YeniVatan Belçika

ALPLER-GÂZİLER

ALPLER-GÂZİLER

″Alp″ kelimesi, eski ve yeni pek çok Türk lehçesinde; ″kahraman, cesur, yiğit, zorlu″ demektir. Âşık Paşa, ″Garibnâme″ isimli eserinde, alp gazilerin dokuz vasfından; ″sağlam yürek,  bâzû kuvveti, gayret, iyi bir at, kendilerine mahsus giyecek, yay, iyi bir kılıç, süngü ve hemfikir arkadaş″ olarak bahseder.

İslâm’dan önce Türk Alp’leri, batıya yönelmişler, destanlarımızda gördüğümüz gibi; Orta Asya’dan bir çığ gibi, bir sel gibi ayrılarak; batıda kendilerine yurt, hayvanlarına otlak aramışlardır. Müslüman olduktan sonra bu Türk Alpliği, İslâmiyet’in cihat ve gaza mefhumlarının yerleşmesiyle, “Alp-Gâzî ve alp eren”ler adıyla savaşçı dervişler biçimine dönüşmüştür.

İslâmiyet’in ve Türk-İslâm kültürünün batıya doğru yayılması ve yerleşmesi sağlanmıştır. Anadolu’da ebedî Türk devletini kurmak üzere gelen Türkmen akınlarına ruh ve şekil veren, bu Türk dervişleridir. Türkler, İslâmiyet’i benimsedikten sonra eski Türk destanlarında yüceltilen ″alp″ tipi, kolaylıkla ″Gâssî-Gazi″ tipi şekline dönüşmüş ve yeni bir inançla harekete gelen bu yeni insan tipi, Müslüman-Türk devletlerinin kurucusu olmuştur. Türkçe, Alp unvanının, İslâm kültürü etkisiyle, Yakın Şark İslâm dünyasında daha ilk asırlardan beri çok yayılmış olan ″gazi″ adı ile birlikte ″Alp-Gazi″ şeklinde kullanılmış olması, yalnız Selçuklu kollarında değil, bunların siyasî ve medenî nüfuzu altına girmiş olan diğer topluluk ve devletlerde de görülmektedir. Türklerin geniş Asya bozkırlarında çok eski zamandan beri geçirdikleri çetin ve mücadeleli uğraşmaları, onların hayat şartlarını etkilemiş, kahramanlık ve cenkçilik geleneklerinin Türk hayatına yerleşmesinde büyük tesir icra etmiştir.

Asırlardır çok geniş coğrafî alanlarda birbiri ardınca batıp çıkan, büyük göçebe imparatorlukları kuran ve çiftçi, şehirli halk ile iskân edilmiş büyük memleketleri egemenlikleri altına alan bu atlı göçebeler, her şeyden çok, askerî teşkilâta, kahramanlık ve yiğitlik seciyelerine değer vermişlerdir.

Göçebelikten çıkıp yerleşik hayata geçen çiftçilik ile uğraşmaya başlayan ve hatta şehirlerde yerleşik hayata geçen Türkler bile, asırlarca bu kahramanlık geleneklerine bağlı kalmışlardır. Türklerin kurdukları çeşitli siyasî topluluklar, daima askerî bir devlet mâhiyetini korumuş, cihat esasına dayanan İslâm dininin Türkler arasında yerleşmesi, Selçuklulardan beri de tarihî gidişin Türkleri daimî bir harp hayatı içinde bulundurması, bu kahramanlık ″Alplik″ geleneklerinin yüzyıllarca, canlı bir şekilde, devam etmesini sağlamıştır.

Muhtelif Türk gruplarının halk edebiyatında, hikâye ve destanlarında, atasözlerinde, kısaca ahlâkî görüşleri yansıtan bütün eserlerinde bunu görmek mümkündür. İslamiyet’ten önceki Türk Alpleri, İslâm’ın cihat ye gaza idealleri, Türkler arasında yerleştikten sonra, önce Alp-gâzi, yani Müslüman-Türk kahramanı mâhiyetini almışlar, tasavvuf akımı ve tasavvuf tarikatlarının halk arasında yayılmaya başlamasından sonra da ″alp-erenler″ yani savaşçı dervişler, şeklinde girmişlerdir. Bu dervişler; kendileri ile beraber memleketlerinin örf, âdet ve geleneklerini, dinî usul ve kaidelerini de beraber getiren insanlardır ki, bunların içinde, Türk-İslâm memleketlerinden Anadolu’ya doğru yapılan göç akınını yöneltmiş müteşebbis kafile başkanları, bu yayılmanın öncüsü olmuş kolonlar, gelip yerleştikleri yerlerde hanedan kurmuş, soy ve mevki sahibi önemli şahsiyetler vardı. Bu dervişlerin dikkat çeken din ve dünyaya ait görüşler, daha eski Türk memleketlerinden gelen göçmen kitlelerinin getirdiği din ve dünya telâkkilerine benzer olduğu gibi, müritleri de çoğunlukla kendi aile ve soylarından olan kimselerdir. Bu sebepledir ki, bu unsurlar sayesinde Anadolu, aynı bir teşkilat ve ananelere sahip insan yığınlarıyla beraber, onların getirdiği dinî ve mistik akımların da kaynaşmasına bir sahne teşkil etmekteydi. Bu kaynaşmayı meydana getiren çeşitli tarikatların temsilcileri olan ve İslâm şövalye misyonerleri diyebileceğimiz dervişlerin Türk-İslâm dünyasının her tarafında kolları olan ve kuvvetli teşkilatlara sahip bulunan tarikatlar olduklarını görüyoruz. Anadolu’nun ana vatan olması uğrunda, sonsuz emek ve tükenmez öğütlerle yol göstermişlerdir.

Birçoğu Horasan Erenleri arasından yetişen, ya da onların eğitiminden geçen Anadolu velîleri, şeyhleri, tekke şâirleri, hem ana yurtta; Türklüğün, İslâmlığın, Türk kültürünün yayılıp yerleşmesine hizmet eylemiş, hem de, kendilerinden sonra; kurdukları veya bağlı oldukları tarikatların, görüşlerin, yaşama şartlarının-halkın sevgisi ve inancı sayesinde devamlılığını sağlamışlardır.

Emirdağ yöresinde de Türk Alplerinin pek çok mezarı bulunmaktadır. Bunları Emirdağ Yatırları adlı kitabımızda derleyip toparlayarak yayımladık. Bugün Horasan erenlerinin ruh ve gönül güzelliğini Anadolu’da, Avrupa’da ve dünyanın her tarafında yaşatan güzel insanlar bulunmaktadır. Güzel insanlar, Türk Çağı olarak hayâl ettiğimiz yeni yüzyılın kurucuları olacaktır.

Ahmet Urfalı

ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

BİR YORUM YAZ
Rastgele Konular
Milli otomobil sporcusu Salih Yoluç, 2021 sezonunda Avrupa Le Mans Serisi LMP2 sınıfında yeni kurulan Türkiye Racing Team adına mücadele etmeye hazırlanıyor. Türkiye Otomobil Sporları Federasyonundan (TOSFED) yapılan açıklamaya göre, TF Sport teknik desteğinde yarışacak Türkiye Racing Team, yeni LMP2...
Michel Preud’homme, Belçika Futbol Federasyonu’nun 125. yıldönümü dolayısıyla düzenlenen ankette taraftarlar tarafından tarihin en iyi Belçikalı kalecisi seçildi. Milli takım kalesini 58 kez savunan ve 1990 ile 1994 dünya kupalarına katılan Preud’homme, Amerika Dünya Kupası’nda (1994 Dünya Kupası) en iyi...
Hollanda’da hükümetin yeni tip koronavirüs (Kovid-19) kısıtlamaları ve aşı uygulamaları, 10 binden fazla kişi tarafından protesto edildi. Amsterdam’daki Dam Meydanı’nda toplanan binlerce kişi, hükümetin Kovid-19’la mücadele politikalarını protesto için yürüyüş yaptı. Göstericiler hükümetin aşı zorunluluğu ve Kovid-19 tedbirleri sebebiyle kendilerini...
A Milli Futbol Takımı, 2022 FIFA Dünya Kupası Elemeleri G Grubu’nda konuk ettiği Letonya ile 3-3 berabere kaldı. Letonya’yı en son 22 Haziran 1924’te yenen A Milli Futbol Takımı, tarihinde altı kez karşılaşıp, sadece bir kez yenebildiği rakibini yine yenemeyerek, geleneği bozmadı...
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu üyesi Ylva Johansson, yeni tip koronavirüse (Kovid-19) karşı alınan seyahat tedbirlerinin gevşetilmesinde kullanılacak aşı sertifikasında AB’nin onay verdiği aşıların geçerli olacağını söyledi. AB Komisyonunun içişlerinden sorumlu üyesi Johansson, AB İçişleri Bakanları Toplantısı’ndan sonra gazetecilerin AB içinde seyahatlerde...
Belçika’da her üç kişiden birinin iki doz Kovid-19 aşısı olduğu duyuruldu. Ulusal Halk Sağlığı Enstitüsüne göre, toplam 6 milyon 905 bin 604 kişiye en az bir doz aşı yapıldı. Bu rakam toplam nüfusun yaklaşık yüzde 60’ına, 18 yaş üstü kişilerin...
Hollanda polisinin, sosyal medya gruplarında yaptıkları yazışmalarda, 16 yaşındaki Türk asıllı bir kızın ölümüyle ilgili “Bir Türk daha azaldı” ifadesini kullandığı belirlendi.  Hollanda yerel medyasında çıkan habere göre, Rotterdam teşkilatına bağlı polisler hakkında WhatsApp gruplarında “ırkçı konuşmalar” yaptıkları gerekçesiyle soruşturma başlatıldı. Soruşturma...
Belçika’da yeni tip koronavirüsün (Kovid-19) yayılmasını engellemeyi amaçlayan “zorunlu haller dışında ülke dışına çıkma yasağının” daha önce açıklanan tarih olan 1 Nisan’dan önce kaldırılabileceği bildirildi. Valon Bölgesi Başbakanı Elio Di Rupo, daha önce 1 Mart’a kadar geçerli olması kararlaştırılan ancak 1 Nisan’a uzatılan yasağın, daha erken bir tarihte...
Avrupa Birliği’nin (AB) ilaç düzenleyicisi Avrupa İlaç Ajansı (EMA), Amerikan ilaç firması Johnson and Johnson tarafından geliştirilen Kovid-19 aşısının kanda pıhtılaşma sonucu damar tıkanmasına neden olup olmadığını araştırmaya başladı. EMA’dan yapılan açıklamada, diğerlerinin aksine tek doz olarak uygulanan “Covid-19 Vaccine...
Temmuz ayında Belçika’da meydana gelen ve özellikle Valonya Bölgesinde etkili olana sel felaketinde mağdur olan felaketzedelere yardımcı olabilmek için Belçika Diyanet Vakfı “Birlikte bu zor günleri aşabiliriz” sloganıyla bir yardım kampanyası başlatmıştı. Bu kampanyadan elde edilen yardımların bir kısmı Verviers...
Arşiv
Bizi Facebook’tan takip edin
Sizden Gelen Yorumlar
Etiketler