“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı

“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı
  • 17.04.2017
  • 447 kez okundu

Önce “her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.” deriz, ama her kişi Akşehir gölüne yoğurt çalıp “ya tutarsa” beklentisine girerek gülmeye başlayamaz, Nasrettin Hoca’dan başka.

“Sütten ağzı yanan kişi yoğurdu üfleyerek yer.”

Genç bir kız evlilik için tercihini “omzu tüfekli” den yana kullanmak ister.

“Ben varmam inekliye
Yoğurdu sinekliye
Mevlâm nasip eylesin
Omuzu tüfekliye.”

Ev halkı kalabalık olanların türküsü;
“Yoğurt çaldım kazana” diye başlar.

Evin Hanımı;
“Yoğurt koydum dolaba.” türküsünü mırıldanarak akşam sofrasının hazırlıklarına başlar.

Silifke’nin yoğurdu Emirdağ’ınki kadar meşhur değildir, ama zaten söylenmek istenen “balınan yoğrulan”dır.

İncil’de Hz. İbrahim’in üç meleğe tatlı ve ekşi süt sunduğu anlatılır.

İnsanoğlu 5000 yıldan beri süt içiyor.

Amerika yoğurdu 40-50 yıl önce tanıdı, Avrupa ise 20. yüzyılın başlarında.

Yoğurt kelimesi bugünkü şekliyle 8. yüzyıl Türkçe metinlerde geçer.

Divan-ı Lügat’it Türk’te de yoğurt kelimesine rastlanır.

16. yüzyılda Fransa Kralı 1. Fransuva ateşli ishal olur. Fransız hekimleri krallarını tedavi edemez. Kanuni’den yardım istenir, Türk hekimlerle birlikte Fransa’ya birkaç keçi gönderilir. Türk hekimler keçileri sağarak sütünden yoğurt yapıp krala ilaç olarak yedirirler. Kral bu tedaviden sonra sağlığına kavuşur.

Yoğurt, Türk göçleri eliyle bütün dünyaya aynı isimle yayılır.

Tamamen bir Türk buluşu olan yoğurt, “Türk basili” olarak bilinen ve ortaya laktik asit çıkaran mikroorganizmanın sütü pıhtılaştırmasıdır. Yaklaşık 22 hastalığın mikrobunu imha eder. Uzun ve sağlıklı yaşamanın sırrı yoğurttadır.

Yoğurdun mayalanışı bugün Anadolu’da ilk şekliyle yapılır. Kor denilen yoğurt mayası, hıdırellez sabahı (6 Mayıs) tıpkı arının çiçeklerden bal özü topladığı gibi kadınlar ve kızlar tarafından bitki yapraklarındaki çiğlerin toplanması ile elde edilir.

Hıdırellez’de sabah namazı kılındıktan sonra yaylanın bin bir derde deva olan bitkilerinin üzerine düşen çiğler bir tabağa toplanır. Çiğ belli bir miktara ulaşınca ılık süt kabına katılarak sarmalanır, böylece mayalama işlemi tamamlanır.

Anadolu’da nohuttan, kuzu işkembesindeki bir enzimden, karınca yumurtasından da yoğurt mayası yapılır.

Hıdırellezde çiğlerden toplanarak yapılan maya, üç gün boyunca tutar, diğer günler çiğ toplansa da maya olmaz. Bu çiğ, hamur mayası olarak da kullanılır.

Senin ataların koyunu ehlileştirdi. Koyundan süt sağmayı, sütten yoğurt yapmayı öğrendi. Öğrendiği bu ilaç gibi yiyeceği aynı adla bütün dünyaya tanıttı.

Göçtüğün her yerde konu-komşu yoğurdu severek yedi.

Meyvelisi, çikolatalısı, vanilyalısı çıktı yoğurdun. Meyo, yogo, bioghurt… oldu yeni adları…

Şimdi sen yüreğindeki onulmaz gurbet hevesi ile yeni yollara yolcu olmaya hazırlanıp dururken kuytuluktan müşfik bir ses gelir kulağına anne sütü gibi merhametli;
“Yoğurt çaldım ye de git.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

“Auto Helmet” araçlarıyla izine gidecekleri uyardı
25 yıldır gururla hizmet sunan Auto Helmet, yaz tatili öncesi izine araçlarıyla gidecek vatandaşları uyardı. İzine gidecek vatandaşları araçlarının bakımlarını...
İftarda elde edilecek gelirler çocuk esirgeme kurumuna bağışlanacak
“Mültikültürel yakınlaşma ve yardımlaşma yemeği” adı altında iftar programı düzenlemeye hazırlanan UETD Genk şubesi kadın kolları, iftarda elde edilecek tüm...
Beşiktaş’ta şampiyonluk coşkusu
(AA) – Spor Toto Süper Lig’de Gaziantepspor’a konuk olan Beşiktaş, rakibini 4-0 yenerek ligin bitimine bir hafta kala şampiyonluğu garantiledi....
Sofuoğlu üst üste 3. kez kazandı
(AA) – Dünya Supersport Şampiyonası’nda mücadele eden Türk motosikletçi Kenan Sofuoğlu, Büyük Britanya’da düzenlenen sezonun 6. yarışında birinci oldu. Büyük...
Brüksel Maratonu 38. kez koşuldu
(AA) – Atletizmde 38. Brüksel 20 kilometre yarışını, erkeklerde Kenyalı David Maru, kadınlarda Belçikalı Sophie Hardy kazandı. Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen...
Brüksel’de sıcaklardan bunalanlar soluğu havuzlarda aldı
Brüksel’de, sıcak yaz gününde serinlemek isteyen vatandaşlar, belediye havuzlarına koştular. Özellikle Schaerbeek Belediyesi’ne ait Neptunium havuzu resmen tıka basa doldu....
Crossing Schaerbeek’e 1. ligden transfer
Dördüncü ligde mücadele eden Crossing Schaerbeek, birinci ligde top koşturmuş Kongo asıllı Jeanvion Yulu-Matondo’yu transfer ederek, sezon öncesi sansasyonel bir...
Saint-Josse’da silahlı çatışma: 1’i ağır 3 yaralı
Türklerin yoğun olarak yaşadığı Saint-Josse Belediyesi, Ramazan ayının ilk gününde meydana gelen silahlı çatışmayla sarsıldı. Rue de la Ferme sokağında,...
ABD Başkanı Trump’tan ramazan mesajı
(AA) – ABD Başkanı Donald Trump, tüm İslam aleminin ramazan ayını tebrik ederek, “Amerikan halkı adına tüm Müslümanlara huzurlu bir ramazan geçirmelerini diliyorum.”...
Azerbaycan’da Cumhuriyet Günü
(AA) – Azerbaycan’da, 28 Mayıs 1918’de ilan edilen Cumhuriyet’in 99. yıl dönümü kutlanılıyor. Kutlamalar kapsamında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Cumhuriyet Anıtı önünde düzenlenen...
NATO zirvesini bin kişilik basın ordusu takip etti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı “NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı” yaklaşık bin kişilik bir basın ordusu tarafından takip edildi. Farklı...
Kayseri’den Macaristan’a yatırım daveti
Macaristan’ın Ankara Büyükelçisi Gabor Kiss ve Macaristan’ın Kayseri Fahri Konsolosu Osman Şahbaz bir dizi ziyaret ve işbirliklerini geliştirmek üzere Kayseri’de önce...
Erdoğan, NATO Karargah binasının devir teslim törenine katıldı
(AA) – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı” için geldiği Brüksel’de, yeni NATO Karargah binasının devir teslim törenine...
NATO zirvesi ve Trump Brüksel’de protesto edildi
Brüksel’de NATO karşıtı göstericiler, “NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı” öncesi NATO ve Trump aleyhinde protesto gösterisinde bulundular. Güvenlik güçleri...
Kanada’da aşırı sağcı adayın seçim afişi tepki çekti
(AA) – Kanada’nın Quebec eyaletinde seçimlere hazırlanan aşırı sağcı aday Alexandre Cormier-Denis’in ırkçılık ve ayrımcılık içeren afişi, halktan ve Müslümanlardan...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ