“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı

“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı
  • 17.04.2017
  • 618 kez okundu

Önce “her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.” deriz, ama her kişi Akşehir gölüne yoğurt çalıp “ya tutarsa” beklentisine girerek gülmeye başlayamaz, Nasrettin Hoca’dan başka.

“Sütten ağzı yanan kişi yoğurdu üfleyerek yer.”

Genç bir kız evlilik için tercihini “omzu tüfekli” den yana kullanmak ister.

“Ben varmam inekliye
Yoğurdu sinekliye
Mevlâm nasip eylesin
Omuzu tüfekliye.”

Ev halkı kalabalık olanların türküsü;
“Yoğurt çaldım kazana” diye başlar.

Evin Hanımı;
“Yoğurt koydum dolaba.” türküsünü mırıldanarak akşam sofrasının hazırlıklarına başlar.

Silifke’nin yoğurdu Emirdağ’ınki kadar meşhur değildir, ama zaten söylenmek istenen “balınan yoğrulan”dır.

İncil’de Hz. İbrahim’in üç meleğe tatlı ve ekşi süt sunduğu anlatılır.

İnsanoğlu 5000 yıldan beri süt içiyor.

Amerika yoğurdu 40-50 yıl önce tanıdı, Avrupa ise 20. yüzyılın başlarında.

Yoğurt kelimesi bugünkü şekliyle 8. yüzyıl Türkçe metinlerde geçer.

Divan-ı Lügat’it Türk’te de yoğurt kelimesine rastlanır.

16. yüzyılda Fransa Kralı 1. Fransuva ateşli ishal olur. Fransız hekimleri krallarını tedavi edemez. Kanuni’den yardım istenir, Türk hekimlerle birlikte Fransa’ya birkaç keçi gönderilir. Türk hekimler keçileri sağarak sütünden yoğurt yapıp krala ilaç olarak yedirirler. Kral bu tedaviden sonra sağlığına kavuşur.

Yoğurt, Türk göçleri eliyle bütün dünyaya aynı isimle yayılır.

Tamamen bir Türk buluşu olan yoğurt, “Türk basili” olarak bilinen ve ortaya laktik asit çıkaran mikroorganizmanın sütü pıhtılaştırmasıdır. Yaklaşık 22 hastalığın mikrobunu imha eder. Uzun ve sağlıklı yaşamanın sırrı yoğurttadır.

Yoğurdun mayalanışı bugün Anadolu’da ilk şekliyle yapılır. Kor denilen yoğurt mayası, hıdırellez sabahı (6 Mayıs) tıpkı arının çiçeklerden bal özü topladığı gibi kadınlar ve kızlar tarafından bitki yapraklarındaki çiğlerin toplanması ile elde edilir.

Hıdırellez’de sabah namazı kılındıktan sonra yaylanın bin bir derde deva olan bitkilerinin üzerine düşen çiğler bir tabağa toplanır. Çiğ belli bir miktara ulaşınca ılık süt kabına katılarak sarmalanır, böylece mayalama işlemi tamamlanır.

Anadolu’da nohuttan, kuzu işkembesindeki bir enzimden, karınca yumurtasından da yoğurt mayası yapılır.

Hıdırellezde çiğlerden toplanarak yapılan maya, üç gün boyunca tutar, diğer günler çiğ toplansa da maya olmaz. Bu çiğ, hamur mayası olarak da kullanılır.

Senin ataların koyunu ehlileştirdi. Koyundan süt sağmayı, sütten yoğurt yapmayı öğrendi. Öğrendiği bu ilaç gibi yiyeceği aynı adla bütün dünyaya tanıttı.

Göçtüğün her yerde konu-komşu yoğurdu severek yedi.

Meyvelisi, çikolatalısı, vanilyalısı çıktı yoğurdun. Meyo, yogo, bioghurt… oldu yeni adları…

Şimdi sen yüreğindeki onulmaz gurbet hevesi ile yeni yollara yolcu olmaya hazırlanıp dururken kuytuluktan müşfik bir ses gelir kulağına anne sütü gibi merhametli;
“Yoğurt çaldım ye de git.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

Brüksel terör olayları raporunda ilginç öneriler
22 Mart 2016 tarihinde Brüksel’de eş zamanlı gerçekleştirilen terör saldırıları ile ilgili rapor tamamlandı. Zaventem Havalimanı ile Maelbeek metro istasyonunda...
Hibrit otomobiller vergiden muaf tutulacak
Otomobil vergilerinin yüksek olduğu Belçika’da, 2020 yılı itibariyle vergilerin tamamen kaldırılması bekleniyor. Ekonomiden Sorumlu Devlet Bakanı Johan Van Overtveldt, otomobil...
Brüksel’de bir mülteci kanala atlayarak hayatına kıydı
Brüksel’de mültecilerin merkezi olan “Petit Chateau”da kalan bir mülteci, Brüksel kanalına atlayarak hayatına son verdi. Görgü tanıkları tarafından aktarılan bilgilere...
“Bangladeş’e sığınan 320 bin Arakanlı çocuk tehdit altında”
(AA) – Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF), 25 Ağustos’tan bu yana Myanmar’daki şiddet olaylarından dolayı her hafta yaklaşık 12 bin Arakanlı...
Azeri öğrenciler Davulga’da
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) ve Eskişehir Anadolu Ünivesitesi (A.Ü)‘nde okuyan Azerbaycanlı öğrenciler, Eskişehir’den Davulga Beldesine giderek Azerbaycanlı hemşehrileri ile buluştular....
Başakşehir, Almanya’da kayıp
(AA) – UEFA Avrupa Ligi C Grubu’nda Hoffenheim’a 3-1 yenilen Medipol Başakşehir, son sıraya geriledi. Almanya’da oynanan maçta Hoffenheim’a 3-1...
Konyaspor, sahasında Salzburg’a 2-0 yenildi
UEFA Avrupa Ligi I Grubu 3. hafta maçında Atiker Konyaspor, sahasında Avusturya temsilcisi Salzburg’a 2-0 yenildi. 46. dakikada Ömer Ali...
Gent’te “Tekrar hayata dönüş” kursları başladı
Gent şehrinde, “Tekrar hayata dönüş” kampanyasının beşincisi düzenlendi. Hastane dışında Belçika’da ani kalp durması durumunda hayatta kalma şansı çok düşük...
Cenk Tosun haftanın futbolcusu adayı
(AA) – UEFA Şampiyonlar Ligi üçüncü hafta maçında Monaco ağlarını iki kez havalandıran Beşiktaşlı Cenk Tosun, haftanın futbolcusu adayları arasında yer...
“Bilge Kral” Aliya, mezarı başında anıldı
(AA) – Bağımsız Bosna Hersek’in ilk cumhurbaşkanı merhum Aliya İzzetbegoviç, vefatının 14. yıl dönümünde mezarı başında anıldı. Başkent Saraybosna’daki Kovaçi Şehitliği’nde düzenlenen...
Tapmaz, ECCAR’ın başkan yardımcılığına seçildi
17 Ekim 2017’de ECCAR üyeleri gerçekleşen yıllık genel kurulda yeni başkan yardımcılığına Gent Belediye Başkan Yardımcısı Resul Tapmaz getirildi. Gent...
Brüksel’in Türk mahallesinde 2 sübyancıya linç girişimi
Brüksel’in Schaerbeek ilçesinde Türklerin yoğun olarak yaşadığı mahallede meydana gelen uygunsuz bir olay sonrası, sübyancılık yaptıkları iddia edilen 2 kişi,...
Türk tugayının Kore Savaşı’na katılmasının 67. yıl dönümü
(AA) – Birleşmiş Milletlere bağlı Türk Silahlı Kuvvetleri tugayının Kore Savaşı’na katılımının 67. yıl dönümü, Güney Kore’de düzenlenen törenle anıldı....
Beşiktaş Avrupa’da para basıyor
(AA) – UEFA Şampiyonlar Ligi G Grubu’nda aldığı üç galibiyetle 9 puan toplayan Beşiktaş, kasasını da doldurdu. Grubun ilk maçında...
Kartal havalandı bir kere
(AA) – Beşiktaş, UEFA Şampiyonlar Ligi G Grubu 3. haftasında deplasmanda Fransa ligi ekiplerinden Monaco’yu 2-1 yenerek, gruptaki puanını 9’a çıkardı....
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ