Emirdağ yaylaları / Ahmet Urfalı

Emirdağ yaylaları / Ahmet Urfalı
  • 05.06.2017
  • 1.723 kez okundu

“Yayla biraz Türk’ün kendisidir.”F.Rıfkı Atay

Hayvancılık yapan toplumlarda kış çok büyük zorluklarla geçer. İnsanlar kışın bir an önce bitmesini dört gözle bekler. Mart ayı sonlarında Emir Dede’nin tepesindeki karlar erimeye başlar. Emir Dede, beyaz başlığını güneşin durumuna, rüzgârın esmesine göre yavaş yavaş çözer. Beyaz karın altından sızan soğuk sular kara toprağı uyandırır. Sazaklarda, pınarlarda nice dağ çiçeğinin yaprağa duruşu bin bir sevinçle gözlenir.

Dıştan bakınca büyük fakat anlamsız bir kütledir Emir dağları. Şehrin güneyinde, her iki taraftan da birbirine omuz vererek yükselen tepeler,  simetrik olarak Emir Dede tepesinde birleşerek gökyüzünün yüceliklerine ulaşmaya çalışır. Bir tepeyi aşınca hep yeni ve doyumsuz bir güzellikle karşılaşır insan. Bir meşe koruluğunun ortasından akan soğuk kar suyunun ruhları dinlendiren sesi insanı alır, uzaklara götürür. Yavşanlar arasında birbirine seslenen kekliklerin şahane ötüşleri karşı tepelerden yankılanarak geri dönerken siz belki de hayatınızın en güzel senfonisini dinliyorsunuzdur. Bir kayanın üstüne oturan çoban, kavalına yanık nağmeler terennüm ettirirken, ikidebir başını kaldırarak adeta kavalı dinlediğini belirten koyunların davranışları görülmeye değer man-zaradır.

Ve o kayalar… Gelin Kayası, Kazan Kaya, Çürük Kaya, Diş Kaya, Kara Kaya, Çıdırıgı Kayası, Fetik Kaya benzetme yoluyla verilmiş  kütle isimleridir… Hepsi başlı başına şiir, destan, hatıra… Emir dağlarının sinesinde Dona, Oluklu, Gedik Yayla, Tekne Çukuru, Seki Yayla, Alıçlı, Darısekisi, Göğüs, Dumluca, Sarıkaya, Büyük Gölcük-Küçük Gölcük, Yağlıpınar, Kütüklü, Kızdoğdu, Kaleboynu, Tahtalı, Sarnıç, Yassıyurt, Köseli Yurdu, Ecihüseyin, Arapali, Karaçamur, Sinekli, Ağıllıkaya, Keçigölcüğü, Tibetli, Gökkuyu, Isıtma, Çiğillipınar, Kapaklı yurtları bulunmaktadır. Çatma, Çanacık, Samanlı, Dolangel, Göğboyun, Gömülüyurdu, Çıksorut, Aykırıakan, Kirazlı, Kocalar yaylaları Bayat yöresinin yurtlarıdır.

İçinde yaşattığı hayvanlara nispeten verilen yayla isimleri.. Domuz Alanı, Alacaören, Geyik Güneyi, Kurt Tepesi ve daha niceleri… Bu isimlerin bize öğrettiği anlam şudur: Emirdağlarını yurt yapan Oğuz boyları buraları o kadar sevmişlerdir ki, buraların her tarafına yüzde yüz Türkçe isimler vererek Türk-leştirme ve Türkçeleştirme faaliyetini tamamlamışlardır.

Yayla akşamlarında şiirler okunur, alaca karanlığın içinde bir ışık huzmesinin sızması gibi.

En yüksek tepesini bekler bir eren baba
Kızgın güneş altında bir serin rüzgârdır hikayesi
Mezarı başında yaban eriği
Ağustos ovasında kavruk ekinlere bakar

Bir hasrettir uzu ve acılı
Yörük gezerken dağdan dağa çoban garipliği
Üç uyuz keçi bir topal eşek
Türküler gururludur yine de ak alınlarda

Yorgun bir hayatın taze adı kuzular
Yükselterek seslerini karlı koyaklardan
Gün gelir gün geçer Türkistan zamanlarından
Bir uzun yolculuktur biter ve başlar

Sarı çiçek gök çimen
Rengini almıştır hayatın tutkusundan
Şavkını düşürür mehtabın bu yayla akşamına
Yanık bir kaval nağmesinde ümit ve sabır

Senin yağmurların gelmeyecek mi dağın üstüne
Yokluk üstüne gelmeyecek mi güzel zamanların
Asırlık bekleyiştedir yüreklerdeki kasırga
Çık artık mağaralardan bir sabah vakti

Dağ rüzgârları kekik, yavşan, yarpuz ve türlü dağ çiçeklerin kokularını usulca alıp ovaya doğru dağıtır. Bu koku aynı zamanda dağın bir çağrısıdır. Yürekleri binlerce yıllık bir göç hikâyesi sarar. Türkmen ruhu, yaylasına bir an önce kavuşmak dileğiyle derin iç çekişleri ile özlemini ifade etmeye çalışır. Şimdi yayla zamanıdır ve yaylaya yürüyüş başlar:

Denkler hazırlandı, sürü düzüldü
Göç kervanı sıra sıra dizildi
Türkmen beyler boz atlarla süzüldü
Yaylaya çıkmaya yokuşu vardır

Bülbül ses veriyor gülün dalında
Çanlar gümbürder yayla yolunda
Altın bilezikler kızlar kolunda
Karakaş altından bakışı vardır

Yinede şenlendi Türkmen obası
Kartallar kayası, bozkurt yuvası
Mertlik harmanında gürbüz balası
Keklikler misali sekişi vardır

Tereyağı kokar bulgur aşında
Yiğitler çığrışır, dilek taşında
Çoban kaval çalar yurdun başında
Nağmeden nağmeye geçişi vardır

Koyun sürü sürü, at yılkı yılkı
Çoban köpekleri birer kurt sanki
Bu bir gelenektir Oğuz’ da bil mi
Orta Asyalar’ dan gelişi vardır

Kuzu ağılda koyun arkaçta
Sağılmış sütleri duru bakraçta
Eğlenmez gönüller şimdi kıraçta
Yayladan yaylaya göçüsü vardır

Bir hasrettir içimde ve sesimde
Her yerini gezdim genç hevesimde
Rabbim nasip etsin son nefesimde
İnsanın dünyadan gidişi vardır

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / / /

Avusturya’nın AB Dönem Başkanlığı
(AA) –  Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Jean-Claude Juncker, “2027’de planlanan Avrupa sınırlarını koruyan FROTEX memurlarının sayısını 10 bine çıkarılmasını 2020’ye...
Brüksel’de Trump protestosu
(AA) – ABD Başkanı Donald Trump, gelecek hafta düzenlenecek NATO zirvesi için geleceği Belçika’nın başkenti Brüksel’de binlerce kişi tarafından protesto edildi....
Kırmızı Şeytanlar Brezilya’yı çarptı
(AA) – 2018 FIFA Dünya Kupası çeyrek final mücadelesinde Belçika, Brezilya’yı 2-1 mağlup ederek yarı finale yükseldi. Belçika, yarı finalde...
Özkara, İslamofobik saldırının üzerine gidilmesini istedi
Brüksel Bölge milletvekili ve Parlamento Başkan Vekili Emin Özkara, Brüksel Hükümeti Başbakanı Rudi Vervoort’a, artan ‘islamofobi’ olayları ile ilgili olarak...
Michelin’den tatil yolculukları için sürücülere uyarılar
(AA) – Michelin uzmanları, hava sıcaklıkları ile lastik aşınmalarının artması sonucu kaza riskinin artabileceğine işaret ediyor. Michelin’den yapılan açıklamaya göre,...
Hamarat, başörtülü bayana yapılan ırkçı saldırıyı kınadı
Uluslararası Demokratlar Birliği (UID) Belçika Bölge Başkanı Basir Hamarat, 2 Temmuz 2018 tarihinde Belçikanın Anderlues șehrinde yașanan ırkçı saldırıyı șiddetle...
BİF Belçika’da başörtülü genç kıza yapılan saldırıyı esefle kınadı
Belçika İslam Federasyonu, yayınladığı bir mesajla, 2 temmuz 2018 tarihinde Anderlues şehrinde 19 yasında müslüman genç bir bayanın darp edilme olayını...
Fransa’nın en zenginleri servetlerini üçe katladı
(AA) – Fransa’da ülkedeki en zengin 500 iş adamının servetinin son 10 yılda üçe katlanarak 650 milyar avroya ulaştığı ve avro...
Beş yıl sonra gelen altın madalya
(AA) – Türkiye, Dünya Yıldızlar Güreş Şampiyonası’nda erkekler serbest stilde 5 yıl sonra altın madalya kazandı. Türkiye Güreş Federasyonundan yapılan açıklamaya...
Saint-Josse belediyesinden mağdur esnafa yardım eli
Saint-Josse Belediyesi, cadde üzerinde yapılan yenileme çalışmaları yüzünden mağdur olan esnafa yardım elini uzatıyor. Belediye meclisinde bu hafta gerçekleştirilen yönetim...
Dünya ve Avrupa kick boks şampiyonaları Türkiye’de yapılacak
(AA) – Türkiye Kick Boks Federasyonu Başkanı Salim Kayıcı, “Sporseverlere bir müjde vermek isterim. 2019 Dünya Kick Boks Şampiyonası kasım...
Osmanlı’yı denizler hakimi yapan Kaptanıderya: Barbaros
(AA) – İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. İdris Bostan, Barbaros Hayreddin Paşa’nın yaşadığı devirde dünya çapında politika üreten bir...
Özkara: “Kurban yasağı Brüksel ekonomisi için büyük bir tehdit”
Brüksel bölge Milletvekili ve Brüksel Bölge Parlamento Başkan Vekili Emin Özkara, Kurban Bayramı’na az bir süre kala bir çıkış yaparak, dini...
Dünya Kupası’nda Muslera ve Vida yoluna devam ediyor
(AA) – Rusya’nın ev sahipliği yaptığı 2018 FIFA Dünya Kupası’nda Spor Toto Süper Lig kulüplerinde forma giyen yalnızca 2 isim...
Mısır’daki baskıcı rejimin silahları Fransa’dan
(AA) – Fransa’da 4 insan hakları derneğinin yayımladığı bir raporda, Mısır Cumhurbaşkanı Abdufettah es-Sisi döneminde halka baskı kurmak için kullanılan silah...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ