Site Rengi

YeniVatan Belçika

“Baharlanmak”

“Baharlanmak”

Lise son sınıfta iken Edebiyat dersinde Mehmet Emin Yurdakul’un Anadolu şiirini  Şahabettin Ünlü hocamızın şahane anlatımıyla işliyoruz. Şahabettin hocamız; “Mehmet Emin gençliğe ithaf ettiği Anadolu başlıklı manzumesinde bir köylü kadını tasvir eder, onunla karşılıklı konuşmalarını verir, sonra ona ve dolayısıyla millete hitaben kadının toplum içindeki gerçek statüsünün fonksiyonunun ve hukukunun ne olduğunu, ne olması gerektiğini haykırır.” sözleriyle Anadolu şiirini tahlil ediyor. Biz öğrenciler, biraz buruk biraz duygulu ruh hâli içinde Şahabettin hocamızı dinliyoruz.

“Yürüyordum: Ağlıyordu ırmaklar;
Yürüyordum: Düşüyordu yapraklar;
Yürüyordum: Sararmıştı yaylalar;
Yürüyordum: Ekilmişti tarlalar.”

Hocamız şiiri devam okumaya ediyor :
“-Ne o bacı?
– Ot yiyoruz, n’olacak!..
-Tarlan yok mu?
– Ne öküz var, ne toprak…”

Değerli hocamız, Mehmet Emin Yurdakul’un başka eserlerinden bu konuda örnekler vererek şiirin yazıldığı yıllardaki yoksulluğa dikkat çekiyor:

“Çocuklarım var. Arkamdaki çuvalı görüyon mu? Dağa gidip ot toplayacağım, pişirip çocuklarıma yedireceğim. Ne vakit biz ot yemekten kurtulacak, mısır ekmeği yiyeceğiz?”

Anadolu şiirini sanırım Nisan sonu Mayıs başı bir zamanda işliyorduk. Memleketimizde bu aylarda annelerimiz kırlara çıkar, cacık denilen bitkilerden toplayarak evlere getirirlerdi. Şimdi olduğu gibi o vakitlerde de sofralarda “cacık” denilen otlar mutlaka bulunur, salatası veya dürümü sevilerek yenirdi. Tabiatta doğal olarak yetişen bu otlar, zikrettiğim aylarda kadınlar tarafından kırlara çıkılarak toplanır veya Salı pazarından satın alınarak tüketilirdi. Bu doğal bitkiler, yüzyıllar öncesinden bilinen özellikleri için yemeklik veya salatalık olarak sofraları süslerdi.

Sülüklü, yemlik, hardal, kuzukulağı, soğukluk, ekşimeni, karacacık,  toklubaşı, paşacacığı, sirken, ebegömeci, kuzu dili, ısırgan otu, labada, ışgın, yarpuz, nane, kekik, calba adları ile anılan bu bitkiler büyükler tarafından şifa kaynağı bilinirdi. Bol bol tüketilen bu bitkiler yenildikçe; “Bu yıl da baharlandık” denirdi.

Bahar mevsimi eski Türklerde de  en sevilen zamandı. Hayvancılık yapan  atalarımız, zor kış şartlarında hayvanlarını bahara sağlıkla çıkarmak için dua ederlerdi. Baharda, az olan çoğalır, zayıf olan güçlenirdi.

Eskiden insanların yaşları gördükleri baharla sayılırdı. “Kaç yaşındasın?” yerine ‘’Kaç bahar gördün?’’ diye sorulurdu.

Doğal bitkilerden çok yararlanan Girit Türkleri için Ayvalık yöresinde söylenen bir söz vardır: “Giritli’nin geçtiği yerde ot bitmez.” Bu sözün doğruluğunu Ayvalık pazarını görenler gözleriyle görebilirler. Pazarda türlü bitkiler, satışa sunulur. Hepsinin adları da Türkçe’nin güzelliğini yansıtır. Bence Emirdağ Salı pazarındaki doğal bitkilerin çeşitliliği Ayvalık’tan geri kalmaz. Belki de daha fazladır.

Emirdağ dışında yaşayanların en çok özledikleri yiyeceklerin başında bu doğal bitkiler olduğunu söyleyebilirim. Hatta bir ara Belçika’daki gurbetçilerin kuzukulağı tohumları getirip Emirdağ’daki bahçelerinde yetiştirmeleri memnuniyetle karşılanmış, kısa sürede her bahçeye kuzukulağı tohumu serpilmişti Bu belki de bir yayla özlemiydi. Yaylada doğal ortamda yetişen kuzukulağı şimdi bahçelerde görülüyordu.

Mehmet Emin Yurdakul’un Anadolu şiirinde yoksul kadının çocukları için topladığı otlar, aslında yüzyıllardan beri Türk halkının mevsimsel bir yiyeceğiydi. Bu durum yine zaman ötesine kadar da uzayıp gidecekti.

Şimdi, toklubaşılı gözlemenin yanında koyun yoğurdu yemek ne hoş olur?  Afiyet olsun…

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Çin’in Vuhan kentinde ortaya çıkan yeni tip koronavirüsün (2019-nCoV) bulaştığı kişi sayısı 37 bin 559’a ulaştı. Virüsün görüldüğü bildirilen ülkelerin yetkili sağlık kurumlarından derlenen bilgilere göre, koronavirüs Çin dışında 24 ülkeye ve Çin ile ihtilaflı Tayvan Adası’na yayıldı. Salgın nedeniyle...
Emirdağ Kaymakamlığı, son günlerde Muharrem Hoca lakaplı Muharrem Yıldırımer hakkında çıkan bazı asılsız dedikodular sonrası bir açıklama yayınladı. Emirdağ Kaymakamlığı tarafından yayınlanan bildiride şu ifadeler yer aldı: ”Son günlerde ilçemizde yaşayan engelli bir vatandaşımız ile ilgili sosyal medyada bazı mesnetsiz,...
Nüfus oranına göre yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınından en çok etkilenen ülkelerden Belçika’nın vatandaşlarına 12 Avrupa ülkesinin sınırlarını açmayacağı bildirildi.  Belçika Dışişleri Bakanlığının internet sitesinde yer alan güncel bilgilere göre, Brüksel kapılarını tüm Avrupa Birliği (AB), Schengen ülkeleri ve İngiliz vatandaşlarına...
Süper Lig’de, 2020-2021 futbol sezonunun fikstürü çekildi. Türkiye Futbol Federasyonunun (TFF) Riva’da yer alan idari merkezinde gerçekleştirilen fikstür  çekimine, TFF Başkan Vekili Yılmaz Büyükaydın, yönetim kurulu üyeleri Hasan Akıncıoğlu ve İsmail Erdem ile genel sekreter Kadir Kardaş, kulüp başkanları, yöneticileri ve temsilcileri katıldı....
Avrupalı Ehlibeyt Dostlarına yönelik ‘Avrupa Alemdar’ adlı Türkçe ve Avrupa dillerinde yayınlanacak aylık inanç ve kültür dergisi Avrupalı Türklerle tanıştı. İkinci sayısı geçtiğimiz günlerde baskıdan çıkan dergi, 35 yıllık mesleki tecrübesinde onlarca yayın organına imza atan Gündoğdu’nun özverili çalışması sayesinde...
İsveç merkezli sağlık şirketi Mölnlycke, Çin’den İtalya ve İspanya için ithal ettikleri milyonlarca yüz maskesi ve eldivene Fransa tarafından el konulduğunu açıkladı. Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgını devam ederken, Avrupa Birliği’nin (AB) 4 ülkesi İsveç, Fransa, İtalya ve İspanya arasında...
Batı Balkan ülkelerinin liderleri, Brüksel’de Avrupa Birliği (AB) yetkilileriyle bir araya gelerek, üyelik süreçlerini görüşüyor.  Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan’ın liderleri, AB Konseyi Başkanı Charles Michel’in ev sahipliğinde gayriresmi toplantıda bir araya geldi.  Toplantıya, AB tarafından Komisyon...
Rahmân ve Rahîm olan Yüce ALLAH’in (c.c.) adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa (s.a.v)’in âli’nin ve ashâbinin üzerine olsun inşaallah. Amin. Hazreti Allah (c.c.) Kur’an-ı keriminde meâlen söyle buyurdu: “Kendisine âyetlerimizden...
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Baş Sözcüsü Eric Mamer, Yunanistan’ın sığınmacılara karşı plastik mermi kullanmasının yasal olup olmadığını “koşulların” belirleyeceğini söyledi. Günlük basın toplantısında, gazetecilerin sorularını yanıtlayan Mamer, Yunanistan sınırındaki sığınmacılarla ilgili konuştu. Mamer, “AB hukuku uyarınca Yunanistan’ın sığınmacılara karşı plastik mermi...
Avro Grubu Başkanı ve Portekiz Maliye Bakanı Mario Centeno, yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) Avrupa ekonomisinde savaş dönemi etkisi yaptığını söyledi. Centeno, avro para birimini kullanan Avrupa Birliği (AB) üyesi 19 ülkenin maliye bakanlarının telekonferansla gerçekleştireceği Avro Grubu toplantısı öncesinde açıklamalarda...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler