Damar sertliğine ilaç gibi yağ: Palmitoleat

Damar sertliğine ilaç gibi yağ: Palmitoleat
  • 16.10.2016
  • 568 kez okundu

(AA) – Bilkent Üniversitesinde yürütülen araştırma sonunda, vücutta az miktarda sentezlenen özgün bir yağ olan “palmitoleat”ın, uzun süreli ve ağızdan verildiğinde damar sertliğini önleyebildiği ortaya konuldu.

İnsan sağlığını bozabilecek önemli besin kaynaklarından birinin yağlar olduğu biliniyor. Bilim insanları, bu durumun tüm yağlar için geçerli olup olmadığını sorguluyor.

Bilkent Üniversitesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ebru Erbay’ın laboratuvarında yürütülen araştırmalarda, özellikle vücutta üretilen bazı yağların insan sağlığı için iyi olup olmayacağı sorusuna yanıt aranıyor. Bu kapsamda, damar sertliğinin tedavisinde yağlara dayanan çığır açıcı nitelikte yeni tedavilere olanak tanıyacak sonuçlara ulaşıldı.

Bilim dünyasında heyecan yaratan bu araştırma, Avrupa Birliği’nin en prestijli bilim programlarından olan Marie Curie tarafından desteklendi. Projenin sonuçları ise bilim alanında yüksek düzeyde etki faktörüne sahip Science Translational Medicine dergisinde yayımlandı.

Araştırma sonuçlarına göre, vücutta az miktarda sentezlenen özgün bir yağ olan palmitoleat, uzun süreli ve ağızdan verildiğinde damar sertliğini önleyebiliyor.

Erbay, AA muhabirine yaptığı açıklamada, 1970’lerden beri yağların insan sağlığı için zararlı olduğunun genel kabul gördüğünü, bu nedenle de beslenmede ve gıdaların üretiminde yağ oranlarının düşük olmasına özen gösterildiğini söyledi.

Bunun yanında yağların, insan vücudu için en önemli yapı taşları arasında yer aldığına işaret eden Erbay, yaptıkları çalışmanın ise bazı yağların insan sağlığı için iyi olabileceğini ortaya koyduğunu belirtti.

Obezite ve diyabette kalp krizine neden olabilecek şekilde kan yağları dengesinin bozulduğuna, bu durum incelendiğinde ise dolaşımda sıklıkla artan bir yağa rastlandığına dikkati çeken Erbay, bu yağın çalışmanın konusunu oluşturan palmitoleat olduğunu ifade etti.

Palmitoleatın bilim insanların çok düşünmeyeceği, basit bir yağ görünümünde bulunduğunu dile getiren Erbay, “Biz genel kabulleri sorgulayan bir yaklaşımla hareket ettik. Söz konusu sağlık sorunlarında bu yağın seviyesi artıyor ve bilim insanları bunun metabolik hastalığın alametlerine sebep olduğunu, örneğin insüline direnç geliştirmesine, yağlı karaciğer oluşmasına, kalp krizinin ortaya çıkmasına katkıda bulunduğunu düşünmekteydi. Oysa öğrencilerim ve ben, bu yağın obezitede bir savunma sistemi olarak artabileceği hipotezine yoğunlaştık. Örneğin, diyabette ve insülin direnci geliştiği zaman dolaşımda insülin miktarı artıyor. Bu, insülin o hastalığa sebep olur anlamına gelmemektedir. İnsülin o durumda ihtiyaç arttığı için yükseliyor. Bu yaklaşımla, vücudumuzda artan bu yağın da bir savunma görevi olabileceğini düşündük. Fareler üzerinde yapılan çalışmalar, bu yağın artışının özellikle insülin ve diyabeti azaltabileceğini göstermekte.” değerlendirmesini yaptı.

Bu yağın kalp krizine neden olan damar sertliğini önlemekte faydalı olabileceğini düşünerek, bu hastalık modelinde hipotezlerini fareler üzerinde test ettiklerini söyleyen Erbay, “Denemelerimizde farelerin kalp krizi geçirmesinin alameti olabilecek damar sertliğinin önemli ölçüde baskılandığını gördük. Elde ettiğimiz pozitif sonuçlar halk sağlığı için çok önemli. Türkiye’deki ölümlerin yüzde 40’ının kalp-damar hastalıklarından olduğu düşünülürse damar sertliğini önleyecek bir yöntemin önemi de ortaya çıkıyor.” diye konuştu.

Erbay, şöyle devam etti:

“Bizi en çok şaşırtan, farelere ağızdan verdiğimiz yağın kana, karaciğere, damarlara, yağ ve kas dokusuna kadar ulaşmakla kalmaması, bu dokuları oluşturan hücrelerin içinde metabolik fonksiyonları kontrol eden organellerin zarlarına kadar girmiş olmasıydı. Ağzınızdan aldığınız bir şeyin bu kadar dinamik şekilde nüfuz edebilmesi bizim için çok büyük bir şans. Dışarıdan verdiğiniz bir şeyin yapı taşlarının içine girebildiğini, yapı taşlarını istediğimiz yönde oynatabildiğini gösteriyor.”

Erbay, ayrıca sağlıklı yağın yapı taşlarına girmesiyle, kötü diyet sonucu gelen yağların hücrelerin zarlarına, yapı taşlarının içine artık çok rahat giremediğini gördüklerini söyledi.

Çalışmalar çok boyutlu sürüyor

İstenmeyen yağların kötü etkilerinin de bu şekilde engellendiğini Erbay, şu bilgileri verdi:

“Bunun sonucu olarak da şunu gördük, hücreler, organlarımız, kötü diyet içeriğimize rağmen bunların zararlı etkilerinden çok daha az etkileniyorlar. Bu da şöyle önemli, eğer kilo vermek, sağlıklı yaşamak çok kolay olsaydı zaten hepimiz bunu başarıyla hayata geçirebilirdik. Bunun toplumun büyük kesimi için çok zor olduğunu biliyoruz. Bu o kadar kolay olmadığı için kötü diyetin hızlanmış yaşlanma, diyabet, kalp krizi gibi sonuçlarını önleyebilen ilave veya koruyucu bir seçenek olarak sadece besinimize bir yağı ekleyerek ülke ekonomilerini de olumsuz etkileyen önemli bir halk sağlığı problemine çözüm getirme şansı doğuyor.

Bu yağla ilgili bazı klinik denemelere geçildiğini biliyoruz. İnsanlara verildiğinde kan yağlarının düzeldiği ve vücutta yangının (inflamasyon) baskılandığına dair olumlu sonuçlar var. İnsülin direncine ve diyabete etkisine yönelik çalışmalara yeni başlandı. Önümüzdeki 5 yıl bu yağın sağlık alanında faydalarını ortaya koyabilmek için çok önemli olacak.”

“Çok başarılı bir ilaç yok”

Erbay, halk sağlığı açısından ele alındığında, bu yağın, damar sertliği, tıkanıklığı ya da kalp krizi durumlarına karşı önleyici bir yöntem olarak değerlendirilebileceğini belirtti. Ebru Erbay, “Şu anda kalp krizini efektif olarak önlemek için çok fazla seçenek yok. Bir takım kan yağlarını düzenleyebilecek, risk faktörlerini ortadan kaldırmaya yönelik ilaçlar var. Bunların başarı oranları istenilen düzeyde değil. Kalp krizi riskini tamamen önleyebilecek kurşun geçirmez bir mekanizma üzerinden çalışan bir ilaç maalesef yok. Bu ilaçlara ilaveten doktorunuz egzersiz yapmanızı, kilo vermenizi öneriyor. Bu tavsiyeleri hayata geçirmede hastaların çok başarılı olmadığını görüyoruz. Bu nedenle kalp krizi riskini önleyici ilave bir tedavi yaklaşımı bulmak çok önemli. Palmitoleata ilişkin pozitif sonuçlar, kalp-damar hastalıklarında çok başarılı bir ilaç olmadığı için önemli bir açığa hitap ediyor. Çok basit bir yağı diyetinize terapötik dozlarla ve saf olarak eklemeniz yeterli olabilir.” ifadelerini kullandı.

En zengin bitki yabani iğde 

Erbay, palmitoleatın çok az gıdada ve tedavi dozlarına ulaşmayacak kadar az miktarlarda bulunduğunu söyledi.

Bunun yanında kanda en fazla yer alan 5 yağdan birinin palmitoleat olduğun dile getiren Erbay, “Bu yağı ya vücudunuz yapacak ya da dışarıdan takviye edeceksiniz. Genetik olarak bazı insanlar bu yağı daha çok yaparak hastalıklardan korunuyor olabilir. Bu da incelenmesi gereken bir konu.” dedi.

Erbay, yiyecekler arasında ise palmitoleatın en çok yabani iğde bulunduğunu belirterek, “İğde meyvesinde yüzde 30-35 oranında bu yağ yer alıyor. Ancak terapötik dozlara ulaşmak için her gün oturup kilolarca iğde yerseniz bir diyabet hastasının kan şekeri yükselebilir. Tedavi amaçlı kullanmak istiyorsak meyvenin içinden bu yağın saf ve konsantre şekilde elde edilip, her gün kullanabileceğimiz bir kapsül haline getirilmesi gerekiyor.” diye konuştu.

Bu yöndeki araştırmaların ve ticari yatırımların çok daha hızlanacağına inandığını ifade eden Erbay, son 2 yılda ortaya konulan klinik çalışmaların pozitif sonuçlarının da bunun işaretlerini verdiğini belirtti.

Etiketler: / / / / /

Konyaspor’a son dakika şoku
UEFA Avrupa Ligi’nde Atiker Konyaspor, evinde Marsilya’yı konuk etti. Mücadele şanssız şekilde 1-1’lik skorla son buldu. Temsilcimiz mücadelede 81. dakikada...
“Dağlık Karabağ sorununun çözülmemesi endişe verici”
(AA) – NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Dağlık Karabağ sorununa çözüm bulunamamasının endişe verici olduğunu kaydetti. Stoltenberg, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev‘le...
Türkiye 42. sıraya geriledi
(AA) – Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA) dünya sıralamasında Türkiye Milli Takımı, 9 basamak düşerek 42. sırada yer aldı. FIFA’nın...
“Öğretmen Olabilmek”
Öğretmen tarihsel süreç içinde; muallim, hoca ve ata kelimeleriyle de karşılanmıştır. Bu sözlerde anlam yönünden bir zenginlik ve derinlik mevcuttur. Konu insan...
“Gents Boksgala 20. kez düzenleniyor”
Belediye Başkan Yardımcısı Spordan sorumlu Resul Tapmaz 21 Kasım salı günü Belediye Sarayında bir basın bildirisiyle 1 Aralık cuma akşamı...
“Peygamber Efendimiz’i iyi tanıyalım”
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla. Hamd âlemlerin Rabbi Allah içindir. Salât ve Selâm ise Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa...
Tapmaz “Aile içi şiddet” haftasının açılışını yaptı
25 Kasım tarihinin ‘Kadınlara Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Gün’ olması dolayısıyla 20-27 kasım tarihleri arasında ‘aile içi şiddete karşı’ beş ayrı...
Topakev Arabaşı Gecesi’nde medya ve siyaset tartışılacak
Anadolu Kültürünün Avrupa’da gelecek kuşaklara taşınmasında kültürel faliyetleri ile 2011 yılından bu tarafa Brüksel’de çeşitli kültürel etkinliklerin yanı sıra sosyal...
“Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez” Brüksel’de
Türkiye’de ve Avrupa’da 2014 yılından beri yüze yakın gösteri gerçekleştiren Kıvanç Nalça ve ekibi, gençlere büyük şair ve mutasavvıf Yunus...
UEFA Yılın 11’i adayları açıklandı
(AA) – Bu yıl 17’ncisi düzenlenen UEFA Yılın 11’i adayları arasında, geçen sezon Şampiyonlar Ligi kupasını kazanan Real Madrid’den 11...
“Bosna kasabı” Mladic’e müebbet
(AA) – Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), “Bosna kasabı” olarak bilenen eski Sırp komutan Ratko Mladic hakkında müebbet hapis cezası verdi....
Uğur Erdener ASOIF Asbaşkanı oldu
(AA) – Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK) Başkanı Uğur Erdener, Uluslararası Olimpik Yaz Sporları Federasyonları Birliğinin (ASOIF) asbaşkanı oldu. TMOK’tan yapılan...
FIFA Futbol Zirvesi İstanbul’da yapılacak
(AA) – Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA) Futbol Zirvesi yarın İstanbul’da gerçekleştirilecek. FIFA Başkanı Gianni Infantino’nun yanı sıra üye federasyonların başkan...
Kadir Duran: “İçimdeki sanatçıyı geç de olsa keşfettim”
28 Kasım 2017 tarihinde Evere belediyesindeki Espace Delahaut’ta yapılacak sergi öncesi Yenivatan’a röportaj veren sanatçı Kadir Duran, sanatıyla ilgili çok...
Uluslararası Emmy Ödül Töreni’nden güzel bir haber
New York’ta düzenlenilen Uluslararası Emmy Ödül Töreni’nde artık Türkiye’mizin de dizileri adaylıktan öteye geçiyor. Yarışta bizler de varız. Kaliteli yapımlar,...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ