$ DOLAR → Alış: 5,52 / Satış: 5,55
€ EURO → Alış: 6,26 / Satış: 6,28

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu
  • 08.01.2017
  • 818 kez okundu

(AA) – Balkanlar’daki en eski kütüphane olarak bilinen 480 yıllık Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, bünyesindeki eşsiz el yazması eserlerle sadece Bosna Hersek’in değil, tüm Balkanlar’ın hafızası olarak değerlendiriliyor.

Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’daki tarihi Başçarşı’da hizmet vermeye devam eden kütüphane, bünyesindeki 10 binden fazla Arapça, Osmanlıca ve Farsça el yazması eserlerle “hafıza kutusu” olarak nitelendiriliyor.

Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Müdürü Osman Lavic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kütüphanedeki el yazmalarının farklı bölgelerden geldiğine işaret ederek, Osmanlı döneminde Bosna Hersek’te yaklaşık 100 medrese bulunduğu ve her birinin içinde kütüphaneler olduğunu aktardı.

Lavic, Bosna Hersek’teki vakıfların zamanla kaybolması sonucu medrese, tekke, okul ve hastanelerde kurulan kütüphanelerdeki el yazmalarının başkent Saraybosna’ya taşındığını kaydederek, Bosna Hersek şehirlerinin yanı sıra Mekke, Medine, İstanbul ve Şam’dan el yazmalarının da kütüphanede bulunduğunu dile getirdi.

Kütüphanedeki en eski ve değerli el yazmasının İslam alimi İmam Gazali’nin “İhya-u Ulumi’d Din” adlı eseri olduğunu olduğunu anlatan Lavic, “Gazali’ye ait bu eser 1105 yılında yazıldı. Bu bağlamda, kütüphanemizdeki bu eser dünyanın istinsah edilmiş en eski yazısını temsil ediyor.” dedi.

Lavic, kütüphane arşivinde 12, 13 ve 14’üncü yüzyıllara ait el yazmalarının bulunduğunu söyleyerek, Bosna Hersek’te yazılan el yazmalarının, bu ülkenin İslam medeniyetinde ne denli aktif olduğunun göstergesi olduğunu ifade etti.

“Her el yazmasının bir hikayesi var”

El yazmalarının sadece İslam dinine ilişkin değil, aynı zamanda matematik, geometri ve astronomi alanlarında da  yazıldığını belirten Lavic, “Her el yazmasının kendisine ait hikayesi var. Bizim burada yaptığımız, hikayelerin bu topraklara hangi yolları izleyerek geldiğini bulmak.” dedi.

Lavic, kütüphanenin tarih boyunca birçok kez savaşa tanıklık ettiğini ve bu savaşlarda zarar görerek bünyesindeki çok sayıda kitabın yok olduğunu anlatarak, “İkinci Dünya Savaşı zamanında kütüphane Hünkar Camisi’nin bahçesindeydi. Bir havan topu kütüphanenin ahşap çatısına düşmüş ve çatı alev almış. Caminin hemen arkasında Fransisken Kilisesi var. Kilisede görevli Blogoljub Pervan, itfaiyeyi arayıp kendisini hükümet yetkilisi olarak tanıtmış ve yangına kısa sürede müdahale etmelerini sağlamış.” diye konuştu.

Bosna’daki son savaşta da Şarkiyat Enstitüsünün yakıldığını ve içindeki 5 bin 240 el yazmasının yok olduğunu dile getiren Lavic, o dönemde şehre yardım sokulması için açılan tünelin el yazmaları için de kurtuluş olduğunu, Malezya’dan gönderilen makineler sayesinde, 1995 yılında kadar tüm el yazmalarının mikrofilmlere aktarıldığını söyledi.

“Keşfedilmeyi bekleyen çok el yazması var”

Lavic, içinde saklı hazineler barındıran birçok el yazmasının açığa kavuşturulmak için beklediğine işaret ederek, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde bulunan bütün el yazmalarının isim, müellif ve müstensihlerinin bilindiğini ve bütün el yazmalarının kimlik kartının olduğunu aktardı.

Birçok el yazmasının içeriğinin keşfedilmesi noktasında çalışmalar yapılması gerektiğini yineleyen Lavic, “Sırrının keşfedilmesini bekleyen en önemli el yazması, ünlü tarihçi Muhammed Enver Kadic’in Bosna Hersek tarihi konusunda yazdığı 10 bin sayfalık eser. Kadic, bu eseri kendi elleriyle yazdı. Bosna Hersek’in Osmanlı ve Avusturya-Macaristan dönemlerini anlatan eser, ülkemizin 1927 yılına kadar olan tarihini ele alıyor.” diye konuştu.

Lavic, Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Husein Kavazovic’in “Kütüphane, Bosna Hersek’in temellerinin kurulduğu yerdir” sözlerini anımsatarak, kütüphanenin Bosna Hersek’in “hafıza kutusu” olduğunu vurguladı.

Kütüphanenin Bosna Hersek kültürü ve hafızasını koruduğunu, korumaya da devam edeceğini ifade eden Lavic, “Burada birçok insanımızın el yazması eseri barınıyor. Bu da gösteriyor ki Boşnaklar o dönemlerde kültürel araştırma ve sosyal hayatta son derece etkiliydi.” değerlendirmesinde bulundu.

Lavic, yaklaşık 500 yıllık tarihi geride bırakan kütüphanenin, 8 Ocak 1537’de dönemin Saraybosna kadısının, Gazi Hüsrev Bey Vakıfnamesini onaylamasıyla kurulduğunu anımsatarak, kütüphanenin 480. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında 13 Ocak’ta özel bir program düzenleyeceklerini sözlerine ekledi.

Etiketler: / / / / /

Türkiye galibiyetle başladı
2020 Avrupa Futbol Şampiyonası Elemeleri H Grubu’nda Arnavutluk ile Türkiye A Milli Futbol Takımları arasında oynanan maçın ilk yarısı ay-yıldızlıların 1-0 üstünlüğü...
Fikret Aydemir’den Bursa Erkek Lisesi’ne ziyaret
Bursa Kitap Fuarı’na katılmak üzere Brüksel’den Bursa’ya giden gazeteci-yazar Fikret Aydemir mezun olduğu okulu Bursa Erkek Lisesi’ni ziyaret etti. Erkek...
Avusturya’da geçen yıl 2 bine yakın ırkçı saldırı yaşandı
Avusturya’da geçen yıl bin 920 ırkçı saldırı kayıt altına alındı.  Irkçı olayları rapor eden sivil toplum kuruluşu Irkçılık Karşıtı Çalışma...
Aşık Veysel’in ölümünün 46. yılı
Halk ozanı Aşık Veysel Şatıroğlu’nun ölümünün 46. yılında, doğum yeri Sivas’ın Şarkışla ilçesi Sivrialan köyündeki mezarı başında anma programı düzenlendi....
Brüksel’de Brexit protestosu
Belçika’nın başkenti Brüksel’de, Brexit karşıtları Avrupa Birliği (AB) Liderler Zirvesi’nin gerçekleştirileceği bölgede protesto düzenledi. AB Komisyonu önüne öğle saatlerinde, içerisinde...
Michelin’e “Yılın Lastik Üreticisi” ödülü
Michelin, Almanya’nın Hannover kentinde düzenlenen Tire Technology Expo kapsamında verilen “2019 Uluslararası Lastik Teknolojileri İnovasyon ve Başarı Ödülleri”nde “Yılın Lastik...
Belçika Federal Savcılığı, İddianame Odasının PKK kararını temyiz etti
Belçika Federal Savcılığı, Brüksel İddianame Odasının “aralarında terör örgütü PKK’nın sözde Avrupa elebaşlarının da olduğu 42 kişinin terörle mücadele kanunları...
BTSTK’dan Vervoort ile Özkara’ya ziyaret
Belçika Türk Sivil Toplum Koordinasyonu (BTSTK), Brüksel Hükümeti Başbakanı Rudi Vervoort ile Brüksel Parlamentosu Başkanvekili Emin Özkara’yı ziyaret etti. Brüksel Bölge...
Karadzic’in müebbet hapse mahkum edilmesi
İngiltere Dışişleri Bakanı Jeremy Hunt, Bosna’daki savaşta (1992-1995) Sırpların liderliğini yapan Radovan Karadzic’in temyiz davasında müebbet hapse mahkum edilmesinin, “uluslararası adalet için...
Finale yükselen Türk takımı ilk maçı kaybetti
Aydın Büyükşehir Belediyespor Kadın Voleybol Takımı, CEV Challenge Kupası final ilk maçında, İtalyan ekibi Saugella’ya 3-0 mağlup oldu. Kupayı kazanacak...
Grup Mecaz Gent’e geliyor
Ege Üniversitesi Devlet Türk Müziği Konservatuarı öğretim görevlileri ve mezunlarından oluşan Grup Mecaz 24 Mart Pazar akşamı akşamı Kültür Merkezi...
Türkiye’nin Belgrad Büyükelçisi Tanju Bilgiç’e “Avrupa Ödülü”
Türkiye’nin Belgrad Büyükelçisi Tanju Bilgiç, Sırbistan’da gerçekleştirdiği çalışmalar dolayısıyla “Avrupa Ödülü”ne layık görüldü. Sırbistan’da faaliyet gösteren Avrupa Evi tarafından Belgrad Belediyesi...
Köse ve Yıldız CDH’a katıldılar
Belçika’da 14 Ekim 2018’de yapılan yerel seçimlerinde Schaerbeek Belediye Başkanı Listesi’nden bağımsız olarak aday olduktan sonra Schaerbeek Belediye meclisine seçilen Emel...
Brüksel’de bomba alarmı
Belçika’nın başkenti Brüksel’de Avrupa Birliği (AB) kurumlarının bulunduğu bölgede bomba ihbarı üzerine bir bina boşaltıldı. Breydel Caddesi üzerinde AB Komisyonuna...
Fenerbahçe’nin Avrupa Ligi şampiyonluğu anıtı açıldı
Fenerbahçe Erkek Basketbol Takımı’nın 2016-2017 sezonunda elde ettiği THY Avrupa Ligi şampiyonluğu başarısı, Bahçelievler’de anıtlaştırıldı. Bahçelievler Belediyesi tarafından Kocasinan Merkez...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ