GURBET GARİPLİĞİ

GURBET GARİPLİĞİ
  • 24.04.2016
  • 1.124 kez okundu

Türk’ün tarih seyrinde göç, gurbet olagelmiştir hep. Türk’ün dinamik yapısı biraz da bununla ilgili olsa gerek.

Efsanesinde göç,

türküsünde gurbet,

ağıdında hüzün vardır Türk’ün.

“Bir yiğit gurbete gitse” diye başlar türküler. Garipliğin kimsesizliği dokunaklı bir hüzünle dolar gözlere. Yabancısın, elsin, elginsin şimdi burada.

Gurbetle gariplik ikiz kardeştir, yurdundan yuvasından ayrılınca sen. Biri gözyaşı akıtır gözünden, diğeri ağıt yakar.

Kutlu Elçi, “Bu din garip geldi, garip gidecektir.” Derken gariplerin efendisi olduğunu bir daha vurgulamıştır.

O’nun izini süren nice Türk ulusu, göç etmeye, gurbete çıkmaya mistik bir anlam yüklemiştir.

Ahmet Yesevi, gurbete çıkmayı dervişlerine telkin ve tavsiye edip onları üç yöne salmıştır.

Binlerce derviş, Türk’ün üstün erdemlerini, İslam’ın özü ile birleştirip Horasan’a Anadolu’ya gelmişlerdir.

Yahya Kemal’in deyişi ile “Şu Ahmet Yesevi kim, bir araştırın, göreceksiniz, bizim milliyetimizi asıl onda bulacaksınız” Anadolu’nun aydınlaşıp Türkleşmesini, birlik ve beraberliğini belirtmiştir.

Gurbet garipliği tamlaması da Ahmet Yesevi’ye aittir. Tasavvufa göre dünya bir gurbet değil midir zaten?

Tasavvufta vatan;

Allah katı,

vatandan ayrılış;

imtihan halidir.

Sefere çıkan kişi, gurbet garibidir. Bu bakımdan Ahmet Yesevi, vatan ve gurbete çıkmayı övmüştür. Gidilen her gurbet, kutlu Türkistan kadar sevilmiş, yeni vatan yapılmıştır.

Ahmet Yesevi’nin gurbeti anlatan şu şiiri, o’nun asıl hedefinin ne olduğunu öğrenmek açısından önemlidir:

“Vah ne yazık, ne yapacağım gariplikte?

Gariplikte gurbat içinde kaldım işte.

Horasan’ı, Şam’ı, Irak’ı niyet kılıp

Garipliğin çok kadrini bildim işte.

 

Neler gelse, görmek gerek o Hüda’dan;

Yûsuf’unu ayırdılar o Ken’an’dan;

Doğduğum yer o mübarek Türkistan’dan;

Bağrıma taşlar vurup geldim işte.

Gurbet değdi Mustafa gibi erenlere,

Otuz üç bin sahabe ve yaranlara,

Ebu Bekir, Ömer, Osman, Murtaza’ya,

Gurbet değdi onlara hem, dedim işte.

 

Gurbet değse, pişkin kılar çok haramları

Bilgili kılar, seçkin kılar çok âmları,

Keçe giyer, bulsa yiyer taamları;

Onun için Türkistan’a geldim işte.

 

Gariplikte yüz yıl dursa, yine mihman;

Tahtı, bahtı, bostanları yine zindan;

Gariplikte kul oldu Mahmut Sultan;

Ey yarenler, gurbet içinde yandım işte.

 

Gariplikte Arslan Baba’m arayıp buldu;

Gördüğü sırları perde ile sarıp örttü;

“Allah’a hamd olsun, gördüm.” dedi, izimi öptü;

Bu sırları görüp hayran kaldım işte.

 

Arzuluyum akrabalık vileyete,

Büyük babam ravzaları Ak Türbet’e,

Babamın ruhu saldı beni bu gurbete;

Bilmem ki ben nasıl taksir kıldım işte.

 

Kul Hâce Ahmet, söylediği Hakk’ın yâdı;

İşitmeye dostlarına kalsın öğüdü;

Gurbet çekipöz şehrine dönüp geldi;

Türkistan’da mezar olup kaldım işte.”

İslamiyet’e girdikten sonra, eski kültürel değerler İslami renk ve şekilleri almaya başladı. Göç ve gurbetin habercisi olan kuşlar, tasavvuf gereği gönüllerden makamlara sır taşırlar. Derviş ruhu, kuş donuna girerek gurbete çıkar. Bu gurbet, dervişin Tanrı’dan uzaklaştığı kaygısına kapılarak günlük hayatla ilişkisini kesmesi ve yalnızlık içinde Tanrı’yı gönlünde aramasıdır.

Göç ve gurbet Türk’ün alınyazısıdır. Bunlar kuru sözler değildir; içeriğinde kültürel kodları,

gidilecek yolları,

erişilecek ülküleri,

ulaşılacak hedefleri anlatır.

Gurbet garipliği, Pir-i Türkistan Ahmet Yesevi’nin bir mirasıdır; yüzyıllardır süren ve sürecek olan.

Ahmet Urfalı

___________________________________________________________________________

(*)   Ahmet Yesevi.

(**) Yahya Kemâl

Etiketler: / / / / / / / /

Peygamber efendimiz (s.a.v) ve Velâdet (Mevlid) kandili
Rahmân ve Rahîm olan Yüce Allah’ın adıyla… Hamd âlemlerin Rabbi ALLAH (c.c.) içindir. Salât ve Selâm Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed...
Avusturya’da aşırı sağcı hükümet karşıtı gösteri
(AA) – Avusturya’nın başkenti Viyana’da 10 binin üzerinde hükümet karşıtı gösterici, aşırı sağcı iktidarın ırkçı ve ayrıştırıcı politikalarına tepki gösterdi....
Brüksel Akdeniz Film Festivali’nin 18.si düzenleniyor
18.si düzenlenecek Brüksel Akdeniz Film Festivali, 30 Kasım ile 7 Aralık tarihlerinde sinemaseverlerle buluşmaya hazırlanıyor. Brüksel Hükümeti Kültür Bakanlığı’nın desteğiyle...
Şair Hakiki Kabakçı’dan imza günü
Topakev Medya Kültür ve Folklor Derneği tarafından “Şiir ve Edebiyat” akşamı düzenleniyor. Brüksel’de düzenlenecek etkinliğe 18 Kasım 2018 Pazar günü...
KKTC Cumhuriyet Bayramı’nı kutluyor
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Kuruluşunun 35. Yıldönümü vesilesiyle KKTC Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Kudret Özersay ile KKTC Brüksel Temsilcisi Büyükelçi Damla Güçlü, 15...
Beşiktaş Sompo Japan Belçika’da galip
(AA) – Beşiktaş Sompo Japan Erkek Basketbol Takımı, FIBA Şampiyonlar Ligi D Grubu 6. haftasında Belçika’nın Filou ekibini deplasmanda 73-66...
Spirou Basket: 92 – İstanbul Büyükşehir Belediyespor: 45
(AA) – İstanbul Büyükşehir Belediyespor Erkek Basketbol Takımı, FIBA Erkekler Avrupa Kupası C Grubu 5. hafta karşılaşmasında, Belçika temsilcisi Spirou Basket’e...
Misiad’dan AK Parti Belçika Temsilciliği’ne ziyaret
Memleketçi Sanayici ve İş Adamları Derneği MİSİAD Belçika ekibi AK Parti Belçika Başkanı Ruhi Açıkgöz’ü makamında ziyaret etti. Misiad’ın Belçika...
AP’den Suudi Arabistan’a silah ambargosu çağrısı
(AA) – Avrupa Parlamentosu(AP), üye ülkelerden Suudi Arabistan başta olmak üzere Ortadoğu’daki çatışmalı bölgelere silah ambargosu uygulaması ve silah satışlarında sıkı kontrol uygulanması...
“Karne…”
Çocuğun okulda herhangi bir sorunu olduğunda bir çok öğretmen çaresiz kalıp topu anne babaya atmayı tercih ediyor. Sonuç; “biz başa...
İstanbul Büyükşehir Belediyespor, Spirou Basket’e konuk oluyor
(AA) – İstanbul Büyükşehir Belediyespor Erkek Basketbol Takımı, FIBA Avrupa Kupası C Grubu 5. hafta karşılaşmasında bugün Belçika temsilcisi Spirou...
İstanbul Ekspres Festivali başlıyor
Kültür Merkezi Handelsbeurs ve De Centrale tarafından düzenlenen ve büyük ilgi gören İstanbul Ekspres festivalinin dokuzuncusu 14-18 Kasım 2018 tarihleri arasında gerçekleştirilecek. 5...
Avrupalı Kayserililer bin 800 çocuğun yüreğini ısıtacak
Avrupalı Kayserililer Birliği’nin Umudum Ol Yardım Derneği ile birlikte düzenlediği “Binlerce Yavrumuz Üşümesin, Yüreğinle Isıt” yardım kampanyası ile bin 800...
“Autumn Leaves” Jazz konseri 21 Kasım’da
21 Kasım Çarşamba günü saat 20’de, geçtiğimiz yıl ilki yapılan “Autumn Leaves” konserinin ikincisini Sazz N Jazz’da düzenleniyor. Gözde Sevdir...
Beşiktaş Sompo Japan, Belçika deplasmanında
(AA) – Beşiktaş Sompo Japan Erkek Basketbol Takımı, FIBA Şampiyonlar Ligi 6. hafta mücadelesinde yarın Belçika ekibi Filou Oostende’ye konuk...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ