Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu

Balkanlar’ın 480 yıllık hafıza kutusu
  • 08.01.2017
  • 615 kez okundu

(AA) – Balkanlar’daki en eski kütüphane olarak bilinen 480 yıllık Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi, bünyesindeki eşsiz el yazması eserlerle sadece Bosna Hersek’in değil, tüm Balkanlar’ın hafızası olarak değerlendiriliyor.

Bosna Hersek’in başkenti Saraybosna’daki tarihi Başçarşı’da hizmet vermeye devam eden kütüphane, bünyesindeki 10 binden fazla Arapça, Osmanlıca ve Farsça el yazması eserlerle “hafıza kutusu” olarak nitelendiriliyor.

Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi Müdürü Osman Lavic, AA muhabirine yaptığı açıklamada, kütüphanedeki el yazmalarının farklı bölgelerden geldiğine işaret ederek, Osmanlı döneminde Bosna Hersek’te yaklaşık 100 medrese bulunduğu ve her birinin içinde kütüphaneler olduğunu aktardı.

Lavic, Bosna Hersek’teki vakıfların zamanla kaybolması sonucu medrese, tekke, okul ve hastanelerde kurulan kütüphanelerdeki el yazmalarının başkent Saraybosna’ya taşındığını kaydederek, Bosna Hersek şehirlerinin yanı sıra Mekke, Medine, İstanbul ve Şam’dan el yazmalarının da kütüphanede bulunduğunu dile getirdi.

Kütüphanedeki en eski ve değerli el yazmasının İslam alimi İmam Gazali’nin “İhya-u Ulumi’d Din” adlı eseri olduğunu olduğunu anlatan Lavic, “Gazali’ye ait bu eser 1105 yılında yazıldı. Bu bağlamda, kütüphanemizdeki bu eser dünyanın istinsah edilmiş en eski yazısını temsil ediyor.” dedi.

Lavic, kütüphane arşivinde 12, 13 ve 14’üncü yüzyıllara ait el yazmalarının bulunduğunu söyleyerek, Bosna Hersek’te yazılan el yazmalarının, bu ülkenin İslam medeniyetinde ne denli aktif olduğunun göstergesi olduğunu ifade etti.

“Her el yazmasının bir hikayesi var”

El yazmalarının sadece İslam dinine ilişkin değil, aynı zamanda matematik, geometri ve astronomi alanlarında da  yazıldığını belirten Lavic, “Her el yazmasının kendisine ait hikayesi var. Bizim burada yaptığımız, hikayelerin bu topraklara hangi yolları izleyerek geldiğini bulmak.” dedi.

Lavic, kütüphanenin tarih boyunca birçok kez savaşa tanıklık ettiğini ve bu savaşlarda zarar görerek bünyesindeki çok sayıda kitabın yok olduğunu anlatarak, “İkinci Dünya Savaşı zamanında kütüphane Hünkar Camisi’nin bahçesindeydi. Bir havan topu kütüphanenin ahşap çatısına düşmüş ve çatı alev almış. Caminin hemen arkasında Fransisken Kilisesi var. Kilisede görevli Blogoljub Pervan, itfaiyeyi arayıp kendisini hükümet yetkilisi olarak tanıtmış ve yangına kısa sürede müdahale etmelerini sağlamış.” diye konuştu.

Bosna’daki son savaşta da Şarkiyat Enstitüsünün yakıldığını ve içindeki 5 bin 240 el yazmasının yok olduğunu dile getiren Lavic, o dönemde şehre yardım sokulması için açılan tünelin el yazmaları için de kurtuluş olduğunu, Malezya’dan gönderilen makineler sayesinde, 1995 yılında kadar tüm el yazmalarının mikrofilmlere aktarıldığını söyledi.

“Keşfedilmeyi bekleyen çok el yazması var”

Lavic, içinde saklı hazineler barındıran birçok el yazmasının açığa kavuşturulmak için beklediğine işaret ederek, Gazi Hüsrev Bey Kütüphanesi’nde bulunan bütün el yazmalarının isim, müellif ve müstensihlerinin bilindiğini ve bütün el yazmalarının kimlik kartının olduğunu aktardı.

Birçok el yazmasının içeriğinin keşfedilmesi noktasında çalışmalar yapılması gerektiğini yineleyen Lavic, “Sırrının keşfedilmesini bekleyen en önemli el yazması, ünlü tarihçi Muhammed Enver Kadic’in Bosna Hersek tarihi konusunda yazdığı 10 bin sayfalık eser. Kadic, bu eseri kendi elleriyle yazdı. Bosna Hersek’in Osmanlı ve Avusturya-Macaristan dönemlerini anlatan eser, ülkemizin 1927 yılına kadar olan tarihini ele alıyor.” diye konuştu.

Lavic, Bosna Hersek İslam Birliği Başkanı Husein Kavazovic’in “Kütüphane, Bosna Hersek’in temellerinin kurulduğu yerdir” sözlerini anımsatarak, kütüphanenin Bosna Hersek’in “hafıza kutusu” olduğunu vurguladı.

Kütüphanenin Bosna Hersek kültürü ve hafızasını koruduğunu, korumaya da devam edeceğini ifade eden Lavic, “Burada birçok insanımızın el yazması eseri barınıyor. Bu da gösteriyor ki Boşnaklar o dönemlerde kültürel araştırma ve sosyal hayatta son derece etkiliydi.” değerlendirmesinde bulundu.

Lavic, yaklaşık 500 yıllık tarihi geride bırakan kütüphanenin, 8 Ocak 1537’de dönemin Saraybosna kadısının, Gazi Hüsrev Bey Vakıfnamesini onaylamasıyla kurulduğunu anımsatarak, kütüphanenin 480. kuruluş yıl dönümü etkinlikleri kapsamında 13 Ocak’ta özel bir program düzenleyeceklerini sözlerine ekledi.

Etiketler: / / / / /

BİF’in iftar programında İslamofobi’ye vurgu yapıldı
Kısa adı BİF olan Belçika İslam Federasyonu tarafından düzenlenen geleneksel iftar programında, İslamofobi’ye vurgu yapıldı. Etkinliğe, Türkiye Cumhuriyeti Brüksel Başkonsolosu...
Yüksel: “Sırbistan Kosova’yı tanımalıdır”
Belçika Federal Milletvekili Veli Yüksel, Sırbistan’da Parlamentolararası düzenlenen Avrupa Birliği ve Güvenlik konulu uluslararası konferansa katıldı. Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da gerçekleştirilen...
Köse, emekli vatandaşları spora teşvik etti
Schaerbeek belediyesi tarafından emekli vatandaşlara yönelik ilk kez düzenlenen olimpiyata katılan emeklileri ödüllendiren Spordan Sorumlu Schaerbeek Belediye Başkan Yardımcısı Sait Köse,...
Belçika, Martinez ile nikah tazeledi
(AA) – Belçika A Milli Futbol Takımı, teknik direktör Roberto Martinez’in sözleşmesini 2020 yılına kadar uzattı. Belçika Futbol Federasyonundan yapılan açıklamada,...
Ünlü Fransız lokantası Müslümanları kabul etmiyor
(AA) – Fransa’da ünlülerin uğrak yeri olan lüks bir restoranın Müslüman, Arap ve Afrika kökenli müşterileri kabul etmemek için uyguladığı...
Hollanda’da “İsrail” protestosu
(AA) – Hollanda’nın başkenti Amsterdam’da, İsrail askerlerinin Gazze sınırında Filistinlilere yönelik katliamı protesto edildi. Hollanda Filistin Komitesi Vakfınca organize edilen ve...
Saadet Partisi Belçika, bu Ramazan’da da mültecileri unutmadı
Saadet Partisi Belçika Temsilciliği Gençlik Kolları, geçtiğimiz yıllarda olduğu gibi bu Ramazan ayı münasebetiyle de Brüksel’de zor koşullarda hayat mücadelesi...
Fenerbahçe 3. kez finalde
Basketbol THY Avrupa Lig’de son şampiyon Fenerbahçe Doğuş, Belgrad’daki THY Euroleague Dörtlü Final Yarı Finali mücadelesinde Litvanta temsilcisi Zalgiris’i 76-67 yenerek finale adını yazdırdı....
“Ankara Güzellemesi”
Türkiye nefesi seninle alır verir, Türkiye’nin kalbi sende ATAR Ankara, Edirne’den ta Kars’a herkes sana gelir, Seninle kalkar seninle YATAR...
Solingen faciasının 25. yılı
(AA) – Almanya’nın Solingen kentinde  25 yıl önce aşırı sağcı Neonazilerin evlerini kundaklaması sonucu 2 kızlarını, 2 torunlarını ve bir...
“Ondokuz Mayıs’ın anlamı”
Tarihte önemli günler vardır; milletlerin var olması, yeniden tarih sahnesine çıkması, büyük zaferler gibi… Milletler de insanlar gibi hafızaları ile yaşarlar ve...
Polisten kaçan sığınmacıların kamyonetinde çocuk ölü bulundu
(AA) – Belçika’da, sığınmacıları taşıyan bir kamyonette 3 yaşında bir çocuk ölü bulundu. Belçika’nın Fransızca yayın yapan Le Soir gazetesine...
Belgrad’da ilk Dörtlü Final heyecanı
(AA) – Avrupa basketbolunun kulüpler bazındaki en önemli organizasyonu THY Avrupa Ligi’nde Dörtlü Final heyecanı tarihte ilk kez Sırbistan’da yaşanacak. Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da Stark...
“12 milyon emekliye çift ikramiye”
Yurtdışında yaşan gurbetçi vatandaşlarımız, Türkiyeden Emekli ve Emekli olmayı düşünen gurbetçilerimiz müjde. Başbakan Binali Yıldırım Bakanlar Kurulu toplantısının ardından yaptığı...
Atletico 3. kez kupanın sahibi
(AA) – UEFA Avrupa Ligi finalinde Fransa’nın Olympique Marsilya takımını 3-0 yenen İspanyol kulübü Atletico Madrid, şampiyon oldu. Avrupa futbolunun kulüp düzeyindeki...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ