“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı

“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı
  • 12.02.2017
  • 1.280 kez okundu

II. Abdülhamit Han tahttan indirilerek yerine V. Mehmet Reşat geçirildi. II. Meşrutiyet ilan edildi, padişahın yetkileri kısıtlandı. 1908-1918 yıllarını kapsayan bu dönemde, İttihat ve Terakki Partisi iktidardaydı.

İttihatçılar, başlangıçta Osmanlıcılık ideolojisine inanıyorlardı. Fakat Hristiyan tebaanın yanı sıra Müslüman Arnavut ve Arapların da kendi milli emellerini gerçekleştirmeğe çalıştıklarını görünce, Osmanlıcılık’tan vazgeçtiler. Bu yıllarda imparatorluğun fikir hayata çeşitli cereyanlarla çalkalanıyordu. İslamcılar ve Batıcılar Osmanlı toplumunun içtimai ve iktisadi meselelerine çözüm yolları arıyorlar, çıkardıkları dergi ve kitaplarda düşüncelerini yayıyorlardı. İttihatçılar memleketin kurtuluş yolunu Ziya Gökalp’in Türkçülüğünde buldular. Gökalp temelleri 1860 yıllarında Ahmet Vefik Paşa, Ali Suavi ve Mustafa Celaleddin Paşa tarafından atılan Türkçülüğü, Fransız SosyologuDurkheim’in nazariyeleri ışığında geliştirmiş bir terkibe varmıştır. Türkleşmek, İslamlaşmak ve Muasırlaşmak şeklindeki bu terkip 1912’de kurulan Türk Ocağı Derneğinin dergisi Türk Yurdu’nda makaleler şeklinde işlenmiştir. İttihatçılar giriştikleri ıslahat hareketlerinde Gökalp’in fikirlerinden yararlandılar. Bu durum Cumhuriyetin ilk yıllarında da devam etti.

“Bir ülkede, ihtiyaç ve menfaat ortak bir nitelik taşımalı, birey ortak çıkar uğruna her türlü özveride bulunabilmelidir” düşüncesinden hareketle ortak bir bilinç meydana getirilmeye çalışıldı. Tarım, yerli sanayi ve üreticiyi koruyucu tedbirler alındı. Yabancılara verilen ayrıcalıkların çoğu kaldırıldı. Ancak büyük savaş yaklaşmaktaydı. Bu yüzden 2.850.000 kişi askere alındı. Böylece ülkenin genç ve üretken nüfusu tüketici bir duruma getirildi. Ülkenin bütün gelir kaynakları savaş giderlerine ayrıldı. Almanya’dan borç alındı. Enflasyon hızını artırdı. 1915’ten sonra yıllık enflasyon hızı % 300’e ulaştı. Halk fakirleşirken karaborsa aldı başını gitti.

Savaş tüccarları, spekülasyon erbabı, muhtekir bir kitle oluştu. Köklü bir sermaye birikimi ve ticari tecrübesi olmayan Türk tüccar; Rum, Ermeni ve Yahudi tüccarın aracısı durumuna düştü. Azınlıklar aşırı derecede zengin-leşirken Türk halkı iyice fakirleşti. Bir de askere alınan gençlerin üretimdeki yeri doldurulamayınca Anadolu’da sefalet başladı. İnsan iş gücüne dayanan hayvancılık ve tarım bitme noktasına dayandı. Dullar, dedeler ve çocuklar karınlarını doyurabilmek için tırnaklarıyla eşelediler toprağı. Yılkılar dağıldı, sürüler bozuldu.

Oğullar gitti.
Ovada tarla azaldı,
Tarlada ekin.
Azaldı sofradaki ekmek,
Ağılda davar,
Çimenlikte kuzu.
Anadolu: ağıtistan, ana dullar yurdu oldu.

Yüzyıl önce Emirdağ Kaymakamı Tevfik Beydir. İlçe idare meclisinde üç tabii üye, 3 seçilmiş üye bulunmaktadır. Mahkeme mevcut olup 7 kişilik kadrosu vardır. Tedarik-i vesait-i nakliyeyi askeriye komisyonu, nakil vasıtalarını tespit etmekte olup, ihtiyaç halinde kullanılmaktadır. Askerlik işlemleri Seyitgazi Askerlik Şubesi’nden yürütülmektedir.

Belediye başkanı Veli Efendi’dir. Belediye meclisinde altı üye bulunmaktadır. Halk hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadır. Buğday, burçak, arpa, haşhaş, pamuk en çok üretilen ürünlerdir. 9.000 kilo haşhaş, 1.000 kilo afyon sakızı elde edilmektedir. Kilim ve seccade dokuması ünlü olup, İzmir ve İstanbul’a gönderilmektedir. 78 dönüm bağ, 40 dönüm bahçe, 200.000 dönüm çam, meşe ve ardıç ormanı vardır. Bol miktarda palamut, İzmir’e gönderilmektedir.

İpek böcekçiliği yapılmakta, bal ve balmumu üretilmektedir. Havası sert olduğundan meyvecilik gelişmemiştir. Evler basık, birer katlı ve toprak damlıdır. İlçe merkezinde 3 mescit (Çarşı, Kacerli, İncili Camii), 2 medrese, 4 han, 1 hamam, 5 sübyan mektebi, 1 rüştiye, 8 dükkân, 7 kahvehane, 4 fırın mevcuttur. Yolları bakımlıdır, Afyon ve Eskişehir’e şose ile bağlıdır. Ürünler bu yollarla İzmir ve İstanbul’a gönderilir. İlçenin su ihtiyacı kuyulardan karşılanmaktadır. Çay Deresi’nin suyu dört ay boyunca akmaktadır.

Balkanlardan gelen bin 10 muhacir; Hisar, Ömerhacı Kılınçlar ve Yusufağa Çeşmesi ile yeni köy yapılan, Ma-muratü’l Hamit, Salihler, Seyfiye ve Burhaniye’ye yerleştirilmiştir. Ayrıca Eski ve Yeni Gömü’ye de iskân edilenler vardır.

84 sıbyan mektebinde 4 bin 2 öğrenci okumaktadır. 114 köy mevcut olduğuna göre bazılarında okul yoktur. Rüştiyesinde 31 öğrenci tahsil görmektedir. Emirdağ’ın nüfusu 39 bin 952 olup, bunun 20 bin 577’si erkek, 19 bin 375’i kadındır.

Emirdağ ve Anadolu’nun diğer yerleşim birimleri kalkınma ve refaha Cumhuriyet döneminde aşama aşamaulaşmışlardır.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / / /

Peygamber efendimiz (s.a.v) ve Velâdet (Mevlid) kandili
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed...
Avusturya’da aşırı sağcı hükümet karşıtı gösteri
(AA) – Avusturya’nın başkenti Viyana’da 10 binin üzerinde hükümet karşıtı gösterici, aşırı sağcı iktidarın ırkçı ve ayrıştırıcı politikalarına tepki gösterdi....
Brüksel Akdeniz Film Festivali’nin 18.si düzenleniyor
18.si düzenlenecek Brüksel Akdeniz Film Festivali, 30 Kasım ile 7 Aralık tarihlerinde sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Brüksel Hükümeti Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle...
Şair Hakiki Kabakçı’dan imza günü
Topakev Medya Kültür ve Folklor Derneği tarafından “Şiir ve Edebiyat” akşamı düzenleniyor. Brüksel’de düzenlenecek etkinliğe 18 Kasım 2018 Pazar günü...
KKTC Cumhuriyet Bayramı’nı kutluyor
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Kuruluşunun 35. Yıldönümü vesilesiyle KKTC Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay ile KKTC Brüksel Temsilcisi Büyükelçi Damla Güçlü, 15...
Beşiktaş Sompo Japan Belçika’da galip
(AA) – Beşiktaş Sompo Japan Erkek Basketbol Takımı, FIBA Şampiyonlar Ligi D Grubu 6. haftasında Belçika’nın Filou ekibini deplasmanda 73-66...
Spirou Basket: 92 – İstanbul Büyükşehir Belediyespor: 45
(AA) – İstanbul Büyükşehir Belediyespor Erkek Basketbol Takımı, FIBA Erkekler Avrupa Kupası C Grubu 5. hafta karşılaşmasında, Belçika temsilcisi Spirou Basket’e...
Misiad’dan AK Parti Belçika Temsilciliği’ne ziyaret
Memleketçi Sanayici ve İş Adamları Derneği MİSİAD Belçika ekibi AK Parti Belçika Başkanı Ruhi Açıkgöz’ü makamında ziyaret etti. Misiad’ın Belçika...
AP’den Suudi Arabistan’a silah ambargosu çağrısı
(AA) – Avrupa Parlamentosu(AP), üye ülkelerden Suudi Arabistan başta olmak üzere Ortadoğu’daki çatışmalı bölgelere silah ambargosu uygulaması ve silah satışlarında sıkı kontrol uygulanması...
“Karne…”
Çocuğun okulda herhangi bir sorunu olduğunda bir çok öğretmen çaresiz kalıp topu anne babaya atmayı tercih ediyor. Sonuç; “biz başa...
İstanbul Büyükşehir Belediyespor, Spirou Basket’e konuk oluyor
(AA) – İstanbul Büyükşehir Belediyespor Erkek Basketbol Takımı, FIBA Avrupa Kupası C Grubu 5. hafta karşılaşmasında bugün Belçika temsilcisi Spirou...
İstanbul Ekspres Festivali başlıyor
Kültür Merkezi Handelsbeurs ve De Centrale tarafından düzenlenen ve büyük ilgi gören İstanbul Ekspres festivalinin dokuzuncusu 14-18 Kasım 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. 5...
Avrupalı Kayserililer bin 800 çocuğun yüreğini ısıtacak
Avrupalı Kayserililer Birliği’nin Umudum Ol Yardım Derneği ile birlikte düzenlediği “Binlerce Yavrumuz Üşümesin, Yüreğinle Isıt” yardım kampanyası ile bin 800...
“Autumn Leaves” Jazz konseri 21 Kasım’da
21 Kasım Çarşamba günü saat 20’de, geçtiğimiz yıl ilki yapılan “Autumn Leaves” konserinin ikincisini Sazz N Jazz’da düzenleniyor. Gözde Sevdir...
Beşiktaş Sompo Japan, Belçika deplasmanında
(AA) – Beşiktaş Sompo Japan Erkek Basketbol Takımı, FIBA Şampiyonlar Ligi 6. hafta mücadelesinde yarın Belçika ekibi Filou Oostende’ye konuk...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ