Özal-Thatcher görüşmesinin tutanakları 27 yıl sonra açıklandı

Özal-Thatcher görüşmesinin tutanakları 27 yıl sonra açıklandı
  • 31.12.2016
  • 1.032 kez okundu

(AA) – Türkiye’de ekonomide serbest piyasa düzenini esas alan yapısal değişim programının öncüsü olan 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile benzer ekonomik politikayı ülkesinde uygulayan “Demir Leydi” lakaplı İngiltere’nin ilk kadın Başbakanı Margaret Thatcher arasında 1990 yılında yapılan bir görüşmenin detayları gün yüzüne çıktı.

Thatcher, 1990 yılında Çanakkale Savaşı’nın 75. yılı için Gelibolu’da yapılan anma törenleri için geldiği Türkiye’de törenlerden sonra Özal’la 1 saatlik bir görüşme yapıyor.

İngiltere Ulusal Arşiv Kurumunun yayınladığı resmi tutanaklara göre görüşmede, doğu-batı ilişkileri, Almanya’nın yeniden birleşmesi, Türkiye-Avrupa Topluluğu ilişkileri, Kıbrıs gibi konular ele alınıyor.

Gorbaçov tahmini

Görüşmenin “gizli” başlığıyla İngiltere Ulusal Arşiv Kurumu tarafından bu hafta yayınlanan 25 Nisan 1990 tarihli tutanağında, Thatcher o dönemde Rusya’nın artan agresif tavırlarına dikkati çekerek, Batı’nın kendini savunması için NATO’nun varlığının önemini vurguluyor. Özal ise, dönemin ABD Başkanı George H. W. Bush ile ocak ayında yaptığı görüşmede kendisine Amerikan askeri güçlerinin Avrupa’da bulunmasının önemini aktardığını dile getiriyor.

Görüşmede Turgut Özal, Balkanlarda yaşanabilecek yeni sorunlara dikkati çekiyor ve Yugoslavya’nın parçalanmaya başladığını, Rusların Azerilere haksız muamele yaptığını, Litvanyalılara da benzer şekilde davrandığını kaydediyor.

Özal görüşmede ayrıca, “İmparatorluk Rusya’sının yaşacağına inanmadığını” dile getiriyor. Tutanakta Özal’ın, Thatcher’a Sovyetler Birliği’nin son Cumhurbaşkanı Mikhail Gorbaçov’un görevine devam edip etmeyeceği konusundaki tahminini sorduğu aktarılıyor. Thatcher Özal’ın sorusuna, “Bence devam edecek ama daha da sert politikalar izleyecek.” yanıtını veriyor. Özal ise, bu konuya şüpheyle yaklaştığını ifade ederek, “Sovyetler Birliği’nde demokrasinin kökü yok.” diyor.

Thatcher, Denktaş’ı sorumlu tutuyor

Almanya’nın yeniden birleşmesi de görüşmede gündeme geliyor. Thatcher, Almanya’nın 10 yıl sonra Avrupa’nın “en egemen” ülkesi olacağından şüphe duymadığını ifade ediyor ve Özal’ın “Almanya, milliyetçi bir ülke mi?” sorusuna, “Bu zor sorunun kendisine birçok defa sorulduğunu, önemli olanın diğer ülkelerin birlik içerisinde hareket etmesi olduğunu” söyleyerek yanıt veriyor.

Özal, görüşmede Türkiye’nin Gümrük Birliği’ne 1995 yılına kadar dahil olması gerektiğini ifade ediyor. Thatcher ise, ortak pazar tüm ülkelere uygulanana kadar Avrupa Birliği’nin daha fazla genişlememesi gerektiğini dile getiriyor.

Thatcher görüşmede, New York’ta o dönemde sonuçsuz kalan Kıbrıs görüşmelerini de gündeme getiriyor. Tutanakta Margaret Thatcher’ın görüşmelerin başarısız olmasından Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin (KKTC) kurucu Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş’ı sorumlu tuttuğu aktarılıyor. Görüşmede Özal, Thatcher’a neden Denktaş ile görüşmediğini soruyor. Thatcher ise, Kıbrıs sorununda arabulucu olmak istemediğini, ancak BM Genel Sekreterine, görev süresi bitmeden çözüm için yardım edilmesi gerektiğini söyleyerek yanıt veriyor.

“Kısa boylu, tombul, cana yakın”

Bu arada ziyaret öncesi İngiliz hükümeti tarafından hazırlanan ve Thatcher’a verilen bilgi notlarında Özal ve dönemin Başbakanı Yıldırım Akbulut’la ilgili bazı ifadeler dikkati çekiyor.

Özal’ın özgeçmişine yer verilen bilgi notunda, anayasadaki “Cumhurbaşkanının siyasete karışmaması gerektiği” maddesine karşın Turgut Özal’ın siyasette aktif rol oynadığı belirtiliyor.

Üç çocuğundan en büyüğü olan Ahmet Özal’ın babasının “gayriresmi özel kalemi” olarak görev yaptığı, kızının ise İstanbul’a skandala neden olan gösterişli bir yaşam tarzı olduğu kaydediliyor. Özal’la ilgili ayrıca, “kısa boylu, tombul, cana yakın, iyi bir dinleyici ve kendini dinleten bir konuşmacı. Dinine bağlı bir Müslüman. 1987 yılında kalp ameliyatı geçirdi. Son zamanlarda kilo vermesine karşın sağlığı endişe yaratmaya devam ediyor. Akıcı ancak kusurlu bir İngilizce konuşuyor.” ifadeleri yer alıyor.

“Entellektüel birikimi çok yok”

Akbulut’la ilgili ise, partisi ANAP içerisinde popüler biri olduğu ancak çok fazla sayılmadığı kaydediliyor. Akbulut’un entelektüel birikiminin çok olmadığı ve ekonomi ile dış politika konularında az bilgiye sahip olduğu değerlendirmesine yer veriliyor. Akbulut’la ilgili ayrıca, “Özal’ın talimatlarını körü körüne uyguluyor.” değerlendirmesi yer alıyor.

İngiltere’deki Ulusal Arşiv Kurumu, her yıl geçmiş yıllarla ilgili resmi belge ve yazışmaları yayınlıyor. Kurum bu yıl, 1989-90 yıllarına ait resmi belgeleri ve yazışmaları açıkladı.

Etiketler: / / / / / / /

“Müslüm” filmi Belçika’da vizyona girdi
Müslüm Gürses’in hayatından uyarlanan ‘Müslüm’ filmi, Belçika’da vizyona girdi. “Müslüm” filmi Fransızca ve Flemenkçe olmak üzere iki dilde düzenlenen altyazıyla...
Fransa’da akaryakıt zamları protestoları
(AA) – Fransa İçişleri Bakanlığı, dün ülke genelinde akaryakıt zammı protestolarına yaklaşık 287 bin kişinin katıldığını, çıkan olaylarda 409 kişinin yaralandığını ve 157...
Red Bull sporcusu Ogier altıncı kez şampiyon
(AA) – Dünya Ralli Şampiyonası’nda zafer yine Sebastien Ogier’in oldu. Red Bull sporcusu üst üste altıncı kez dünya şampiyonluğuna ulaştı....
Hollanda’da Filistin’e destek gösterisi
(AA) – Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da, İsrail’in katliamlarına karşı Filistin’e destek gösterisi düzenlendi. Hollanda Filistin Topluluğu Vakfınca (PGNL) yapılan gösteride, aralarında Hollandalıların...
“Child Focus” çocuk pornografisine karşı yeni bir kampanya başlattı
Kayıp ve Cinsel İstismara Uğrayan Çocuklar Vakfı olan Child Focus, 18 Kasım “Çocukların Cinsel İstismar ve Cinsel İstismarına Karşı Korunma”...
Milli Takım küme düştü
Konya Büyükşehir Belediye Stadı’nda oynanan maçta İsveç’in tek golünü 71. dakikada penaltıdan Granqvist attı. Bu sonuçla İsveç grupta puanını 4’e...
Türkiye’nin gündeme taşıdığı Myanmar kararına BM’de büyük destek
(AA) – Türkiye’nin başı çektiği, Myanmar’daki insan hakları ihlallerini kınayan ve hesap verebilirlik çağrısı yapan Birleşmiş Milletler kararı büyük destek...
Peygamber efendimiz (s.a.v) ve Velâdet (Mevlid) kandili
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed...
Avusturya’da aşırı sağcı hükümet karşıtı gösteri
(AA) – Avusturya’nın başkenti Viyana’da 10 binin üzerinde hükümet karşıtı gösterici, aşırı sağcı iktidarın ırkçı ve ayrıştırıcı politikalarına tepki gösterdi....
Brüksel Akdeniz Film Festivali’nin 18.si düzenleniyor
18.si düzenlenecek Brüksel Akdeniz Film Festivali, 30 Kasım ile 7 Aralık tarihlerinde sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Brüksel Hükümeti Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle...
Şair Hakiki Kabakçı’dan imza günü
Topakev Medya Kültür ve Folklor Derneği tarafından “Şiir ve Edebiyat” akşamı düzenleniyor. Brüksel’de düzenlenecek etkinliğe 18 Kasım 2018 Pazar günü...
KKTC Cumhuriyet Bayramı’nı kutluyor
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Kuruluşunun 35. Yıldönümü vesilesiyle KKTC Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay ile KKTC Brüksel Temsilcisi Büyükelçi Damla Güçlü, 15...
Beşiktaş Sompo Japan Belçika’da galip
(AA) – Beşiktaş Sompo Japan Erkek Basketbol Takımı, FIBA Şampiyonlar Ligi D Grubu 6. haftasında Belçika’nın Filou ekibini deplasmanda 73-66...
Spirou Basket: 92 – İstanbul Büyükşehir Belediyespor: 45
(AA) – İstanbul Büyükşehir Belediyespor Erkek Basketbol Takımı, FIBA Erkekler Avrupa Kupası C Grubu 5. hafta karşılaşmasında, Belçika temsilcisi Spirou Basket’e...
Misiad’dan AK Parti Belçika Temsilciliği’ne ziyaret
Memleketçi Sanayici ve İş Adamları Derneği MİSİAD Belçika ekibi AK Parti Belçika Başkanı Ruhi Açıkgöz’ü makamında ziyaret etti. Misiad’ın Belçika...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ