiye katlayan, spor çeklerini 260 euro’ya yükselten, çocuklara yönelik tatil okulları açan ve belediye bakım hizmetlerini ücretsiz hale getiren Saint-Josse belediyesi, son olarak 120 euro’luk doğum yardımı vereceğini duyurdu. 1 Ocak...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler