Avrupa’dan Osmanlı Devletine sığınan mülteciler

Avrupa’dan Osmanlı Devletine sığınan mülteciler
  • 14.06.2017
  • 1.256 kez okundu

Osmanlı Devleti, tarih boyunca ister siyasi ister dini isterse başka nedenlerle Avrupa’dan kendisine sığınan mültecilere çarpıcı hoşgörü ve tolerans örnekleri göstermiştir. Böylece Osmanlı Devleti, bu insanları din, dil ve ırk ayrımı yapmadan kabul ederek, bir çok parlak çağlara kendi hoşgörü damgasını vurmuştur.

Nitekim 1848-49 Avrupa İhtilalleri’nden sonra Osmanlı ülkesine sığınan Macar ve Polonyalı mültecilere, başta Sultan Abdülmecid olmak üzere Osmanlı Hükümeti üstün misafirperverlik ve hoşgörü göstermiştir. Sultan Abdülmecid, Rusya ve Avusturya’nın mültecilerin kendilerine iade edilmeleri için, Bâbıâli üzerinde yoğun baskı kurdukları dönemde şu deklarasyonu yayınladı: “Tacımı veririm, tahtımı veririm fakat, devletime sığınanları asla geri vermem.” Bu deklarasyon, mültecilerin Sultan’a büyük sevgi duymalarını sağladığı gibi, Avrupa’da da geniş yankı uyandırmıştı.

Osmanlı Devlet adamları da mültecilerin korunması konusunda büyük bir itina göstermiştir. Nitekim, dönemin Sadrazamı Reşid Paşa Meclis-i Mahsûs’un 8 Eylül 1849’daki toplantısından sonra, Sultan’a arzettiği tezkiresinde şu görüşleri dile getirmişti: Mülteciler iâde edildiklerinde ya kurşuna dizilecekler ya da Sibirya’da yer altında bulunan maden ocaklarına gönderileceklerdi. Sibirya’ya gönderilmeseler bile bir kalenin zindanına atılmaları veya küreğe vurulmaları kesindi. Bu nedenle, Osmanlı Devleti’ne sığınan bu insanları geri vermek, onları cellada teslim etmekten farksızdı. Böyle bir tutum ise, asırlar boyu insancıllığı ve misafirperverliği ile tanınan Osmanlı Devleti’ne yakışmazdı. Reşid Paşa bu mülahazalarda bulunduktan sonra mültecilerin iade edilemeyeceğini kesin bir ifade ile Sultan’a bildirmiştir.

Gerçekten de Macar ve Polonyalı mültecilere gösterilen misafirperverlik Avrupa’da büyük tesir uyandırmıştı. Nitekim dönemin büyük alimi Ahmet Cevdet Paşa’nın yazdığına göre Osmanlı Hükümeti’nin mültecilere gösterdiği bu üstün misafirperverlikten dolayı ” Paris ve Londra sokaklarında bir Türk görseler yaşasın Türkler diyerek gelip öperler ve iltifat ederlerdi”.

Osmanlı Devleti Rusya’ya karşı yaptığı savaşı kaybeden “Demirbaş” lakaplı İsveç Kralı XII.Şarl da misafir etmişti.  Şarl, 1709 yılında Osmanlı Devleti’ne sığındı ve beş yıl kadar Osmanlının misafiri oldu. İsveç Kralı, Osmanlı’ya sığınıp kurtulmasına rağmen, askerinin çoğu Ruslar tarafından öldürüldü. III. Ahmed Şarl’ın iltica ettiğini haber alınca, onun misafir olarak kabul edilip, bir kral gibi muamele edilmesini, masraflarının Osmanlı Devleti tarafından karşılanmasını emretti. Demirbaş Şarl, Osmanlı ülkesinde geçirdiği günlerin kendisini verdiği mutluluğu şu sözlerle ifade etti: ” Bu kadar âlicenap, bu kadar asil, bu kadar nazik bir milletin arasında hür bir esir olarak yaşamak ne tatlı”. İsveç Kralı’nın Türkiye’de kaldığı süre içinde Türkçe’ye ilgi duyduğu anlaşılmaktadır.Nitekim eskiz çalışmaları sırasında çizdiği teknelere “yaramaz” ve “yıldırım” isimlerini vermişti

Demirbaş Şarl’ın Osmanlı ülkesinde kalması ve Doğu kültürü ile tanışması İsveç üzerinde günümüze kadar devam eden derin izler bıraktı. İsveç Kralı’nın ülkesine dönmesinden sonra, ” dolma, buzlu şerbet, kahve, kalabalık, sofa, yıldırım, yaramaz, köşk, divan” gibi kelimeler İsveç diline girdi.

Yine, Macar Kralı İmre Thököly, Avusturya’ya karşı yaptığı özgürlük mücadelesini kaybettikten sonra eşi ile birlikte Osmanlı Devleti’ne iltica etti.

Osmanlı ülkesine sığınan bir başka Macar Kralı II. Ferenc Rakoczy’dir. Rakoczy’nin ilticası Türk-Macar münasebetlerinde ve hatta Osmanlı Devleti siyasi tarihinde önemli bir yer tutar.

Prof. Dr.  Dr. Bayram Nazır

 

Etiketler: / / / / /

Gurbetçilerden Diyarbakır annelerine destek
Diyarbakır annelerinin dağa kaçırılan çocuklarına kavuşma umuduyla HDP İl Başkanlığı binası önünde başlattığı evlat nöbeti sürüyor. Çocuklarının dağa kaçırılmasından HDP’yi...
Brüksel Merkez’de yere izmarit atan yanacak
2020 yılından itibaren Brüksel’in önemli turistik mekanlarını sınırları içerisinde barındıran Merkez Belediyesi’nde yere izmarit atmanın cezası 200 euro’ya mal olacak....
“Arabaşı geleneğini sürdürmek istiyoruz”
Schaerbeek belediyesi sınırları içerisinde yer alan Snack Petit Palais, kış aylarının başlamasıyla birlikte İç Anadolu’da özellikle kış mevsiminde tüketilen arabaşı...
Hengame “Hayalin Hikayesi”
Kurulduğu günden beri kendi besteleri üzerinde çalışan Hengame, toplam 7 şarkıdan oluşan “Hayalin Hikayesi” adlı ilk albümünü Fono Müzik etiketiyle dinleyicilerin beğenisine sundu. Grup...
KKTC’deki önemli toplantıya Belçika’dan da katılım oldu
KKTC Türk Birliği Dayanışma Derneği tarafından KKTC / Girne’de “Dünya Türk Sivil Toplum Kuruluşları Toplantısı” düzenlendi. Genç Sivil Toplum Kuruluşları...
Milli Takım galibiyetle tamamladı
2020 Avrupa Futbol Şampiyonası (EURO 2020) Elemeleri H Grubu’nda Fransa lider, Türkiye ikinci olarak turnuvaya katılma hakkı kazandı. Avrupa futbolunun...
FC Schaerbeek önemli fırsat tepti
Schaerbeek belediyesinin köklü kulübü FC Schaerbeek, RSC Ixelles ile kendi evinde oynadığı ve rahat kazanacağı maçı 2-2 berabere bitirerek önemli...
Formula 1’de Brezilya etabını Verstappen kazandı
Formula 1 Dünya Şampiyonası’nın 20. ayağı Brezilya Grand Prix’sini, Red Bull-Honda’nın Hollandalı pilotu Max Verstappen kazandı. Formula 1’de sezonun 20. mücadelesi, Brezilya’nın Sao...
Yurt dışında yaşayan vatandaşların sorunları ele alındı
Almanya’nın Kuzey Ren Vestfalya (KRV) eyaletindeki Marl beldesinde düzenlenen toplantıda, yurt dışında yaşayan Türklerin sorunları ele alındı. Avrupa Zonguldaklılar Derneği...
Edeler: “Emirdağ kültürünü Belçika’da yaşatmaya geldik”
Afyonkarahisar’a bağlı Emirdağ ilçesinde yaşayan ve Emirdağ halkı arasında “Edeler” olarak da bilinen sülalenin son temsilcilerinden olan Gınalı Başkaya, Çınar...
İsrail’in Gazze saldırısı Brüksel’de protesto edildi
İsrail ordusunun abluka altındaki Gazze Şeridi’ne düzenlediği saldırılar, Belçika’nın başkenti Brüksel’de protesto edildi. Brüksel Merkez Tren Garı önünde toplanan yüzlerce...
Filistinli ünlü doktor Saint-Josse belediyesinde konferans verdi
Saint-Josse belediyesinin davetlisi olarak Belçika’ya gelen Filistin’in ünlü doktoru İzzeldin Abuelaish, burada konferans verdi. Belediye Başkanı Emir Kır’ın özel davetini...
“Helal kazanmak ve Haramdan sakınmak”
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın (c.c.) adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i...
AB’nin yeni kör düğümü: Avrupalı DEAŞ’lılar
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler Konseyi’nin verilerine göre 2011-2016 arasında DEAŞ’a 42 bin kişi katıldı. Bunların 5 binden fazlasının Avrupa’dan...
Türk Kızılay Bosna Hersek’teki göçmenlere yardım gönderdi
Türk Kızılay, Bosna Hersek’in Bihac bölgesinde ülkelerini terk ederek Avrupa’ya geçmeye çalışan göçmenler için barınma, çadır, battaniye, giyecek ve ikram...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ