YeniVatan Belçika

ALPLER-GÂZİLER

ALPLER-GÂZİLER

″Alp″ kelimesi, eski ve yeni pek çok Türk lehçesinde; ″kahraman, cesur, yiğit, zorlu″ demektir. Âşık Paşa, ″Garibnâme″ isimli eserinde, alp gazilerin dokuz vasfından; ″sağlam yürek,  bâzû kuvveti, gayret, iyi bir at, kendilerine mahsus giyecek, yay, iyi bir kılıç, süngü ve hemfikir arkadaş″ olarak bahseder.

İslâm’dan önce Türk Alp’leri, batıya yönelmişler, destanlarımızda gördüğümüz gibi; Orta Asya’dan bir çığ gibi, bir sel gibi ayrılarak; batıda kendilerine yurt, hayvanlarına otlak aramışlardır. Müslüman olduktan sonra bu Türk Alpliği, İslâmiyet’in cihat ve gaza mefhumlarının yerleşmesiyle, “Alp-Gâzî ve alp eren”ler adıyla savaşçı dervişler biçimine dönüşmüştür.

İslâmiyet’in ve Türk-İslâm kültürünün batıya doğru yayılması ve yerleşmesi sağlanmıştır. Anadolu’da ebedî Türk devletini kurmak üzere gelen Türkmen akınlarına ruh ve şekil veren, bu Türk dervişleridir. Türkler, İslâmiyet’i benimsedikten sonra eski Türk destanlarında yüceltilen ″alp″ tipi, kolaylıkla ″Gâssî-Gazi″ tipi şekline dönüşmüş ve yeni bir inançla harekete gelen bu yeni insan tipi, Müslüman-Türk devletlerinin kurucusu olmuştur. Türkçe, Alp unvanının, İslâm kültürü etkisiyle, Yakın Şark İslâm dünyasında daha ilk asırlardan beri çok yayılmış olan ″gazi″ adı ile birlikte ″Alp-Gazi″ şeklinde kullanılmış olması, yalnız Selçuklu kollarında değil, bunların siyasî ve medenî nüfuzu altına girmiş olan diğer topluluk ve devletlerde de görülmektedir. Türklerin geniş Asya bozkırlarında çok eski zamandan beri geçirdikleri çetin ve mücadeleli uğraşmaları, onların hayat şartlarını etkilemiş, kahramanlık ve cenkçilik geleneklerinin Türk hayatına yerleşmesinde büyük tesir icra etmiştir.

Asırlardır çok geniş coğrafî alanlarda birbiri ardınca batıp çıkan, büyük göçebe imparatorlukları kuran ve çiftçi, şehirli halk ile iskân edilmiş büyük memleketleri egemenlikleri altına alan bu atlı göçebeler, her şeyden çok, askerî teşkilâta, kahramanlık ve yiğitlik seciyelerine değer vermişlerdir.

Göçebelikten çıkıp yerleşik hayata geçen çiftçilik ile uğraşmaya başlayan ve hatta şehirlerde yerleşik hayata geçen Türkler bile, asırlarca bu kahramanlık geleneklerine bağlı kalmışlardır. Türklerin kurdukları çeşitli siyasî topluluklar, daima askerî bir devlet mâhiyetini korumuş, cihat esasına dayanan İslâm dininin Türkler arasında yerleşmesi, Selçuklulardan beri de tarihî gidişin Türkleri daimî bir harp hayatı içinde bulundurması, bu kahramanlık ″Alplik″ geleneklerinin yüzyıllarca, canlı bir şekilde, devam etmesini sağlamıştır.

Muhtelif Türk gruplarının halk edebiyatında, hikâye ve destanlarında, atasözlerinde, kısaca ahlâkî görüşleri yansıtan bütün eserlerinde bunu görmek mümkündür. İslamiyet’ten önceki Türk Alpleri, İslâm’ın cihat ye gaza idealleri, Türkler arasında yerleştikten sonra, önce Alp-gâzi, yani Müslüman-Türk kahramanı mâhiyetini almışlar, tasavvuf akımı ve tasavvuf tarikatlarının halk arasında yayılmaya başlamasından sonra da ″alp-erenler″ yani savaşçı dervişler, şeklinde girmişlerdir. Bu dervişler; kendileri ile beraber memleketlerinin örf, âdet ve geleneklerini, dinî usul ve kaidelerini de beraber getiren insanlardır ki, bunların içinde, Türk-İslâm memleketlerinden Anadolu’ya doğru yapılan göç akınını yöneltmiş müteşebbis kafile başkanları, bu yayılmanın öncüsü olmuş kolonlar, gelip yerleştikleri yerlerde hanedan kurmuş, soy ve mevki sahibi önemli şahsiyetler vardı. Bu dervişlerin dikkat çeken din ve dünyaya ait görüşler, daha eski Türk memleketlerinden gelen göçmen kitlelerinin getirdiği din ve dünya telâkkilerine benzer olduğu gibi, müritleri de çoğunlukla kendi aile ve soylarından olan kimselerdir. Bu sebepledir ki, bu unsurlar sayesinde Anadolu, aynı bir teşkilat ve ananelere sahip insan yığınlarıyla beraber, onların getirdiği dinî ve mistik akımların da kaynaşmasına bir sahne teşkil etmekteydi. Bu kaynaşmayı meydana getiren çeşitli tarikatların temsilcileri olan ve İslâm şövalye misyonerleri diyebileceğimiz dervişlerin Türk-İslâm dünyasının her tarafında kolları olan ve kuvvetli teşkilatlara sahip bulunan tarikatlar olduklarını görüyoruz. Anadolu’nun ana vatan olması uğrunda, sonsuz emek ve tükenmez öğütlerle yol göstermişlerdir.

Birçoğu Horasan Erenleri arasından yetişen, ya da onların eğitiminden geçen Anadolu velîleri, şeyhleri, tekke şâirleri, hem ana yurtta; Türklüğün, İslâmlığın, Türk kültürünün yayılıp yerleşmesine hizmet eylemiş, hem de, kendilerinden sonra; kurdukları veya bağlı oldukları tarikatların, görüşlerin, yaşama şartlarının-halkın sevgisi ve inancı sayesinde devamlılığını sağlamışlardır.

Emirdağ yöresinde de Türk Alplerinin pek çok mezarı bulunmaktadır. Bunları Emirdağ Yatırları adlı kitabımızda derleyip toparlayarak yayımladık. Bugün Horasan erenlerinin ruh ve gönül güzelliğini Anadolu’da, Avrupa’da ve dünyanın her tarafında yaşatan güzel insanlar bulunmaktadır. Güzel insanlar, Türk Çağı olarak hayâl ettiğimiz yeni yüzyılın kurucuları olacaktır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Belçika’nın başkenti Brüksel’de bir Türk’ün işlettiği fırında, Osmanlı’dan bugüne kadar gelen “askıda ekmek” geleneğini yaşatılıyor. Evere bölgesindeki fırının sahibi Seçkin Dikmen, “askıda ekmek” geleneğini, 3 yıldır hayırseverlerin de yardımıyla uyguluyor. Dikmen, AA muhabirine zengin, yoksul, din, dil ayrımı gözetmeden askıda...
Belçika’nın 100 farklı noktasında toplanan çevreciler, iklim değişikliğine dikkat çekmek amacıyla eş zamanlı gösteri düzenledi. Çevreci dernekler ve sivil toplum kuruluşlarının çağrısıyla göstericiler, “Küresel İklim Grevi” temasıyla başkent Brüksel’deki Mont des Arts Meydanı’nda toplandı. Siyah avukat cübbeleriyle gösteriye katılanlar, bir dakika boyunca hareketsiz kalarak...
Belçika’nın başkenti Brüksel’de yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı alınan tedbirler protesto edildi. Avrupa’nın çeşitli ülkelerinden gelen ve başkentin en büyük parklarından Bois de la Cambre’da toplanan bazıları asker üniformalı yüzlerce kişi, buradan Avrupa Birliği kurumlarının bulunduğu Schuman Meydanı’na kadar yürüdü....
Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki bir numaralı organizasyonu UEFA Şampiyonlar Ligi’nde çeyrek ve yarı final eşleşmeleri belli oldu. İsviçre’nin Nyon kentindeki UEFA Genel Merkezi’nde düzenlenen kura çekimine, pandemi koşulları nedeniyle kulüp delegeleri katılamadı. Eski milli futbolcu ve Türkiye Futbol Federasyonu Yönetim Kurulu Üyesi...
Belçika Federal Orta Sınıflar, Serbest Çalışanlar ve KOBİ’ler Bakanı David Clarinval, 9 Şubat Salı akşamı BizzInfo Facebook sayfasında katıldığı canlı yayında korona krizi ile ilgili soruları yanıtladı. Bakan Clarinval, BizzTürk tarafından düzenlenen organizasyonda Türk derneklerinin temsilcileri ile bir araya geldi. Ortas Sınıflar,...
Fransa’da Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un partisi Cumhuriyet Yürüyüşü (LREM) milletvekili Aurore Berge ve Jean-Baptiste Moreau’nun 18 yaşından küçük kızlara kamuya açık alanlarda başörtüsü takmayı yasaklama girişimleri Ulusal Meclis tarafından kabul görmedi. Ulusal Mecliste toplanan özel komite, iktidar partisinin milletvekilleri Berge ile Moreau tarafından hazırlanan “İslamcı ayrılıkçı” olarak bilinen ve ismi...
T.C. Brüksel Büyükelçiliği Eğitim Müşavirliği Eğitim Diplomasisi Seminerlerine devam ediyor. 05.03.2021 tarihindeki “Avrupa Birliği Kurumları ve Staj İmkanları” konulu seminerde Işıl Ergeç konuk olarak katıldı. Konuşmasına öncelikle AB Kurumları hakkında bilgi vererek başlayan Ergeç, AB kurumlarında staj başvurularının nasıl yapılması...
Machelen-Diegem belediyesine seçilen ilk Türk siyasetçi olan Veysel Top, belediye meclisi içerisinde yaşadığı haksızlığa isyan etti. Seçildikten iki sene sonra belediye başkan yardımcılığı görevine gelmesi gerekirken, kendisine yapılan bir haksızlık sonucu cephe alındığını belirten genç siyasetçi, bir kişinin tavrı yüzünden...
1981 yılında tanıtılan ve geçen yıl tarihi bir kilometre taşına ulaşan Fiat Ducato, Dataforce’un yaptığı araştırmaya göre, 2020 yılında tüm segmentler içerisinde Avrupa pazarının en çok satan ticari aracı oldu. Fiat’tan yapılan açıklamaya göre, Ducato 150 bin adetlik satış performansına ulaştı...
Suriye’nin Halep ilinin Münbiç ilçesinde işgalini sürdüren terör örgütü YPG/PKK’nın ateş açarak 8 sivilin ölümüne neden olması karşısında suskun kalan Batı ülkeleri, AA’nın soruları üzerine fail belirtmeksizin kınamaktan kaçınan yanıtlar verdi. Tüm mutabakatlara rağmen nüfusunun yüzde 99’u Arap olan Münbiç’i...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler