Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu
  • 08.01.2017
  • 728 kez okundu

(AA) – Balkanlar’daki en eski kütüphane olarak bilinen 480 yıllık Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, bünyesindeki eşsiz el yazması eserlerle sadece Bosna Hersek’in değil, tüm Balkanlar’ın hafızası olarak değerlendiriliyor.

Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’daki tarihi Başçarşı’da hizmet vermeye devam eden kütüphane, bünyesindeki 10 binden fazla Arapça, Osmanlıca ve Farsça el yazması eserlerle “hafıza kutusu” olarak nitelendiriliyor.

Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Müdürü Osman Lavic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kütüphanedeki el yazmalarının farklı bölgelerden geldiğine işaret ederek, Osmanlı döneminde Bosna Hersek’te yaklaşık 100 medrese bulunduğu ve her birinin içinde kütüphaneler olduğunu aktardı.

Lavic, Bosna Hersek’teki vakıfların zamanla kaybolması sonucu medrese, tekke, okul ve hastanelerde kurulan kütüphanelerdeki el yazmalarının başkent Saraybosna’ya taşındığını kaydederek, Bosna Hersek şehirlerinin yanı sıra Mekke, Medine, İstanbul ve Şam’dan el yazmalarının da kütüphanede bulunduğunu dile getirdi.

Kütüphanedeki en eski ve değerli el yazmasının İslam alimi İmam Gazali’nin “İhya-u Ulumi’d Din” adlı eseri olduğunu olduğunu anlatan Lavic, “Gazali’ye ait bu eser 1105 yılında yazıldı. Bu bağlamda, kütüphanemizdeki bu eser dünyanın istinsah edilmiş en eski yazısını temsil ediyor.” dedi.

Lavic, kütüphane arşivinde 12, 13 ve 14’üncü yüzyıllara ait el yazmalarının bulunduğunu söyleyerek, Bosna Hersek’te yazılan el yazmalarının, bu ülkenin İslam medeniyetinde ne denli aktif olduğunun göstergesi olduğunu ifade etti.

“Her el yazmasının bir hikayesi var”

El yazmalarının sadece İslam dinine ilişkin değil, aynı zamanda matematik, geometri ve astronomi alanlarında da  yazıldığını belirten Lavic, “Her el yazmasının kendisine ait hikayesi var. Bizim burada yaptığımız, hikayelerin bu topraklara hangi yolları izleyerek geldiğini bulmak.” dedi.

Lavic, kütüphanenin tarih boyunca birçok kez savaşa tanıklık ettiğini ve bu savaşlarda zarar görerek bünyesindeki çok sayıda kitabın yok olduğunu anlatarak, “İkinci Dünya Savaşı zamanında kütüphane Hünkar Camisi’nin bahçesindeydi. Bir havan topu kütüphanenin ahşap çatısına düşmüş ve çatı alev almış. Caminin hemen arkasında Fransisken Kilisesi var. Kilisede görevli Blogoljub Pervan, itfaiyeyi arayıp kendisini hükümet yetkilisi olarak tanıtmış ve yangına kısa sürede müdahale etmelerini sağlamış.” diye konuştu.

Bosna’daki son savaşta da Şarkiyat Enstitüsünün yakıldığını ve içindeki 5 bin 240 el yazmasının yok olduğunu dile getiren Lavic, o dönemde şehre yardım sokulması için açılan tünelin el yazmaları için de kurtuluş olduğunu, Malezya’dan gönderilen makineler sayesinde, 1995 yılında kadar tüm el yazmalarının mikrofilmlere aktarıldığını söyledi.

“Keşfedilmeyi bekleyen çok el yazması var”

Lavic, içinde saklı hazineler barındıran birçok el yazmasının açığa kavuşturulmak için beklediğine işaret ederek, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde bulunan bütün el yazmalarının isim, müellif ve müstensihlerinin bilindiğini ve bütün el yazmalarının kimlik kartının olduğunu aktardı.

Birçok el yazmasının içeriğinin keşfedilmesi noktasında çalışmalar yapılması gerektiğini yineleyen Lavic, “Sırrının keşfedilmesini bekleyen en önemli el yazması, ünlü tarihçi Muhammed Enver Kadic’in Bosna Hersek tarihi konusunda yazdığı 10 bin sayfalık eser. Kadic, bu eseri kendi elleriyle yazdı. Bosna Hersek’in Osmanlı ve Avusturya-Macaristan dönemlerini anlatan eser, ülkemizin 1927 yılına kadar olan tarihini ele alıyor.” diye konuştu.

Lavic, Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Husein Kavazovic’in “Kütüphane, Bosna Hersek’in temellerinin kurulduğu yerdir” sözlerini anımsatarak, kütüphanenin Bosna Hersek’in “hafıza kutusu” olduğunu vurguladı.

Kütüphanenin Bosna Hersek kültürü ve hafızasını koruduğunu, korumaya da devam edeceğini ifade eden Lavic, “Burada birçok insanımızın el yazması eseri barınıyor. Bu da gösteriyor ki Boşnaklar o dönemlerde kültürel araştırma ve sosyal hayatta son derece etkiliydi.” değerlendirmesinde bulundu.

Lavic, yaklaşık 500 yıllık tarihi geride bırakan kütüphanenin, 8 Ocak 1537’de dönemin Saraybosna kadısının, Gazi Hüsrev Bey Vakıfnamesini onaylamasıyla kurulduğunu anımsatarak, kütüphanenin 480. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında 13 Ocak’ta özel bir program düzenleyeceklerini sözlerine ekledi.

Etiketler: / / / / /

“Öğretmen: Bozkırı yeşerten adanmışlık”
Öğretmen ; öğrencisinin sevincine tebessüm,hüznüne gözyaşı olur.Öğretmen çorak topraklarda gül bahçeleri kurar.Öğrencilerini vatan coğrafyasında bahar çiçekleri gibi elvan elvan açtırır....
16 yaşındaki kız çocuğu Facebook üzerinden satıldı
25 Ekim’de Güney Sudan’da 16 yaşındaki kız çocuğunun ailesi tarafından sosyal ağda satışa çıkarılıp en yüksek teklifi verenler evlenmesine müsade...
Şampiyon “Badboy” bu kez üzdü
Belçika Türk toplumunun yetiștirdiği en önemli sporcularından, Yılmaz Demirkapu, nam-ı diğer Badboy’un ani ölümü sevenlerini üzdü. Bir süredir kalp rahatsızlığı...
“Saç dökülmesine karşı öneriler”
Sağlıklı bir insan gayet normal bir şekilde her gün ortalama 25-60 saç kaybeder. Bilimsel yaklaşımla 100 ve daha fazla saçın...
Brüksel’de polise bıçaklı saldırı
(AA) – Belçika’nın başkenti Brüksel’de bir polise bıçaklı saldırı düzenlendi. Belçika medyasına göre, sabah erken saatlerde Brüksel’in merkezindeki Grand Place’da...
Belçika’dan Ağrı’ya “sıcak tutacak” yardım
(AA) – Belçika’da, Memleketçi Sanayici İşadamları Derneğinin (MİSİAD) organizasyonuyla bir araya gelen Türk iş adamları, gönderdikleri giyim yardımlarıyla Ağrı’nın Doğubayazıt...
AİHM’den Selahattin Demirtaş kararı
(AA) – Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM), eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş’ın tutukluluk sürecinin uzatılmasının yeterli hukuki dayanaklardan yoksun olduğunu gerekçe...
Belçika’da hükümetinde göçmen krizi
Belçika hükümeti, Birleşmiş Milletler’in göçmen paktını onaylamaya hazırlanıyor ancak hükümet ortaklarından milliyetçi Yeni Flaman İttifakı’nın (N-VA) buna karşı çıkması, ortaklar...
AB’nin hibrit tehditlere karşı tatbikatı başladı
(AA) – Avrupa Birliği (AB), olası bir hibrit tehdit senaryosuna karşı kriz yönetimini geliştirmek için düzenlediği “EU HEX-ML 18 (PACE)” tatbikatını başlattı. AB’nin NATO...
Brüksel’de “tarım” protestosu
(AA) – Avrupa Birliği’nin (AB) tarım politikaları Brüksel’de protesto edildi. Avrupa‘daki çeşitli çiftçi ve çevre derneklerinin çağrısı üzerine Brüksel’deki AB Konsey binası...
Fransa’daki gösterilerde ırkçı hakarete soruşturma
(AA) – Fransa’nın Cognac kentinde cumartesi günü akaryakıt zamlarının protesto edildiği gösteride, bir kadının ırkçı hakaretlere maruz kalması üzerine soruşturma...
“Kutlu Doğum”
Hz. İsa ile müjdelendin İncil’den, Çökmüştü ahlâk, cehaletten, Doğumunla cihan yeşerdi yeniden, Selât ü selâm sana Yüce Nebi. *** Doğdun...
“Müslüm” filmi Belçika’da vizyona girdi
Müslüm Gürses’in hayatından uyarlanan ‘Müslüm’ filmi, Belçika’da vizyona girdi. “Müslüm” filmi Fransızca ve Flemenkçe olmak üzere iki dilde düzenlenen altyazıyla...
Fransa’da akaryakıt zamları protestoları
(AA) – Fransa İçişleri Bakanlığı, dün ülke genelinde akaryakıt zammı protestolarına yaklaşık 287 bin kişinin katıldığını, çıkan olaylarda 409 kişinin yaralandığını ve 157...
Red Bull sporcusu Ogier altıncı kez şampiyon
(AA) – Dünya Ralli Şampiyonası’nda zafer yine Sebastien Ogier’in oldu. Red Bull sporcusu üst üste altıncı kez dünya şampiyonluğuna ulaştı....
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ