“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı

“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı
  • 17.04.2017
  • 748 kez okundu

Önce “her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.” deriz, ama her kişi Akşehir gölüne yoğurt çalıp “ya tutarsa” beklentisine girerek gülmeye başlayamaz, Nasrettin Hoca’dan başka.

“Sütten ağzı yanan kişi yoğurdu üfleyerek yer.”

Genç bir kız evlilik için tercihini “omzu tüfekli” den yana kullanmak ister.

“Ben varmam inekliye
Yoğurdu sinekliye
Mevlâm nasip eylesin
Omuzu tüfekliye.”

Ev halkı kalabalık olanların türküsü;
“Yoğurt çaldım kazana” diye başlar.

Evin Hanımı;
“Yoğurt koydum dolaba.” türküsünü mırıldanarak akşam sofrasının hazırlıklarına başlar.

Silifke’nin yoğurdu Emirdağ’ınki kadar meşhur değildir, ama zaten söylenmek istenen “balınan yoğrulan”dır.

İncil’de Hz. İbrahim’in üç meleğe tatlı ve ekşi süt sunduğu anlatılır.

İnsanoğlu 5000 yıldan beri süt içiyor.

Amerika yoğurdu 40-50 yıl önce tanıdı, Avrupa ise 20. yüzyılın başlarında.

Yoğurt kelimesi bugünkü şekliyle 8. yüzyıl Türkçe metinlerde geçer.

Divan-ı Lügat’it Türk’te de yoğurt kelimesine rastlanır.

16. yüzyılda Fransa Kralı 1. Fransuva ateşli ishal olur. Fransız hekimleri krallarını tedavi edemez. Kanuni’den yardım istenir, Türk hekimlerle birlikte Fransa’ya birkaç keçi gönderilir. Türk hekimler keçileri sağarak sütünden yoğurt yapıp krala ilaç olarak yedirirler. Kral bu tedaviden sonra sağlığına kavuşur.

Yoğurt, Türk göçleri eliyle bütün dünyaya aynı isimle yayılır.

Tamamen bir Türk buluşu olan yoğurt, “Türk basili” olarak bilinen ve ortaya laktik asit çıkaran mikroorganizmanın sütü pıhtılaştırmasıdır. Yaklaşık 22 hastalığın mikrobunu imha eder. Uzun ve sağlıklı yaşamanın sırrı yoğurttadır.

Yoğurdun mayalanışı bugün Anadolu’da ilk şekliyle yapılır. Kor denilen yoğurt mayası, hıdırellez sabahı (6 Mayıs) tıpkı arının çiçeklerden bal özü topladığı gibi kadınlar ve kızlar tarafından bitki yapraklarındaki çiğlerin toplanması ile elde edilir.

Hıdırellez’de sabah namazı kılındıktan sonra yaylanın bin bir derde deva olan bitkilerinin üzerine düşen çiğler bir tabağa toplanır. Çiğ belli bir miktara ulaşınca ılık süt kabına katılarak sarmalanır, böylece mayalama işlemi tamamlanır.

Anadolu’da nohuttan, kuzu işkembesindeki bir enzimden, karınca yumurtasından da yoğurt mayası yapılır.

Hıdırellezde çiğlerden toplanarak yapılan maya, üç gün boyunca tutar, diğer günler çiğ toplansa da maya olmaz. Bu çiğ, hamur mayası olarak da kullanılır.

Senin ataların koyunu ehlileştirdi. Koyundan süt sağmayı, sütten yoğurt yapmayı öğrendi. Öğrendiği bu ilaç gibi yiyeceği aynı adla bütün dünyaya tanıttı.

Göçtüğün her yerde konu-komşu yoğurdu severek yedi.

Meyvelisi, çikolatalısı, vanilyalısı çıktı yoğurdun. Meyo, yogo, bioghurt… oldu yeni adları…

Şimdi sen yüreğindeki onulmaz gurbet hevesi ile yeni yollara yolcu olmaya hazırlanıp dururken kuytuluktan müşfik bir ses gelir kulağına anne sütü gibi merhametli;
“Yoğurt çaldım ye de git.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

Asya kökenli Belçika güzeli ırkçıların hedefi oldu
Geçtiğimiz hafta sonu Belçika’da yapılan geleneksel güzellik yarışmasında birinci seçilen Asya kökenli Angelina Flor Pua, sosyal ağlarda, adeta ırkçı Belçikalıların...
Anvers’te patlayan binadan çıkartılan yaralılardan ölenler oldu
Belçika’nın Anvers kentindeki bir binada meydana gelen patlamada yaralanan beş kişiden ikisinin vefat ettiği belirtildi. Dün akşam Anvers polisinin ilk...
Guterres’ten ABD’nin Suriye planını eleştirdi
(AA) – Birleşmiş Miletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres, ABD’nin Suriye’de “sınır güvenliği gücü” kurma planına ilişkin, “Suriye halkı kendi...
IGMG’den “Almanya’da yükselen ırkçılık” eleştirisi
(AA) – İslam Toplumu Milli Görüş Teşkilatı (IGMG) Genel Sekreteri Bekir Altaş, Alman Entegrasyon ve Göç Vakıfları Bilirkişi Heyeti’nin en son yaptığı,...
Akar, NATO Askeri Komite Genelkurmay Başkanları Toplantısı’na katıldı
(AA) – Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar’ın, Brüksel’de katıldığı NATO Askeri Komite Genelkurmay Başkanları Toplantısı’nda, ABD Avrupa Kuvvetler Komutanı Orgeneral Curtis M....
Saint-Josse’lu sosyalistler yeni yıl yemeğinde buluştular
Sosyalist Partisi Saint-Josse teşkilatı üyeleri, her yıl olduğu gibi, bu sene de yeni yıl yemeğinde bir araya geldiler. Teşkilat Başkanı...
“Politika mı… Siyaset mi?”
Makamdır derdi, Beş yıl önce mahalleye geldi Aldı reyimi kesti selamı Politikacı ile dostluk kuramam. * Yalan makinası şoke oldu...
Beşiktaş’tan Belçika’ya sürpriz transfer
(AA) – Beşiktaş, Ukraynalı kalecisi Denys Boyko’nun Belçika’nın Club Brugge takımına kiralanması için görüşmelere başlandığını açıkladı. Beşiktaş Futbol Yatırımları Sanayi ve...
“İsrail Oslo’yu bitirdi”
(AA) – Filistin Devlet Başkanı Mahmud Abbas, İsrail’in, 1993’te Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) ile İsrail arasında yapılan Oslo Barış Anlaşması’nı...
“Avro Bölgesi bu yıl yüzde 2 büyüyecek”
(AA) – Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Moody’s, Avro Bölgesi’nde ekonomik büyümenin bu yıl ortalama yüzde 2 düzeyinde gerçekleşeceğini, 2019’da bu oranın...
İsveçli papaz ismini “Ahmed” olarak değiştirdi
(AA) – İsveç kilisesinde 30 yıl papazlık görevi yapan 74 yaşındaki Leif Skjetne, ismini “Ahmed” olarak değiştirdiğini ve Fas’a yerleşeceğini...
Belçika’da çocuk fuhuşu alarmı
(AA) – Belçika polisi, ülkede fuhşa zorlanan Nijeryalı kız çocukların sayısının giderek arttığı uyarısını yaptı. Belçika yerel gazetesi De Standaard’ın haberine...
Almanya’da “Afrika domuz vebası” salgını
(AA) – Polonya ve Çekya’da virüsünün yok edilemediği “Afrika domuz vebası”nın Almanya’ya da ulaşmasından endişe ediliyor. Leipzig Üniversitesi Havyan Hijyeni...
Futsalda Brüksel derbisi AS SNOB Schaerbeek’in
Futsal Birinci ligde AS SNOB ile RZ Futsal Anderlecht arasında oynanan Brüksel derbisinin galibi AS SNOB Schaerbeek oldu. Kinetix spor...
Köse: “Schaerbeek’te sporu geniş bir yelpazeye yaydık”
2004 yılından bu yana Schaerbeek belediyesinde başkan yardımcılığı görevini sürdüren Sait Köse, spor alanında yapılan başarılı çalışmaları Yenivatan’a anlattı. Brüksel’in...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ