YeniVatan Belçika

“Amoryum, Fetih ve Logo”

“Amoryum, Fetih ve Logo”

Amoryum, Amorium, Amorion, Amuriye adlarıyla anılan ve Roma, ardından da Bizans’ın Anadolu’da en büyük kenti. İlk Tunç Çağı dönemine ait bir örenin üzerinde kurulmuş,  tarih boyunca pek çok devletin ilgisini çekerek saldırısına maruz kalmıştır.

Bizans’ın Anadolu’daki en büyük kenti Amorium (Amuriye), verimli bir ovada kurulmuş, zenginliğinin verdiği ihtişamla dikkatleri üzerine çekmiştir. Hitit ve Frig dönemlerini yaşayan kent; İran, Arap ve Türk ordularının hedefi olmuştur.

Hz.Peygamber, el-Fiten’de yer alan bir hadisinde “İstanbul, onun böbreği ele geçirilinceye kadar feth olunmayacaktır. Ya böbreği neresidir? diye sorulduğunda; o, Amuriye demiştir.’’ (el-Fiten)

Bir başka hadis rivatetinde; “Nikea’dan önce Amorium’u, Konstantinopolis’ten önce Nicea’yı ve Roma’dan önce Konstantinopolis’i fethedeceğiz” demiştir. Ruh’ul Furkan Tefsirinin I. cilt 545. sayfasında “Elbette Konstantiniyye fethedilecek” hadisi tefsiredilirken Arapça “Rüsvaylık” kelimesinin analizinde kastedilenin Konstantiniyye (İstanbul), Rumiye (Roma), Amuriye (Amorium) şehirlerinin fethi olduğu zikredilmiştir.

Halife Muaviye’nin hedefi İstanbul’u almaktı. Ancak İstanbul’u karadan almak için yapılan seferlerde Amuriye’yi ele geçirmeden bu arzuya ulaşılması mümkün gözükmüyordu. Zira Amuriye’nin müstahkem kalesi ve güçlü ordusu en büyük engeli teşkil ediyordu. Muaviye, Amuriye seferinde fethi gerçekleştiremedi, ancak pek çok esir ve ganimet aldı.

Harun Reşit’in küçük oğlu Mutasım’ın annesi Şebib kızı Mâride Türk’tü. Mutasım, Türklerden oluşan bir ordu kurmuştu. Mutasım’ın Ankara ve Amuriye seferi Taberi tarafından ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. (1 Ağustos 838 ) Bu seferde Afşin Bey, önemli görevler üstlenmiştir.

Bu sefer, zaferle sonuçlandı. Kente Arap yerleşmesi olmadığından bir müddet sonra yanan ve yıkılan bölümler tekrar onarıldı.

Daha sonra Emir Afşin Bey (1068) ve Emir Mengücek’in seferleriyle Amuriye kesin olarak fethedildi. Emir Mengücük, Anadolu Selçukluları (1075-1308) ile Bizanslılar arasında geçen Bolybotum (Bolvadin) Savaşında (1116) görev almıştır. Bu savaşta Anadolu Selçuklu Sultanı Müizzeddin Melikşah (Şahinşah) ordusu ile güneydeki dağ yamacına, Emir Mengücek ise kuzeydeki dağ yamacına yerleştiklerinden dolayı Sultan’ın bulunduğu dağa Sultan Dağı, Emir Mengücük’in bulunduğu dağa Emir Dağları denilmiştir.

13. yüzyıl Arap coğrafyacısı Ebu’l Fidaeserinde “Amuriye, büyük bir şehirdir. Güçlü/sağlam bir kaleye sahiptir. Bu kale şehrin içindedir. Halkının büyük çoğunluğu Türkmen’dir. Bağ ve Bostan’ı azdır. Birkaç çeşmesi ve nehri vardır. Adıtarihlerden gelmiştir. Mutasım tarafından kuşatılan şehir burasıdır” diyerek Türk nüfusunun yöreye hâkim olduğunu belirtir.

Amuryum ünlü kişilere ve tarihi olayların önemli bir mekânıdır;

Masallarıyla ünlü Ezop, Amuryumlu’dur. Ezop Masalları, La Fontaine tarafından fabllere çevrilmiştir.

Hz. Peygamber’in ehl-i beytinden olduğunu söylediği Selman-ı Farisi, Amuryumlu bir rahipten dini konularda bilgi almıştır. Rahip kendisine Hz. Muhammed’i işaret etmiş, bunun üzerine Selman-ı Farisi, Medine’ye giderek aradığı gerçeği bulmuş ve Müslüman olmuştur.

Mutasım’ın Amuryum seferinde 42 rahip öldürülmüş, bu olay hâlen Rum Ortodoks Kilisesi tarafından dini törenlerle anılmaktadır. Amuryum, Doğu Kilisesinin kutsal mekânları arandadır.

Battal Gazi Destanı önemli bölümleri Amuryum’la ilgilidir.

Anadolu’yu işgal eden Yunan Küçük Asya Ordusunda görevli Kral’ın oğlu Prens Andrew tarafından yazılan ‘Felakete Doğru’ adlı eserindeki harita Amuryum merkezlidir.

Yunanistan, Rusya, Bulgaristan, Ukrayna, Gürcistan, Romanya, Sırbistan ve Kıbrıs Ortodoks Kiliselerinin bağlı olduğu Doğu Ortodoks Kilisesi İstanbul Başpiskoposu I. Bartholomeos’a bağlıdır. Bartholomeus, tarih olmuş ve cemaati bulunmayan bir antik kent olan Amuryum’a  ‘’Amorion Piskoposu’’ olarak  John Kallos’u atamıştır. Bunun anlamını vatan-millet konularında duyarlı olan her Türk iyi düşünmelidir.

30 yıldır devam eden Amuryum antik kazısının ziyaretçileri arasında tarihini unutmayan iki kesimden bahsedilebilir. Birincisi Ortodoks Rumlar, ikincisi de bunları takip eden vatan-millet sevdalısı Türkler…

Türkçe’de güzel bir deyim vardır: ’Kantarın topunu kaçırmak.’ Antik kent, kazı, inanç turizmi… Hepsi güzel, memleket için âlâ hizmetlerdir. Ancak konunun logoya girmesi, kantarın topunu ayarlayamamak, biraz da aşırıya kaçmak değil midir?

Emirdağ’ın logoda yer alması gereken pek çok özelliği bulunmaktadır. Emirdağ’ın kültürel dengesini bozmak yerine başka etkinlikler düzenlenebilir. Meselâ, Amuryum’un fethi törenlerle kutlanamaz mı? Hz. Peygamber’in müjdesine mazhar olmak anılıp kutlamaya değmez mi?

Yeni logo üzerine yazdığım ilk yazımı şöyle bitirmiştim: ‘Ama ne diyelim ‘’Devletlü’’ öyle istiyorsa öyledir.’

Ahmet Urfalı

Kaynakça:

–İbrahim Sarı, Allah’ın Ordusu Türkler Türkleri Anlatan Ayet ve Hadisler e-book 2017
–Talat Koçak , Arkeolojik Veriler ve Yazılı Kaynaklar Işığında Amorium Kentinin Tarihi (En Eski Çağlardan Bizans Yerleşiminin Sonuna Kadar) Doktora Tezi 2018
–Doç. Dr. Abdullah Duman, Halife Mu’tasım’ınAmorion/AmmûriyeSeferi  Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı 38 2017

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
SunExpress tarafından, koronavirüs nedeniyle gelen seyahat kısıtlamaları doğrultusunda, Türkiye ile Almanya, Fransa, Hollanda, Belçika, İsveç, Norveç, Danimarka ve Avusturya arasındaki tüm uçuşların durdurulduğu, söz konusu ülkelerin vatandaşları veya bu ülkede çalışma izni olanların 20 Mart’a kadar kendi ülkelerine özel uçuşlar...
Fransa’nın Compiegne kentindeki Ulu Cami’ye domuz kafası bırakıldı.  Compiegne’deki Diyanet İşleri Türk İslam Birliğine (DİTİB) bağlı Ulu Cami’nin sosyal medya hesabından yapılan açıklamada, restorasyon çalışmalarının yapıldığı camide bu sabah domuz kafası bulunduğu belirtildi.  Cami yönetimi olarak olayı kınadıkları ve derin üzüntü duydukları belirtilen...
Son dönemde, belediye halkının yükünü hafifletmek üzere, kreş kapasitelerini ikiye katlayan, spor çeklerini 260 euro’ya yükselten, çocuklara yönelik tatil okulları açan ve belediye bakım hizmetlerini ücretsiz hale getiren Saint-Josse belediyesi, son olarak 120 euro’luk doğum yardımı vereceğini duyurdu. 1 Ocak...
Yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgının yazın ardından tüm Avrupa’da etkisini artırmasıyla ülkelerin aldığı sıkı tedbirler, olumlu sonuçlar vermeye başladı. Sokağa çıkma yasağı, toplanma kısıtlamaları, maske zorunluluğu, işletmelerin kapatılması ve evden çalışma gibi tedbirlere başvurulan birçok Avrupa ülkesinde son dönemde yeni...
Open Vld partisinin yeni sözcüsü olarak göreve başlayan yabancı kökenli Zelfa Madhloum, Pazar günü yaptığı açıklamada, sosyal medyaya atanmasının duyurulmasına yönelik ırkçı tepkilerden şok olduğunu söyledi. Aldığı tepkiler sonrası “Open Vld her zaman vatandaşların etkin kökenlerinden ziyade geleceklerine önem veren...
Belçika Türk dili enstitüsü uyum ve araştırma merkezi Başkanı Şener Uğurlu’nun 10 kasım dolayısıyla bir mesaj yayınladı. Başkan Şener Uğurlu’nun mesajında şu ifadeler yer aldı: Bu topraklarda özgürlüğü, eşitliği, birliği, dirliği ve kardeşliği inşa eden, ulusumuzun bütün yurttaşlarını bağımsız birer...
Avusturya’da ırkçılık karşıtı çalışmalar yürüten Irkçılık Karşıtı Çalışma ve Sivil Tepki (ZARA) derneği, Müslümanlar’a yönelik ırkçı saldırıların arttığını duyurdu. ZARA derneği yetkilisi Caroline Kerschbaumer, kamu yayıncı kuruluşu ORF’ye yaptığı açıklamada, 2 Kasım’da gerçekleşen terör saldırısı sonrasında, özellikle Müslüman kadınların hedef haline geldiğini...
Barları ve kafeleri bir aylığına kapatan Brüksel bölgesinin aksine, vatandaşların uğrak yerleri olan bu tür mekanları daha erken saatlerde kapatma kararı alan Valon bölgesi, sokağa çıkma yasağına doğru gidiyor. RTL kanalına çıkan Valon Brabant Eyalet Valisi Gilles Mahieu, geçtiğimiz aylarda...
Belçika’da Kovid-19 yüzünden kuralları ihlal eden vatandaşlara adeta ceza yağdı. Ülkenin önde gelen gazetelerinden HLN, 18 Mart’tan bu yana, koronavirüs salgınının yayılmasını sınırlamak üzere alınan önlemleri ihlal eden ve zorunlu olmadığı halde bir şekilde seyahat eden vatandaşlara toplam 27 bin...
Fransa’da eski Cumhurbaşkanları Jacques Chirac ve Nicolas Sarkozy dönemlerinde bakanlık yapan Ermeni asıllı Patrick Deveciyan, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) nedeniyle yaşamını yitirdi. Bir dönem başkanlığını yaptığı Hauts-de-Seine bölgesinden yapılan açıklamada, 75 yaşındaki Deveciyan’ın virüs nedeniyle tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybettiği belirtildi....
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler