YeniVatan Belçika

“Amoryum, Fetih ve Logo”

“Amoryum, Fetih ve Logo”

Amoryum, Amorium, Amorion, Amuriye adlarıyla anılan ve Roma, ardından da Bizans’ın Anadolu’da en büyük kenti. İlk Tunç Çağı dönemine ait bir örenin üzerinde kurulmuş,  tarih boyunca pek çok devletin ilgisini çekerek saldırısına maruz kalmıştır.

Bizans’ın Anadolu’daki en büyük kenti Amorium (Amuriye), verimli bir ovada kurulmuş, zenginliğinin verdiği ihtişamla dikkatleri üzerine çekmiştir. Hitit ve Frig dönemlerini yaşayan kent; İran, Arap ve Türk ordularının hedefi olmuştur.

Hz.Peygamber, el-Fiten’de yer alan bir hadisinde “İstanbul, onun böbreği ele geçirilinceye kadar feth olunmayacaktır. Ya böbreği neresidir? diye sorulduğunda; o, Amuriye demiştir.’’ (el-Fiten)

Bir başka hadis rivatetinde; “Nikea’dan önce Amorium’u, Konstantinopolis’ten önce Nicea’yı ve Roma’dan önce Konstantinopolis’i fethedeceğiz” demiştir. Ruh’ul Furkan Tefsirinin I. cilt 545. sayfasında “Elbette Konstantiniyye fethedilecek” hadisi tefsiredilirken Arapça “Rüsvaylık” kelimesinin analizinde kastedilenin Konstantiniyye (İstanbul), Rumiye (Roma), Amuriye (Amorium) şehirlerinin fethi olduğu zikredilmiştir.

Halife Muaviye’nin hedefi İstanbul’u almaktı. Ancak İstanbul’u karadan almak için yapılan seferlerde Amuriye’yi ele geçirmeden bu arzuya ulaşılması mümkün gözükmüyordu. Zira Amuriye’nin müstahkem kalesi ve güçlü ordusu en büyük engeli teşkil ediyordu. Muaviye, Amuriye seferinde fethi gerçekleştiremedi, ancak pek çok esir ve ganimet aldı.

Harun Reşit’in küçük oğlu Mutasım’ın annesi Şebib kızı Mâride Türk’tü. Mutasım, Türklerden oluşan bir ordu kurmuştu. Mutasım’ın Ankara ve Amuriye seferi Taberi tarafından ayrıntılı olarak anlatılmaktadır. (1 Ağustos 838 ) Bu seferde Afşin Bey, önemli görevler üstlenmiştir.

Bu sefer, zaferle sonuçlandı. Kente Arap yerleşmesi olmadığından bir müddet sonra yanan ve yıkılan bölümler tekrar onarıldı.

Daha sonra Emir Afşin Bey (1068) ve Emir Mengücek’in seferleriyle Amuriye kesin olarak fethedildi. Emir Mengücük, Anadolu Selçukluları (1075-1308) ile Bizanslılar arasında geçen Bolybotum (Bolvadin) Savaşında (1116) görev almıştır. Bu savaşta Anadolu Selçuklu Sultanı Müizzeddin Melikşah (Şahinşah) ordusu ile güneydeki dağ yamacına, Emir Mengücek ise kuzeydeki dağ yamacına yerleştiklerinden dolayı Sultan’ın bulunduğu dağa Sultan Dağı, Emir Mengücük’in bulunduğu dağa Emir Dağları denilmiştir.

13. yüzyıl Arap coğrafyacısı Ebu’l Fidaeserinde “Amuriye, büyük bir şehirdir. Güçlü/sağlam bir kaleye sahiptir. Bu kale şehrin içindedir. Halkının büyük çoğunluğu Türkmen’dir. Bağ ve Bostan’ı azdır. Birkaç çeşmesi ve nehri vardır. Adıtarihlerden gelmiştir. Mutasım tarafından kuşatılan şehir burasıdır” diyerek Türk nüfusunun yöreye hâkim olduğunu belirtir.

Amuryum ünlü kişilere ve tarihi olayların önemli bir mekânıdır;

Masallarıyla ünlü Ezop, Amuryumlu’dur. Ezop Masalları, La Fontaine tarafından fabllere çevrilmiştir.

Hz. Peygamber’in ehl-i beytinden olduğunu söylediği Selman-ı Farisi, Amuryumlu bir rahipten dini konularda bilgi almıştır. Rahip kendisine Hz. Muhammed’i işaret etmiş, bunun üzerine Selman-ı Farisi, Medine’ye giderek aradığı gerçeği bulmuş ve Müslüman olmuştur.

Mutasım’ın Amuryum seferinde 42 rahip öldürülmüş, bu olay hâlen Rum Ortodoks Kilisesi tarafından dini törenlerle anılmaktadır. Amuryum, Doğu Kilisesinin kutsal mekânları arandadır.

Battal Gazi Destanı önemli bölümleri Amuryum’la ilgilidir.

Anadolu’yu işgal eden Yunan Küçük Asya Ordusunda görevli Kral’ın oğlu Prens Andrew tarafından yazılan ‘Felakete Doğru’ adlı eserindeki harita Amuryum merkezlidir.

Yunanistan, Rusya, Bulgaristan, Ukrayna, Gürcistan, Romanya, Sırbistan ve Kıbrıs Ortodoks Kiliselerinin bağlı olduğu Doğu Ortodoks Kilisesi İstanbul Başpiskoposu I. Bartholomeos’a bağlıdır. Bartholomeus, tarih olmuş ve cemaati bulunmayan bir antik kent olan Amuryum’a  ‘’Amorion Piskoposu’’ olarak  John Kallos’u atamıştır. Bunun anlamını vatan-millet konularında duyarlı olan her Türk iyi düşünmelidir.

30 yıldır devam eden Amuryum antik kazısının ziyaretçileri arasında tarihini unutmayan iki kesimden bahsedilebilir. Birincisi Ortodoks Rumlar, ikincisi de bunları takip eden vatan-millet sevdalısı Türkler…

Türkçe’de güzel bir deyim vardır: ’Kantarın topunu kaçırmak.’ Antik kent, kazı, inanç turizmi… Hepsi güzel, memleket için âlâ hizmetlerdir. Ancak konunun logoya girmesi, kantarın topunu ayarlayamamak, biraz da aşırıya kaçmak değil midir?

Emirdağ’ın logoda yer alması gereken pek çok özelliği bulunmaktadır. Emirdağ’ın kültürel dengesini bozmak yerine başka etkinlikler düzenlenebilir. Meselâ, Amuryum’un fethi törenlerle kutlanamaz mı? Hz. Peygamber’in müjdesine mazhar olmak anılıp kutlamaya değmez mi?

Yeni logo üzerine yazdığım ilk yazımı şöyle bitirmiştim: ‘Ama ne diyelim ‘’Devletlü’’ öyle istiyorsa öyledir.’

Ahmet Urfalı

Kaynakça:

–İbrahim Sarı, Allah’ın Ordusu Türkler Türkleri Anlatan Ayet ve Hadisler e-book 2017
–Talat Koçak , Arkeolojik Veriler ve Yazılı Kaynaklar Işığında Amorium Kentinin Tarihi (En Eski Çağlardan Bizans Yerleşiminin Sonuna Kadar) Doktora Tezi 2018
–Doç. Dr. Abdullah Duman, Halife Mu’tasım’ınAmorion/AmmûriyeSeferi  Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Sayı 38 2017

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Avrupa Parlamentosunda (AP) yapılan oylamada milletvekilliği kaldırılan aşırı sağcı Altın Şafak Partisi üyesi Yannis Lagos tutuklandı. Yunan basınının emniyet kaynaklarına dayandırdığı haberde, daha önce Türk bayrağını yırtarak provokasyon yapmaya çalışan Lagos’un, dokunulmazlığının kaldırılmasından kısa süre sonra Brüksel’de tutuklandığı belirtildi. Irkçı...
Belçika’da 2020 yılında önceki yılların ortalamasından yaklaşık 18 bin fazla ölüm kayıtlara geçti. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsünün (Sciensano) kayıtlarına göre, 2020’de Belçika’da 126 bin kişi hayatını kaybetti. Yıllık ortalamanın daha önce 108 bin civarında olması beklenirken, geçen yıl beklenenden 17 bin 966...
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) aşısı tedarikinde yaşanan sorunların ardından, BioNTech/Pfizer’ın ikinci çeyrekte 75 milyon doz ilave aşı sağlayacağını bildirdi. Von der Leyen, sosyal medya hesabından, AB aşı stratejisine ilişkin paylaşımda bulundu....
İnsan toplulukları için güvenlik, barınma, beslenme ve sağlık hayati önem taşıyan temel unsurların başında gelir. Beslenme,; iklim, çevre ve ekonomik şartlara bağlıdır. İnsan, hayatını devam ettirebilmesi için beslenmek zorundadır. Türk kültüründe yemek bir ‘sanat’ olarak eski çağlardan günümüze kadar devam...
Belçika’nın 100 farklı noktasında toplanan çevreciler, iklim değişikliğine dikkat çekmek amacıyla eş zamanlı gösteri düzenledi. Çevreci dernekler ve sivil toplum kuruluşlarının çağrısıyla göstericiler, “Küresel İklim Grevi” temasıyla başkent Brüksel’deki Mont des Arts Meydanı’nda toplandı. Siyah avukat cübbeleriyle gösteriye katılanlar, bir dakika boyunca hareketsiz kalarak...
Geçtiğimiz Şubat ayında hayatını talihsiz bir şekilde yaşanan trafik kazasında kaybeden İbrahim Altıntaş’ın ismi Afyonkarahisar’a bağlı Emirdağ ilçesinde yaşatılacak. Aslen Emirdağlı olan ancak Belçika’da doğup büyüyen ve koyu bir Galatasaray taraftarı olan İbrahim Altıntaş, taraftar grubu Ultraslan tarafından unutulmadı. Ultraslan’ın...
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’la Türkiye ya da ABD’de geniş kapsamlı bir toplantı yapılması konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi.  NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı için Belçika’nın başkenti Brüksel’de bulunan Çavuşoğlu, Türk gazetecilerle bir araya geldi.  ABD Dışişleri Bakanı Antony...
Belçika’da siyahi bir gencin polis tarafından gözaltına alınmasından kısa süre sonra hayatını kaybetmesi üzerine düzenlenen protesto gösterisinde polislerle göstericiler arasında arbede çıktı. Başkent Brüksel’de Afrika kökenli 23 yaşındaki İbrahima Barrie’nin hafta sonunda gözaltına alınmasından bir saat sonra hayatını kaybetmesi nedeniyle yüzlerce kişi...
Aşılar üzerine başlatılan tartışmalar, Kovid-19 dalgasının başlamasından bir yıl sonra hala hararetle devam ediyor. Bu tartışmaların ortasında, bir yandan “yarar-risk” değerlendirmesine mensup olan eczacı lobileri var. Öte yandan ise Edward Snowden usulü dürüst ve bazen muhbir doktorlar var. Kendimce mütevazı...
Fransa’da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un partisi Cumhuriyet Yürüyüşü (LREM) milletvekili Aurore Berge ve Jean-Baptiste Moreau’nun 18 yaşından küçük kızlara kamuya açık alanlarda başörtüsü takmayı yasaklama girişimleri Ulusal Meclis tarafından kabul görmedi. Ulusal Mecliste toplanan özel komite, iktidar partisinin milletvekilleri Berge ile Moreau tarafından hazırlanan “İslamcı ayrılıkçı” olarak bilinen ve ismi...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler