Site Rengi

YeniVatan Belçika

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu

(AA) – Balkanlar’daki en eski kütüphane olarak bilinen 480 yıllık Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, bünyesindeki eşsiz el yazması eserlerle sadece Bosna Hersek’in değil, tüm Balkanlar’ın hafızası olarak değerlendiriliyor.

Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’daki tarihi Başçarşı’da hizmet vermeye devam eden kütüphane, bünyesindeki 10 binden fazla Arapça, Osmanlıca ve Farsça el yazması eserlerle “hafıza kutusu” olarak nitelendiriliyor.

Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Müdürü Osman Lavic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kütüphanedeki el yazmalarının farklı bölgelerden geldiğine işaret ederek, Osmanlı döneminde Bosna Hersek’te yaklaşık 100 medrese bulunduğu ve her birinin içinde kütüphaneler olduğunu aktardı.

Lavic, Bosna Hersek’teki vakıfların zamanla kaybolması sonucu medrese, tekke, okul ve hastanelerde kurulan kütüphanelerdeki el yazmalarının başkent Saraybosna’ya taşındığını kaydederek, Bosna Hersek şehirlerinin yanı sıra Mekke, Medine, İstanbul ve Şam’dan el yazmalarının da kütüphanede bulunduğunu dile getirdi.

Kütüphanedeki en eski ve değerli el yazmasının İslam alimi İmam Gazali’nin “İhya-u Ulumi’d Din” adlı eseri olduğunu olduğunu anlatan Lavic, “Gazali’ye ait bu eser 1105 yılında yazıldı. Bu bağlamda, kütüphanemizdeki bu eser dünyanın istinsah edilmiş en eski yazısını temsil ediyor.” dedi.

Lavic, kütüphane arşivinde 12, 13 ve 14’üncü yüzyıllara ait el yazmalarının bulunduğunu söyleyerek, Bosna Hersek’te yazılan el yazmalarının, bu ülkenin İslam medeniyetinde ne denli aktif olduğunun göstergesi olduğunu ifade etti.

“Her el yazmasının bir hikayesi var”

El yazmalarının sadece İslam dinine ilişkin değil, aynı zamanda matematik, geometri ve astronomi alanlarında da  yazıldığını belirten Lavic, “Her el yazmasının kendisine ait hikayesi var. Bizim burada yaptığımız, hikayelerin bu topraklara hangi yolları izleyerek geldiğini bulmak.” dedi.

Lavic, kütüphanenin tarih boyunca birçok kez savaşa tanıklık ettiğini ve bu savaşlarda zarar görerek bünyesindeki çok sayıda kitabın yok olduğunu anlatarak, “İkinci Dünya Savaşı zamanında kütüphane Hünkar Camisi’nin bahçesindeydi. Bir havan topu kütüphanenin ahşap çatısına düşmüş ve çatı alev almış. Caminin hemen arkasında Fransisken Kilisesi var. Kilisede görevli Blogoljub Pervan, itfaiyeyi arayıp kendisini hükümet yetkilisi olarak tanıtmış ve yangına kısa sürede müdahale etmelerini sağlamış.” diye konuştu.

Bosna’daki son savaşta da Şarkiyat Enstitüsünün yakıldığını ve içindeki 5 bin 240 el yazmasının yok olduğunu dile getiren Lavic, o dönemde şehre yardım sokulması için açılan tünelin el yazmaları için de kurtuluş olduğunu, Malezya’dan gönderilen makineler sayesinde, 1995 yılında kadar tüm el yazmalarının mikrofilmlere aktarıldığını söyledi.

“Keşfedilmeyi bekleyen çok el yazması var”

Lavic, içinde saklı hazineler barındıran birçok el yazmasının açığa kavuşturulmak için beklediğine işaret ederek, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde bulunan bütün el yazmalarının isim, müellif ve müstensihlerinin bilindiğini ve bütün el yazmalarının kimlik kartının olduğunu aktardı.

Birçok el yazmasının içeriğinin keşfedilmesi noktasında çalışmalar yapılması gerektiğini yineleyen Lavic, “Sırrının keşfedilmesini bekleyen en önemli el yazması, ünlü tarihçi Muhammed Enver Kadic’in Bosna Hersek tarihi konusunda yazdığı 10 bin sayfalık eser. Kadic, bu eseri kendi elleriyle yazdı. Bosna Hersek’in Osmanlı ve Avusturya-Macaristan dönemlerini anlatan eser, ülkemizin 1927 yılına kadar olan tarihini ele alıyor.” diye konuştu.

Lavic, Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Husein Kavazovic’in “Kütüphane, Bosna Hersek’in temellerinin kurulduğu yerdir” sözlerini anımsatarak, kütüphanenin Bosna Hersek’in “hafıza kutusu” olduğunu vurguladı.

Kütüphanenin Bosna Hersek kültürü ve hafızasını koruduğunu, korumaya da devam edeceğini ifade eden Lavic, “Burada birçok insanımızın el yazması eseri barınıyor. Bu da gösteriyor ki Boşnaklar o dönemlerde kültürel araştırma ve sosyal hayatta son derece etkiliydi.” değerlendirmesinde bulundu.

Lavic, yaklaşık 500 yıllık tarihi geride bırakan kütüphanenin, 8 Ocak 1537’de dönemin Saraybosna kadısının, Gazi Hüsrev Bey Vakıfnamesini onaylamasıyla kurulduğunu anımsatarak, kütüphanenin 480. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında 13 Ocak’ta özel bir program düzenleyeceklerini sözlerine ekledi.

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Fransa’da Türk siyasetçi Metin Yavuz, yerel seçimlerin ikinci turunda, başkent Paris’in banliyölerinden Valenton’da belediye başkanı seçildi.  Ülkede 22 Mart’ta yapılması planlanan ancak yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını nedeniyle ertelenen yerel seçimlerin ikinci turunda Yavuz, Valenton’da bağımsız olarak Fransa Komünist Partisinin (PCF) adayı Laurent Perichon’a...
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Sözcüsü Christian Wigand, Yunanistan’ın Ege Denizi’nde düzensiz göçmenlerin Yunan unsurlarca geri itildiği, göçmenlere şiddet ve kötü muamele uygulandığına yönelik iddiaları soruşturması gerektiğini belirtti. Wigand, günlük basın toplantısında, Yunanistan’a gitmeye çalışan çok sayıda düzensiz göçmenin yakalandıktan sonra...
Almanya’da siyasetçi Cem Özdemir ile AB Brexit Başmüzakerecisi Michel Barnier’in Kovid-19 testi pozitif çıktı. Almanya’da, Yeşiller Partili siyasetçi Cem Özdemir, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) testinin sonucunu Instagram hesabından yaptığı paylaşımda duyurdu.  Bir dönem Yeşiller Partisi Genel Başkanlığı da yapan Özdemir, paylaşımında, “Testim...
UEFA Avrupa Ligi son 16 turunda 1-0’ın rövanşında Danimarka ekibi Kopenhag’a 3-0 yenilen Medipol Başakşehir, Avrupa kupalarına veda etti.   Süper Lig’i şampiyon tamamlayarak büyük bir başarıya ulaşan turuncu-lacivertli ekip, Avrupa kupalarında çeyrek finale kalma şansını kullanamadı.  Maç sonu büyük üzüntü Medipol Başakşehirli oyuncular, Avrupa kupalarından...
Belçika’nın çeşitli emniyet güçleri yetkilileri bu sabah düzenlenen bir toplantıda bir araya gelerek ülke çapında aynı kuralları uygulamaya karar kıldılar. Alınan kararlar doğrultusunda, sokaklarda grup halinde bir arada olan vatandaşlara, kuralları ihlelden dolayı uyarı yapılmaksızın, para cezası uygulanacak. “Sokakta en...
Belçika Dışişleri Bakanlığı’na ait internet sitesine göre, Başkent Paris olmak üzere, Fransa’nın çeşitli bölgeleri ve departmanları karantina gerektiren seyahat yerleri listesine eklendi. Turistlerin uğrak yeri olan Paris departmanı da kırımızı koda geçerken, Belçika tarafından bu bölgelere seyahat yetkisiz olarak sınıflandırıldı....
Babası veya annesi hayatta olmayan, maddi olanakları yetersiz, başarılı çocuklara parasız ve yatılı eğitim fırsatı tanıyan Darüşşafaka Cemiyeti, eğitimin olmazsa olmaz olduğuna inanan hayırseverleri Kurban Bayramı’nda çocuklar için umut olmaya davet ediyor. 1863 yılından bu yana “Eğitimde Fırsat Eşitliği” misyonuyla...
Motorsporlarında GT4 Avrupa serisi 2020 şampiyonasında Borusan Otomotiv Motorsport (BOM) takımı ile yarışan Cem Bölükbaşı ve Yağız Gedik, Almanya’da 3. oldu.  Türkiye Otomobil Sporları Federasyonundan (TOSFED) yapılan açıklamaya göre Cem Bölükbaşı ve Yağız Gedik, gruplarında elde ettikleri üçüncülük ile bu sezon gerçekleşen...
III. Ahmet (1673-1736) döneminde yayımlanan 1691 fermanıyla yedi oymaktan oluşan Türkmen halkı Emirdağ’a yerleştirildi. Bunlar; Kabile-i Kaçarlı, Öşili, Tanburacalı, Çilli, Hacı Fakılı, Kabile-i Caberli, Kabile-i İncili’dir. Kaçarlı (Kacerli), Çilli ve İncili oymakları Emirdağ merkezde yaşamakta olup hâlen mahalle adlarıdır. Caberli oymağı da Emirdağ...
İspanya Birinci Futbol Ligi (La Liga) ekibi Barcelona’nın eski futbolcusu Xavi Hernandez, koronavirüs hastanesine 1 milyon euro bağış yaptı. Barselona Hastanesinin sosyal medya hesabından yapılan paylaşımda, “Xavi ve eşi Nuria Cunillera hastanemize 1 milyon euro yardımda bulunmuştur. Kendilerine çok teşekkür ederiz.” ifadeleri yer aldı....
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler