Avrupa’dan Osmanlı Devletine sığınan mülteciler

Avrupa’dan Osmanlı Devletine sığınan mülteciler
  • 14.06.2017
  • 329 kez okundu

Osmanlı Devleti, tarih boyunca ister siyasi ister dini isterse başka nedenlerle Avrupa’dan kendisine sığınan mültecilere çarpıcı hoşgörü ve tolerans örnekleri göstermiştir. Böylece Osmanlı Devleti, bu insanları din, dil ve ırk ayrımı yapmadan kabul ederek, bir çok parlak çağlara kendi hoşgörü damgasını vurmuştur.

Nitekim 1848-49 Avrupa İhtilalleri’nden sonra Osmanlı ülkesine sığınan Macar ve Polonyalı mültecilere, başta Sultan Abdülmecid olmak üzere Osmanlı Hükümeti üstün misafirperverlik ve hoşgörü göstermiştir. Sultan Abdülmecid, Rusya ve Avusturya’nın mültecilerin kendilerine iade edilmeleri için, Bâbıâli üzerinde yoğun baskı kurdukları dönemde şu deklarasyonu yayınladı: “Tacımı veririm, tahtımı veririm fakat, devletime sığınanları asla geri vermem.” Bu deklarasyon, mültecilerin Sultan’a büyük sevgi duymalarını sağladığı gibi, Avrupa’da da geniş yankı uyandırmıştı.

Osmanlı Devlet adamları da mültecilerin korunması konusunda büyük bir itina göstermiştir. Nitekim, dönemin Sadrazamı Reşid Paşa Meclis-i Mahsûs’un 8 Eylül 1849’daki toplantısından sonra, Sultan’a arzettiği tezkiresinde şu görüşleri dile getirmişti: Mülteciler iâde edildiklerinde ya kurşuna dizilecekler ya da Sibirya’da yer altında bulunan maden ocaklarına gönderileceklerdi. Sibirya’ya gönderilmeseler bile bir kalenin zindanına atılmaları veya küreğe vurulmaları kesindi. Bu nedenle, Osmanlı Devleti’ne sığınan bu insanları geri vermek, onları cellada teslim etmekten farksızdı. Böyle bir tutum ise, asırlar boyu insancıllığı ve misafirperverliği ile tanınan Osmanlı Devleti’ne yakışmazdı. Reşid Paşa bu mülahazalarda bulunduktan sonra mültecilerin iade edilemeyeceğini kesin bir ifade ile Sultan’a bildirmiştir.

Gerçekten de Macar ve Polonyalı mültecilere gösterilen misafirperverlik Avrupa’da büyük tesir uyandırmıştı. Nitekim dönemin büyük alimi Ahmet Cevdet Paşa’nın yazdığına göre Osmanlı Hükümeti’nin mültecilere gösterdiği bu üstün misafirperverlikten dolayı ” Paris ve Londra sokaklarında bir Türk görseler yaşasın Türkler diyerek gelip öperler ve iltifat ederlerdi”.

Osmanlı Devleti Rusya’ya karşı yaptığı savaşı kaybeden “Demirbaş” lakaplı İsveç Kralı XII.Şarl da misafir etmişti.  Şarl, 1709 yılında Osmanlı Devleti’ne sığındı ve beş yıl kadar Osmanlının misafiri oldu. İsveç Kralı, Osmanlı’ya sığınıp kurtulmasına rağmen, askerinin çoğu Ruslar tarafından öldürüldü. III. Ahmed Şarl’ın iltica ettiğini haber alınca, onun misafir olarak kabul edilip, bir kral gibi muamele edilmesini, masraflarının Osmanlı Devleti tarafından karşılanmasını emretti. Demirbaş Şarl, Osmanlı ülkesinde geçirdiği günlerin kendisini verdiği mutluluğu şu sözlerle ifade etti: ” Bu kadar âlicenap, bu kadar asil, bu kadar nazik bir milletin arasında hür bir esir olarak yaşamak ne tatlı”. İsveç Kralı’nın Türkiye’de kaldığı süre içinde Türkçe’ye ilgi duyduğu anlaşılmaktadır.Nitekim eskiz çalışmaları sırasında çizdiği teknelere “yaramaz” ve “yıldırım” isimlerini vermişti

Demirbaş Şarl’ın Osmanlı ülkesinde kalması ve Doğu kültürü ile tanışması İsveç üzerinde günümüze kadar devam eden derin izler bıraktı. İsveç Kralı’nın ülkesine dönmesinden sonra, ” dolma, buzlu şerbet, kahve, kalabalık, sofa, yıldırım, yaramaz, köşk, divan” gibi kelimeler İsveç diline girdi.

Yine, Macar Kralı İmre Thököly, Avusturya’ya karşı yaptığı özgürlük mücadelesini kaybettikten sonra eşi ile birlikte Osmanlı Devleti’ne iltica etti.

Osmanlı ülkesine sığınan bir başka Macar Kralı II. Ferenc Rakoczy’dir. Rakoczy’nin ilticası Türk-Macar münasebetlerinde ve hatta Osmanlı Devleti siyasi tarihinde önemli bir yer tutar.

Prof. Dr.  Dr. Bayram Nazır

 

Etiketler: / / / / /

“Dağlık Karabağ sorununun çözülmemesi endişe verici”
(AA) – NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, Dağlık Karabağ sorununa çözüm bulunamamasının endişe verici olduğunu kaydetti. Stoltenberg, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev‘le...
Türkiye 42. sıraya geriledi
(AA) – Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA) dünya sıralamasında Türkiye Milli Takımı, 9 basamak düşerek 42. sırada yer aldı. FIFA’nın...
“Öğretmen Olabilmek”
Öğretmen tarihsel süreç içinde; muallim, hoca ve ata kelimeleriyle de karşılanmıştır. Bu sözlerde anlam yönünden bir zenginlik ve derinlik mevcuttur. Konu insan...
“Gents Boksgala 20. kez düzenleniyor”
Belediye Başkan Yardımcısı Spordan sorumlu Resul Tapmaz 21 Kasım salı günü Belediye Sarayında bir basın bildirisiyle 1 Aralık cuma akşamı...
“Peygamberimiz Efendimiz’i iyi tanıyalım”
Rahman ve Rahim olan Allah’ın adıyla. Hamd âlemlerin Rabbi Allah içindir. Salât ve Selâm ise Peygamber efendimiz Hazret-i Muhammed Mustafa...
Tapmaz “Aile içi şiddet” haftasının açılışını yaptı
25 Kasım tarihinin ‘Kadınlara Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Gün’ olması dolayısıyla 20-27 kasım tarihleri arasında ‘aile içi şiddete karşı’ beş ayrı...
Topakev Arabaşı Gecesi’nde medya ve siyaset tartışılacak
Anadolu Kültürünün Avrupa’da gelecek kuşaklara taşınmasında kültürel faliyetleri ile 2011 yılından bu tarafa Brüksel’de çeşitli kültürel etkinliklerin yanı sıra sosyal...
“Yunus Bir Söz Söylemiş Hiçbir Söze Benzemez” Brüksel’de
Türkiye’de ve Avrupa’da 2014 yılından beri yüze yakın gösteri gerçekleştiren Kıvanç Nalça ve ekibi, gençlere büyük şair ve mutasavvıf Yunus...
UEFA Yılın 11’i adayları açıklandı
(AA) – Bu yıl 17’ncisi düzenlenen UEFA Yılın 11’i adayları arasında, geçen sezon Şampiyonlar Ligi kupasını kazanan Real Madrid’den 11...
“Bosna kasabı” Mladic’e müebbet
(AA) – Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), “Bosna kasabı” olarak bilenen eski Sırp komutan Ratko Mladic hakkında müebbet hapis cezası verdi....
Uğur Erdener ASOIF Asbaşkanı oldu
(AA) – Türkiye Milli Olimpiyat Komitesi (TMOK) Başkanı Uğur Erdener, Uluslararası Olimpik Yaz Sporları Federasyonları Birliğinin (ASOIF) asbaşkanı oldu. TMOK’tan yapılan...
FIFA Futbol Zirvesi İstanbul’da yapılacak
(AA) – Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA) Futbol Zirvesi yarın İstanbul’da gerçekleştirilecek. FIFA Başkanı Gianni Infantino’nun yanı sıra üye federasyonların başkan...
Kadir Duran: “İçimdeki sanatçıyı geç de olsa keşfettim”
28 Kasım 2017 tarihinde Evere belediyesindeki Espace Delahaut’ta yapılacak sergi öncesi Yenivatan’a röportaj veren sanatçı Kadir Duran, sanatıyla ilgili çok...
Uluslararası Emmy Ödül Töreni’nden güzel bir haber
New York’ta düzenlenilen Uluslararası Emmy Ödül Töreni’nde artık Türkiye’mizin de dizileri adaylıktan öteye geçiyor. Yarışta bizler de varız. Kaliteli yapımlar,...
“Dostlar sağ olsun”
Bir selama iş görürdü atam Kültürü harman ettik agam Dostu bir ömür sırtımda taşırım Düşman malum, dosta şaşarım. * Yabanın...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ