“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı

“Yoğurt çaldım, ye de git” / Ahmet Urfalı
  • 17.04.2017
  • 910 kez okundu

Önce “her yiğidin bir yoğurt yiyişi vardır.” deriz, ama her kişi Akşehir gölüne yoğurt çalıp “ya tutarsa” beklentisine girerek gülmeye başlayamaz, Nasrettin Hoca’dan başka.

“Sütten ağzı yanan kişi yoğurdu üfleyerek yer.”

Genç bir kız evlilik için tercihini “omzu tüfekli” den yana kullanmak ister.

“Ben varmam inekliye
Yoğurdu sinekliye
Mevlâm nasip eylesin
Omuzu tüfekliye.”

Ev halkı kalabalık olanların türküsü;
“Yoğurt çaldım kazana” diye başlar.

Evin Hanımı;
“Yoğurt koydum dolaba.” türküsünü mırıldanarak akşam sofrasının hazırlıklarına başlar.

Silifke’nin yoğurdu Emirdağ’ınki kadar meşhur değildir, ama zaten söylenmek istenen “balınan yoğrulan”dır.

İncil’de Hz. İbrahim’in üç meleğe tatlı ve ekşi süt sunduğu anlatılır.

İnsanoğlu 5000 yıldan beri süt içiyor.

Amerika yoğurdu 40-50 yıl önce tanıdı, Avrupa ise 20. yüzyılın başlarında.

Yoğurt kelimesi bugünkü şekliyle 8. yüzyıl Türkçe metinlerde geçer.

Divan-ı Lügat’it Türk’te de yoğurt kelimesine rastlanır.

16. yüzyılda Fransa Kralı 1. Fransuva ateşli ishal olur. Fransız hekimleri krallarını tedavi edemez. Kanuni’den yardım istenir, Türk hekimlerle birlikte Fransa’ya birkaç keçi gönderilir. Türk hekimler keçileri sağarak sütünden yoğurt yapıp krala ilaç olarak yedirirler. Kral bu tedaviden sonra sağlığına kavuşur.

Yoğurt, Türk göçleri eliyle bütün dünyaya aynı isimle yayılır.

Tamamen bir Türk buluşu olan yoğurt, “Türk basili” olarak bilinen ve ortaya laktik asit çıkaran mikroorganizmanın sütü pıhtılaştırmasıdır. Yaklaşık 22 hastalığın mikrobunu imha eder. Uzun ve sağlıklı yaşamanın sırrı yoğurttadır.

Yoğurdun mayalanışı bugün Anadolu’da ilk şekliyle yapılır. Kor denilen yoğurt mayası, hıdırellez sabahı (6 Mayıs) tıpkı arının çiçeklerden bal özü topladığı gibi kadınlar ve kızlar tarafından bitki yapraklarındaki çiğlerin toplanması ile elde edilir.

Hıdırellez’de sabah namazı kılındıktan sonra yaylanın bin bir derde deva olan bitkilerinin üzerine düşen çiğler bir tabağa toplanır. Çiğ belli bir miktara ulaşınca ılık süt kabına katılarak sarmalanır, böylece mayalama işlemi tamamlanır.

Anadolu’da nohuttan, kuzu işkembesindeki bir enzimden, karınca yumurtasından da yoğurt mayası yapılır.

Hıdırellezde çiğlerden toplanarak yapılan maya, üç gün boyunca tutar, diğer günler çiğ toplansa da maya olmaz. Bu çiğ, hamur mayası olarak da kullanılır.

Senin ataların koyunu ehlileştirdi. Koyundan süt sağmayı, sütten yoğurt yapmayı öğrendi. Öğrendiği bu ilaç gibi yiyeceği aynı adla bütün dünyaya tanıttı.

Göçtüğün her yerde konu-komşu yoğurdu severek yedi.

Meyvelisi, çikolatalısı, vanilyalısı çıktı yoğurdun. Meyo, yogo, bioghurt… oldu yeni adları…

Şimdi sen yüreğindeki onulmaz gurbet hevesi ile yeni yollara yolcu olmaya hazırlanıp dururken kuytuluktan müşfik bir ses gelir kulağına anne sütü gibi merhametli;
“Yoğurt çaldım ye de git.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

Belçika polisinden Türk düğünlerine yakın takip
(AA) – Belçika polisi, Türk toplumunun yoğun olarak yaşadığı bölgelerdeki düğün organizasyonlarını yakından takip etme kararı aldı.  Belçika resmi haber...
Belçika’da geçen yıl 618 sığınmacı çocuk kayboldu
(AA) – Belçika’da geçen yıl 618 refakatsiz sığınmacı çocuğun kaybolduğu bildirildi.  Belçika’da kayıp ve tacize uğrayan çocuklarla ilgili çalışmalar yürüten...
Avrupa futbolunda heyecan sürüyor
(AA) – Avrupa’nın en büyük 5 futbol ülkesi olarak görülen İngiltere (Premier Lig), İspanya (La Liga), Almanya (Bundesliga), İtalya (Serie A)...
23 Nisan Brüksel’de her zamanki coşkuyla kutlandı
Milletimizin iradesini temsil eden Birinci Büyük Millet Meclisi’nin açıldığı ve Türk halkının egemenliğini ilân ettiği tarih olan, 1929 yılında Mustafa Kemal...
Gent’te 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı
Gent şehrinde kültürel ve sportif alanlarda faaliyetler sürdüren VZW Ozburun, Piribeyliler Derneği, VZW Poskuder, FC Avrasya ve Türk Dernekler Birliği...
Topakev’den “Şiir ve Edebiyat Akşamı”
Kısa adı Türkseunie olan Belçika Türk Dernekleri Birliği üye derneklerinden Topakev ve Konya Derwish dernekleri tarafından Şiir ve Edebiyat akşamı düzenleniyor. Anadolu Kültürünün Avrupa’da...
“Yunak Güzellemesi”
Yunak’ın güzeldir beldesi yöresi, Dereler içinde Karataş deresi, Derende yıkanırmış koyun sürüsü, Yundukça beyazlığın TAŞIYOR Yunak. ** Koyun kuzu meler...
“Şaban-ı Şerif ayının fazileti”
04 Şaban 1439 (20 Nisan 2018) Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât...
“Yurtdışı borçlanması ile ölüm aylığı nasıl bağlanır?”
3021 sayılı kanun ile yurtdışı borçlanması Hayatımızda yurtdışın’da yaşayan gurbetçi vatandaşlarımızın bulundukları ülkedeki çalışmış olduğu ve boşta geçen ev hanımı...
Şerafettin Çaylı’dan çok anlamlı bir şarkı
Senelerdir ülkemizden gelen şehit haberleriyle kahroluyoruz. Elden birşey gelmiyor ya. En çok o üzüyor belkide bizleri. Vatan uğruna kaybettiklerimiz ilk...
“Yetimler Bayramı: 23 Nisan”
Kazım Karabekir, görev alanında 50 bine yakın bakıma muhtaç şehit yetimi çocuğun bulunduğunu tespit ettirmişti.1919 yılında bu çocuklar sersefil bir...
“Seçim”
Bu sene de var bir seçim, Git sandığa oy ver gardaş, Seçimlerde olsun geçim, Git sandığa oy ver gardaş. **...
Belçika’da her yıl bin kişi “şeytan çıkarmak” için kiliselere başvuruyor
(AA) – Belçika’da her yıl yaklaşık bin kişinin “şeytan çıkarmak” için kilisiye başvurduğu iddia edildi.  Belçika’nın Flamanca yayın yapan De...
Belçika’da vatandaş su faturalarını ödeyemiyor
Kral Baudouin Vakfı tarafından yayınlanan bir araştırma, Belçika’da vatandaşın artık su faturalarını ödeyemediğini gösterdi. Rapora göre, Brüksel’de dört haneden birini,...
PSG kupalara ambargo koydu
(AA) – Fransa Birinci Futbol Ligi’nde (Ligue 1) sezonun bitimine beş hafta kala şampiyonluğunu ilan eden Paris Saint-Germain (PSG), ülke...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ