$ DOLAR → Alış: 5,52 / Satış: 5,55
€ EURO → Alış: 6,26 / Satış: 6,28

“Türk töresi”

“Türk töresi”
  • 25.03.2018
  • 818 kez okundu

“Yerleşik insan, bir ailenin sınırlı menfaatleri dışında herhangi bir hak davası gütmeye ve daha geniş bir cemiyet yapısının gereklerini düşünmeye ihtiyaç duymazken, bozkırlı, kalabalık sürülerini türlü manevralarla kışın ayrı, yazın ayrı ve birbirinden uzak mesafelere götürmek; otlakları ve suyu silahla muhafaza etmek; hayvanların yaylak ve kışlaklarda barındırılması, çeşitli hastalıklardan korunması, tedavi edilmesi gibi maharetlerde yatkınlık kazanmak; gerektiğinde otlak ve kaynakları ortaklaşa kullanabilme için diğer sürü sahipleri ile anlaşmalar yapmak ve aralarındaki haksızlıkların, anlaşmazlıkların halli için bir hakem heyeti ve başkanlığı tesis etmek; nihayet besicilik-çobanlık zamanla geliştikçe çok geniş arazi üzerine yayılan, şiddetli rekabetlerden bunalan kabilelerin toplanarak müştereken mücadeleye hazır tutulması zaruretinin doğurduğu daha kuvvetli bir teşkilat kurmak, buna ‘meşruiyet’ kazandırmak gibi hukuki yollar aramak zorunda kalmıştır.”

“Böylece bozkırlı, çobanlığın geliştirdiği sevk-idare kabiliyet ve emretme-itaat alışkanlığını ‘hayvan sürülerinden insan kütlelerine intikal ettirmek’ suretiyle beşeriyet tarihinde çok etkili bir dinamizm içine girerek bambaşka bir dünya görüşü elde etme şansına erişmiştir.”

“Bu durum bütün sosyal, ekonomik, hukuki cepheleri ile tarihte ilk ‘sosyal organizasyon’un açık belirtisinden başka bir şey değildir.” İbrahim Kafesoğlu sözleri ile tarihimize yeni anlamlar yüklenir.

Bu sosyal organizasyonunun ilişkileri töreye göre düzenlenir.

Divan-ı Lûgat’it Türk, “El kaldı, törü kalmas” (Devlet gidebilir, ama töre kalıcıdır.) demektedir.

Çünkü kalıcı olan töre, devleti yeniden kurabilir.

Nitekim Orhun abidelerinde; töreyi kazanmak, töreyi düzenlemek, törece yaşamak, töreyle büyümek, töreyi bırakmak, töreyi tutmak, töreyi bozdurmamak şeklinde onlarca deyim geçer.

Töre kavramı, Kutadgu Bilig’de “küntogdı” sembolüyle anlatılmıştır. Küntogdı anlamı itibariyle güneş manasına gelmektedir. Güneşin tabii yapısına benzetilen törenin yerine konulmuştur. Eserde işlenen ütopik devlet fikri içersinde Hakanı temsil etmektedir. Yani, Küntogdı=Hakan=Töre=Güneş olarak sembolleştirilmiştir. Küntogdı’nın ifadeleriyle açıklanan güneş=töre benzetmesinin ne kadar yerinde olduğu ortadadır. “Güneşe bak, küçülmez, bütünlüğünü daima muhafaza eder, parlaklığı hep aynı şekilde kuvvetlidir.”, “Benim tabiatım da ona benzer, adalet ile doludur ve hiçbir vakit eksilmez”, İkincisi- güneş doğar ve dünyayı aydınlatır, aydınlığını bütün halka eriştirir, kendinden hiçbir şey eksilmez”, “Benim de hükmüm bu öyledir, ben ortadan kaybolmam; hareketim ve sözüm bütün hak içindir aynıdır.”, “Üçüncüsü-bu güneş doğunca yere sıcaklık gelir, o zaman binlerce renkli çiçekler açılır.”, “Benim bu törem hangi memlekete erişirse, o memleket baştanbaşa kayalık dahi olsa, hep düzene girer.” Tanrı iradesinin, tabiat nizamını tesis edişiyle törenin beşeriyeti ıslahı arasındaki tabii ahengi düşündürmektedir. Nitekim “Güneş doğar temiz veya kirli demeden her şeye aydınlık verir, kendisinden bir şey eksilmez.”, “Benim de hareketim tıpkı böyledir, herkes benden nasibini alır”, “Bir de güneşin burcu sabittir, bu sabit dediğim, temeli sabit olduğu içindir.”, “Güneşin burcu Arslan’dır ve bu burç yerinden kımıldamaz; yerinden kımıldamadığı için evi bozulmaz.”, “Benim tavır ve hareketime bir bakın; benim de katiyen değişmez.”

Kararlar töreye göre verilir. Ulusun teminatı her şeyden önce töredir. Zira ahlaki, sosyal, siyasi ilkeler töreye göre tespit edilerek, uygulanır.

Törede ortaya konulan ilkelerin doğruluğundan, adil oluşundan kimsenin şüphesi yoktur.

Zira “töre konuşunca hakan susar.” Adalet bey ile ulusa aynı dağıtılır, kimsenin ayrıcalığı olamaz.

Töre Kelimesi ile Türk adı aynı kökten çıkmıştır.

Türk; töreli, kanun-nizam sahibi, Tanrının has yaratığı, töresi olan, güçlü-kuvvetli anlamlarına gelir.

Hakanlar, devleti töre ile yönetirler.

Selçuklu ve Osmanlılar, eski örf ve adetlere “Oğuz Töresi” deyip uyarlardı.

Töre, Türk ordu sisteminde hiçbir taviz vermeden günümüze değin uygulanmıştır. Çünkü göçer-bozkır hayatı güçlü bir ordunun sürekli hazır bulundurulmasını gerektirir.

Devlet töresini hakan ve kurultay, halk töresini ulus kendisi yürütür.

Töre sayesinde dağınık kitleler ulus-millet haline gelir.

Törede, yalan söylememek, hırsızlık yapmamak önemli olup, aksi davranış gösterenler çok şiddetli cezalandırılır.

Sosyal dayanışma, toplumsal yardımlaşma, konukseverlik Türk töresinin mühim göstergeleridir.

İmece’den kaçana hiç tesadüf edilmez. Muhtaçlara yardım etmek Türk’ün en başta gelen vasfı olmuştur.

Aile yapısındaki saygı, sevgi ve bağlılık başlı başına bir örnek teşkil eder.

Eline, diline, beline sahip olmak her insanın davranışıdır, Oğuz töresinde.

Eline sahip olmak; devletine-milletine, vatanına bağlılıktır.

Diline sahip olmak; kötü sözden sakınmak, faydasız söz söylememek, hayrı konuşmaktır.

Beline sahip olmak; soyunu korumak, soyuna bağlanmak anlamındadır.

Anadolu’da huysuz, geçimsiz, nizacı insanlara “töresiz” denir.

Kut anlayışı, yalan söyleyen hakanın düşürülmesi, hakanların mal yığmayarak yağmalatması, halkı için sürekli çalışması Türk töresinin hakanlarla ilgili düzenlemeleridir.

İslam’ın dinamizmi; Türk ahlakı, doğruluğu ülkü ile birleşerek hem Türklük ve hem de insanlık için yeni hamleler atılmasına vesile olmuştur.

Hayme Ana’nın öğüdüdür, çağların içinden süzülüp gelen sen ve herkes, her türk için, kulak ver dinle:

“Ululuk isteyen töreden ayrılmasın.”

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / /

Türkiye galibiyetle başladı
2020 Avrupa Futbol Şampiyonası Elemeleri H Grubu’nda Arnavutluk ile Türkiye A Milli Futbol Takımları arasında oynanan maçın ilk yarısı ay-yıldızlıların 1-0 üstünlüğü...
Fikret Aydemir’den Bursa Erkek Lisesi’ne ziyaret
Bursa Kitap Fuarı’na katılmak üzere Brüksel’den Bursa’ya giden gazeteci-yazar Fikret Aydemir mezun olduğu okulu Bursa Erkek Lisesi’ni ziyaret etti. Erkek...
Avusturya’da geçen yıl 2 bine yakın ırkçı saldırı yaşandı
Avusturya’da geçen yıl bin 920 ırkçı saldırı kayıt altına alındı.  Irkçı olayları rapor eden sivil toplum kuruluşu Irkçılık Karşıtı Çalışma...
Aşık Veysel’in ölümünün 46. yılı
Halk ozanı Aşık Veysel Şatıroğlu’nun ölümünün 46. yılında, doğum yeri Sivas’ın Şarkışla ilçesi Sivrialan köyündeki mezarı başında anma programı düzenlendi....
Brüksel’de Brexit protestosu
Belçika’nın başkenti Brüksel’de, Brexit karşıtları Avrupa Birliği (AB) Liderler Zirvesi’nin gerçekleştirileceği bölgede protesto düzenledi. AB Komisyonu önüne öğle saatlerinde, içerisinde...
Michelin’e “Yılın Lastik Üreticisi” ödülü
Michelin, Almanya’nın Hannover kentinde düzenlenen Tire Technology Expo kapsamında verilen “2019 Uluslararası Lastik Teknolojileri İnovasyon ve Başarı Ödülleri”nde “Yılın Lastik...
Belçika Federal Savcılığı, İddianame Odasının PKK kararını temyiz etti
Belçika Federal Savcılığı, Brüksel İddianame Odasının “aralarında terör örgütü PKK’nın sözde Avrupa elebaşlarının da olduğu 42 kişinin terörle mücadele kanunları...
BTSTK’dan Vervoort ile Özkara’ya ziyaret
Belçika Türk Sivil Toplum Koordinasyonu (BTSTK), Brüksel Hükümeti Başbakanı Rudi Vervoort ile Brüksel Parlamentosu Başkanvekili Emin Özkara’yı ziyaret etti. Brüksel Bölge...
Karadzic’in müebbet hapse mahkum edilmesi
İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, Bosna’daki savaşta (1992-1995) Sırpların liderliğini yapan Radovan Karadzic’in temyiz davasında müebbet hapse mahkum edilmesinin, “uluslararası adalet için...
Finale yükselen Türk takımı ilk maçı kaybetti
Aydın Büyükşehir Belediyespor Kadın Voleybol Takımı, CEV Challenge Kupası final ilk maçında, İtalyan ekibi Saugella’ya 3-0 mağlup oldu. Kupayı kazanacak...
Grup Mecaz Gent’e geliyor
Ege Üniversitesi Devlet Türk Müziği Konservatuarı öğretim görevlileri ve mezunlarından oluşan Grup Mecaz 24 Mart Pazar akşamı akşamı Kültür Merkezi...
Türkiye’nin Belgrad Büyükelçisi Tanju Bilgiç’e “Avrupa Ödülü”
Türkiye’nin Belgrad Büyükelçisi Tanju Bilgiç, Sırbistan’da gerçekleştirdiği çalışmalar dolayısıyla “Avrupa Ödülü”ne layık görüldü. Sırbistan’da faaliyet gösteren Avrupa Evi tarafından Belgrad Belediyesi...
Köse ve Yıldız CDH’a katıldılar
Belçika’da 14 Ekim 2018’de yapılan yerel seçimlerinde Schaerbeek Belediye Başkanı Listesi’nden bağımsız olarak aday olduktan sonra Schaerbeek Belediye meclisine seçilen Emel...
Brüksel’de bomba alarmı
Belçika’nın başkenti Brüksel’de Avrupa Birliği (AB) kurumlarının bulunduğu bölgede bomba ihbarı üzerine bir bina boşaltıldı. Breydel Caddesi üzerinde AB Komisyonuna...
Fenerbahçe’nin Avrupa Ligi şampiyonluğu anıtı açıldı
Fenerbahçe Erkek Basketbol Takımı’nın 2016-2017 sezonunda elde ettiği THY Avrupa Ligi şampiyonluğu başarısı, Bahçelievler’de anıtlaştırıldı. Bahçelievler Belediyesi tarafından Kocasinan Merkez...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ