Emirdağ yaylaları / Ahmet Urfalı

Emirdağ yaylaları / Ahmet Urfalı
  • 05.06.2017
  • 1.244 kez okundu

“Yayla biraz Türk’ün kendisidir.”F.Rıfkı Atay

Hayvancılık yapan toplumlarda kış çok büyük zorluklarla geçer. İnsanlar kışın bir an önce bitmesini dört gözle bekler. Mart ayı sonlarında Emir Dede’nin tepesindeki karlar erimeye başlar. Emir Dede, beyaz başlığını güneşin durumuna, rüzgârın esmesine göre yavaş yavaş çözer. Beyaz karın altından sızan soğuk sular kara toprağı uyandırır. Sazaklarda, pınarlarda nice dağ çiçeğinin yaprağa duruşu bin bir sevinçle gözlenir.

Dıştan bakınca büyük fakat anlamsız bir kütledir Emir dağları. Şehrin güneyinde, her iki taraftan da birbirine omuz vererek yükselen tepeler,  simetrik olarak Emir Dede tepesinde birleşerek gökyüzünün yüceliklerine ulaşmaya çalışır. Bir tepeyi aşınca hep yeni ve doyumsuz bir güzellikle karşılaşır insan. Bir meşe koruluğunun ortasından akan soğuk kar suyunun ruhları dinlendiren sesi insanı alır, uzaklara götürür. Yavşanlar arasında birbirine seslenen kekliklerin şahane ötüşleri karşı tepelerden yankılanarak geri dönerken siz belki de hayatınızın en güzel senfonisini dinliyorsunuzdur. Bir kayanın üstüne oturan çoban, kavalına yanık nağmeler terennüm ettirirken, ikidebir başını kaldırarak adeta kavalı dinlediğini belirten koyunların davranışları görülmeye değer man-zaradır.

Ve o kayalar… Gelin Kayası, Kazan Kaya, Çürük Kaya, Diş Kaya, Kara Kaya, Çıdırıgı Kayası, Fetik Kaya benzetme yoluyla verilmiş  kütle isimleridir… Hepsi başlı başına şiir, destan, hatıra… Emir dağlarının sinesinde Dona, Oluklu, Gedik Yayla, Tekne Çukuru, Seki Yayla, Alıçlı, Darısekisi, Göğüs, Dumluca, Sarıkaya, Büyük Gölcük-Küçük Gölcük, Yağlıpınar, Kütüklü, Kızdoğdu, Kaleboynu, Tahtalı, Sarnıç, Yassıyurt, Köseli Yurdu, Ecihüseyin, Arapali, Karaçamur, Sinekli, Ağıllıkaya, Keçigölcüğü, Tibetli, Gökkuyu, Isıtma, Çiğillipınar, Kapaklı yurtları bulunmaktadır. Çatma, Çanacık, Samanlı, Dolangel, Göğboyun, Gömülüyurdu, Çıksorut, Aykırıakan, Kirazlı, Kocalar yaylaları Bayat yöresinin yurtlarıdır.

İçinde yaşattığı hayvanlara nispeten verilen yayla isimleri.. Domuz Alanı, Alacaören, Geyik Güneyi, Kurt Tepesi ve daha niceleri… Bu isimlerin bize öğrettiği anlam şudur: Emirdağlarını yurt yapan Oğuz boyları buraları o kadar sevmişlerdir ki, buraların her tarafına yüzde yüz Türkçe isimler vererek Türk-leştirme ve Türkçeleştirme faaliyetini tamamlamışlardır.

Yayla akşamlarında şiirler okunur, alaca karanlığın içinde bir ışık huzmesinin sızması gibi.

En yüksek tepesini bekler bir eren baba
Kızgın güneş altında bir serin rüzgârdır hikayesi
Mezarı başında yaban eriği
Ağustos ovasında kavruk ekinlere bakar

Bir hasrettir uzu ve acılı
Yörük gezerken dağdan dağa çoban garipliği
Üç uyuz keçi bir topal eşek
Türküler gururludur yine de ak alınlarda

Yorgun bir hayatın taze adı kuzular
Yükselterek seslerini karlı koyaklardan
Gün gelir gün geçer Türkistan zamanlarından
Bir uzun yolculuktur biter ve başlar

Sarı çiçek gök çimen
Rengini almıştır hayatın tutkusundan
Şavkını düşürür mehtabın bu yayla akşamına
Yanık bir kaval nağmesinde ümit ve sabır

Senin yağmurların gelmeyecek mi dağın üstüne
Yokluk üstüne gelmeyecek mi güzel zamanların
Asırlık bekleyiştedir yüreklerdeki kasırga
Çık artık mağaralardan bir sabah vakti

Dağ rüzgârları kekik, yavşan, yarpuz ve türlü dağ çiçeklerin kokularını usulca alıp ovaya doğru dağıtır. Bu koku aynı zamanda dağın bir çağrısıdır. Yürekleri binlerce yıllık bir göç hikâyesi sarar. Türkmen ruhu, yaylasına bir an önce kavuşmak dileğiyle derin iç çekişleri ile özlemini ifade etmeye çalışır. Şimdi yayla zamanıdır ve yaylaya yürüyüş başlar:

Denkler hazırlandı, sürü düzüldü
Göç kervanı sıra sıra dizildi
Türkmen beyler boz atlarla süzüldü
Yaylaya çıkmaya yokuşu vardır

Bülbül ses veriyor gülün dalında
Çanlar gümbürder yayla yolunda
Altın bilezikler kızlar kolunda
Karakaş altından bakışı vardır

Yinede şenlendi Türkmen obası
Kartallar kayası, bozkurt yuvası
Mertlik harmanında gürbüz balası
Keklikler misali sekişi vardır

Tereyağı kokar bulgur aşında
Yiğitler çığrışır, dilek taşında
Çoban kaval çalar yurdun başında
Nağmeden nağmeye geçişi vardır

Koyun sürü sürü, at yılkı yılkı
Çoban köpekleri birer kurt sanki
Bu bir gelenektir Oğuz’ da bil mi
Orta Asyalar’ dan gelişi vardır

Kuzu ağılda koyun arkaçta
Sağılmış sütleri duru bakraçta
Eğlenmez gönüller şimdi kıraçta
Yayladan yaylaya göçüsü vardır

Bir hasrettir içimde ve sesimde
Her yerini gezdim genç hevesimde
Rabbim nasip etsin son nefesimde
İnsanın dünyadan gidişi vardır

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / / /

Din adamları artık Belçika’da yetişecek
Belçika’da, farklı ülkelerinden gelerek ülke genelindeki  camilerde imamlık yapanların durumunu tartışılmaya devam ederken, Belçika Diyanet Vakfı Müdürü ve Belçika İslam...
“Kam Ağacı” çok yakında
Yönetmenliğini Hakan Arslan’ın yaptığı, Kelebek Perdesi, Fabrique A ve New Focus işbirliği ile gerçekleştirilen “Kam Ağacı” isimli kısa film çok...
“Emirdağ Kurtuluş Günü” coşku ile kutlandı
Eskişehir Anadolu Üniversitesi (A.Ü) Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kemal Yakut ve Afyonkarahisar Kocatepe Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi...
“Bozkırın tezenesini” unutulmadı
(AA) – Ölümünün 5. yılında Neşet Ertaş’ı unutmayan sevenleri, “bozkırın tezenesi”nin Kırşehir’deki mezarını ziyaret ederek dua okudu. Ertaş’ın Bağbaşı Mezarlığı’ndaki...
Europol’den “tehlikeli ilaç” operasyonu
(AA) – Avrupa Polis Teşkilatının (Europol) desteğiyle her yıl yapılan uluslararası “tehlikeli ilaç” operasyonunda, internet üzerinden satılan 25 milyon kaçak ve...
Fransa’daki seçimlerin tek Türk adayı Yavuz sandıkta kaybetti
(AA) – Fransa’da parlamentonun üst kanadı senatoda görev yapan 348 senatörden 170’inin değiştiği kısmi seçimde, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un Cumhuriyet...
Almanya’da Nazi yanlısı AfD’ye protesto
(AA) – Almanya’daki genel seçimlerde Federal Meclis’e girmeye hak kazanan aşırı sağcı Almanya için Alternatif Partisi (AfD) protesto edildi. Alexanderplatz’ta...
Sait Köse, dereceye giren maratoncuları ödüllendirdi
Schaerbeek Belediyesi’nde Spordan Sorumlu Başkan Yardımcısı Sait Köse, Zatopek derneği ile ortaklaşa düzenlenen “10,30 Schaerbeek Maratonu” koşusunda dereceye giren maratoncuları...
Irak Türkmenleri referandumu boykotta kararlı
(AA) – Irak’taki Türkmenlerin, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nin (IKBY), anayasaya aykırı düzenleneceği referandumu boykot etmekte kararlı olduğu belirtildi. Irak Türkmen...
İsviçre halkı “emeklilik paketi”ni veto etti
(AA) – İsviçre’de kadınların emeklilik yaşının 65’e çıkarılmasını da öngören emeklilik reformu paketi referandumda reddedildi. Ülkede ulusal düzeyde yapılan referandumun...
Almanya seçimini yaptı
(AA) –  Almanya’da bugün yapılan genel seçimdeki sandık çıkış anketlerine göre, Başbakan Angela Merkel’in liderliğindeki Hristiyan Demokrat Parti (CDU) seçimde...
Fransa’daki MÜSİAD’lı iş adamları değerlendirme toplantısında buluştu
(AA) – Türkiye’nin Paris Büyükelçisi İsmail Hakkı Musa, Fransa’daki Türk girişimcilerin sorun yaratacak olanları değil, Türkiye ile Fransa’yı birleştirecek konuları...
“Almanya Seçimleri ve Türkiye-Almanya İlişkileri”
(AA) – Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) Avrupa Araştırmaları Direktörlüğü tarafından Almanya’da yapılacak seçimler dolayısıyla panel düzenlendi. “Almanya Seçimleri ve...
Beşiktaş’ın Kadıköy’de galibiyet hasreti sürüyor
(AA) – Fenerbahçe, Süper Lig’in 6. haftasında 2-1 yendiği Beşiktaş’a karşı Kadıköy’de yenilmezlik serisini sürdürdü. Fenerbahçe’yi deplasmanda son olarak 17 Nisan...
KKTC’den BM’ye “izolasyonları kaldırın” talebi
(AA) – Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı, “Görüşmemizde BM Genel Sekreteri’ne KKTC’ye uygulanan temelsiz izolasyona son verilmesini görmek...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ