“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı

“Yüz yıl önce Emirdağ” / Ahmet Urfalı
  • 12.02.2017
  • 1.128 kez okundu

II. Abdülhamit Han tahttan indirilerek yerine V. Mehmet Reşat geçirildi. II. Meşrutiyet ilan edildi, padişahın yetkileri kısıtlandı. 1908-1918 yıllarını kapsayan bu dönemde, İttihat ve Terakki Partisi iktidardaydı.

İttihatçılar, başlangıçta Osmanlıcılık ideolojisine inanıyorlardı. Fakat Hristiyan tebaanın yanı sıra Müslüman Arnavut ve Arapların da kendi milli emellerini gerçekleştirmeğe çalıştıklarını görünce, Osmanlıcılık’tan vazgeçtiler. Bu yıllarda imparatorluğun fikir hayata çeşitli cereyanlarla çalkalanıyordu. İslamcılar ve Batıcılar Osmanlı toplumunun içtimai ve iktisadi meselelerine çözüm yolları arıyorlar, çıkardıkları dergi ve kitaplarda düşüncelerini yayıyorlardı. İttihatçılar memleketin kurtuluş yolunu Ziya Gökalp’in Türkçülüğünde buldular. Gökalp temelleri 1860 yıllarında Ahmet Vefik Paşa, Ali Suavi ve Mustafa Celaleddin Paşa tarafından atılan Türkçülüğü, Fransız SosyologuDurkheim’in nazariyeleri ışığında geliştirmiş bir terkibe varmıştır. Türkleşmek, İslamlaşmak ve Muasırlaşmak şeklindeki bu terkip 1912’de kurulan Türk Ocağı Derneğinin dergisi Türk Yurdu’nda makaleler şeklinde işlenmiştir. İttihatçılar giriştikleri ıslahat hareketlerinde Gökalp’in fikirlerinden yararlandılar. Bu durum Cumhuriyetin ilk yıllarında da devam etti.

“Bir ülkede, ihtiyaç ve menfaat ortak bir nitelik taşımalı, birey ortak çıkar uğruna her türlü özveride bulunabilmelidir” düşüncesinden hareketle ortak bir bilinç meydana getirilmeye çalışıldı. Tarım, yerli sanayi ve üreticiyi koruyucu tedbirler alındı. Yabancılara verilen ayrıcalıkların çoğu kaldırıldı. Ancak büyük savaş yaklaşmaktaydı. Bu yüzden 2.850.000 kişi askere alındı. Böylece ülkenin genç ve üretken nüfusu tüketici bir duruma getirildi. Ülkenin bütün gelir kaynakları savaş giderlerine ayrıldı. Almanya’dan borç alındı. Enflasyon hızını artırdı. 1915’ten sonra yıllık enflasyon hızı % 300’e ulaştı. Halk fakirleşirken karaborsa aldı başını gitti.

Savaş tüccarları, spekülasyon erbabı, muhtekir bir kitle oluştu. Köklü bir sermaye birikimi ve ticari tecrübesi olmayan Türk tüccar; Rum, Ermeni ve Yahudi tüccarın aracısı durumuna düştü. Azınlıklar aşırı derecede zengin-leşirken Türk halkı iyice fakirleşti. Bir de askere alınan gençlerin üretimdeki yeri doldurulamayınca Anadolu’da sefalet başladı. İnsan iş gücüne dayanan hayvancılık ve tarım bitme noktasına dayandı. Dullar, dedeler ve çocuklar karınlarını doyurabilmek için tırnaklarıyla eşelediler toprağı. Yılkılar dağıldı, sürüler bozuldu.

Oğullar gitti.
Ovada tarla azaldı,
Tarlada ekin.
Azaldı sofradaki ekmek,
Ağılda davar,
Çimenlikte kuzu.
Anadolu: ağıtistan, ana dullar yurdu oldu.

Yüzyıl önce Emirdağ Kaymakamı Tevfik Beydir. İlçe idare meclisinde üç tabii üye, 3 seçilmiş üye bulunmaktadır. Mahkeme mevcut olup 7 kişilik kadrosu vardır. Tedarik-i vesait-i nakliyeyi askeriye komisyonu, nakil vasıtalarını tespit etmekte olup, ihtiyaç halinde kullanılmaktadır. Askerlik işlemleri Seyitgazi Askerlik Şubesi’nden yürütülmektedir.

Belediye başkanı Veli Efendi’dir. Belediye meclisinde altı üye bulunmaktadır. Halk hayvancılık ve tarımla uğraşmaktadır. Buğday, burçak, arpa, haşhaş, pamuk en çok üretilen ürünlerdir. 9.000 kilo haşhaş, 1.000 kilo afyon sakızı elde edilmektedir. Kilim ve seccade dokuması ünlü olup, İzmir ve İstanbul’a gönderilmektedir. 78 dönüm bağ, 40 dönüm bahçe, 200.000 dönüm çam, meşe ve ardıç ormanı vardır. Bol miktarda palamut, İzmir’e gönderilmektedir.

İpek böcekçiliği yapılmakta, bal ve balmumu üretilmektedir. Havası sert olduğundan meyvecilik gelişmemiştir. Evler basık, birer katlı ve toprak damlıdır. İlçe merkezinde 3 mescit (Çarşı, Kacerli, İncili Camii), 2 medrese, 4 han, 1 hamam, 5 sübyan mektebi, 1 rüştiye, 8 dükkân, 7 kahvehane, 4 fırın mevcuttur. Yolları bakımlıdır, Afyon ve Eskişehir’e şose ile bağlıdır. Ürünler bu yollarla İzmir ve İstanbul’a gönderilir. İlçenin su ihtiyacı kuyulardan karşılanmaktadır. Çay Deresi’nin suyu dört ay boyunca akmaktadır.

Balkanlardan gelen bin 10 muhacir; Hisar, Ömerhacı Kılınçlar ve Yusufağa Çeşmesi ile yeni köy yapılan, Ma-muratü’l Hamit, Salihler, Seyfiye ve Burhaniye’ye yerleştirilmiştir. Ayrıca Eski ve Yeni Gömü’ye de iskân edilenler vardır.

84 sıbyan mektebinde 4 bin 2 öğrenci okumaktadır. 114 köy mevcut olduğuna göre bazılarında okul yoktur. Rüştiyesinde 31 öğrenci tahsil görmektedir. Emirdağ’ın nüfusu 39 bin 952 olup, bunun 20 bin 577’si erkek, 19 bin 375’i kadındır.

Emirdağ ve Anadolu’nun diğer yerleşim birimleri kalkınma ve refaha Cumhuriyet döneminde aşama aşamaulaşmışlardır.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / / /

BİF’in iftar programında İslamofobi’ye vurgu yapıldı
Kısa adı BİF olan Belçika İslam Federasyonu tarafından düzenlenen geleneksel iftar programında, İslamofobi’ye vurgu yapıldı. Etkinliğe, Türkiye Cumhuriyeti Brüksel Başkonsolosu...
Yüksel: “Sırbistan Kosova’yı tanımalıdır”
Belçika Federal Milletvekili Veli Yüksel, Sırbistan’da Parlamentolararası düzenlenen Avrupa Birliği ve Güvenlik konulu uluslararası konferansa katıldı. Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da gerçekleştirilen...
Köse, emekli vatandaşları spora teşvik etti
Schaerbeek belediyesi tarafından emekli vatandaşlara yönelik ilk kez düzenlenen olimpiyata katılan emeklileri ödüllendiren Spordan Sorumlu Schaerbeek Belediye Başkan Yardımcısı Sait Köse,...
Belçika, Martinez ile nikah tazeledi
(AA) – Belçika A Milli Futbol Takımı, teknik direktör Roberto Martinez’in sözleşmesini 2020 yılına kadar uzattı. Belçika Futbol Federasyonundan yapılan açıklamada,...
Ünlü Fransız lokantası Müslümanları kabul etmiyor
(AA) – Fransa’da ünlülerin uğrak yeri olan lüks bir restoranın Müslüman, Arap ve Afrika kökenli müşterileri kabul etmemek için uyguladığı...
Hollanda’da “İsrail” protestosu
(AA) – Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da, İsrail askerlerinin Gazze sınırında Filistinlilere yönelik katliamı protesto edildi. Hollanda Filistin Komitesi Vakfınca organize edilen ve...
Saadet Partisi Belçika, bu Ramazan’da da mültecileri unutmadı
Saadet Partisi Belçika Temsilciliği Gençlik Kolları, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu Ramazan ayı münasebetiyle de Brüksel’de zor koşullarda hayat mücadelesi...
Fenerbahçe 3. kez finalde
Basketbol THY Avrupa Lig’de son şampiyon Fenerbahçe Doğuş, Belgrad’daki THY Euroleague Dörtlü Final Yarı Finali mücadelesinde Litvanta temsilcisi Zalgiris’i 76-67 yenerek finale adını yazdırdı....
“Ankara Güzellemesi”
Türkiye nefesi seninle alır verir, Türkiye’nin kalbi sende ATAR Ankara, Edirne’den ta Kars’a herkes sana gelir, Seninle kalkar seninle YATAR...
Solingen faciasının 25. yılı
(AA) – Almanya’nın Solingen kentinde  25 yıl önce aşırı sağcı Neonazilerin evlerini kundaklaması sonucu 2 kızlarını, 2 torunlarını ve bir...
“Ondokuz Mayıs’ın anlamı”
Tarihte önemli günler vardır; milletlerin var olması, yeniden tarih sahnesine çıkması, büyük zaferler gibi… Milletler de insanlar gibi hafızaları ile yaşarlar ve...
Polisten kaçan sığınmacıların kamyonetinde çocuk ölü bulundu
(AA) – Belçika’da, sığınmacıları taşıyan bir kamyonette 3 yaşında bir çocuk ölü bulundu. Belçika’nın Fransızca yayın yapan Le Soir gazetesine...
Belgrad’da ilk Dörtlü Final heyecanı
(AA) – Avrupa basketbolunun kulüpler bazındaki en önemli organizasyonu THY Avrupa Ligi’nde Dörtlü Final heyecanı tarihte ilk kez Sırbistan’da yaşanacak. Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da Stark...
“12 milyon emekliye çift ikramiye”
Yurtdışında yaşan gurbetçi vatandaşlarımız, Türkiyeden Emekli ve Emekli olmayı düşünen gurbetçilerimiz müjde. Başbakan Binali Yıldırım Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yaptığı...
Atletico 3. kez kupanın sahibi
(AA) – UEFA Avrupa Ligi finalinde Fransa’nın Olympique Marsilya takımını 3-0 yenen İspanyol kulübü Atletico Madrid, şampiyon oldu. Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ