“Adaçalı” / Ahmet Urfalı

“Adaçalı” / Ahmet Urfalı
  • 09.04.2017
  • 582 kez okundu

Ankara-Afyon karayolu boyunca uzanan tepelerin ve dağların en yalnız ve en görkemlisinin Adaçalı olduğunu yoldan geçen herkes rahatlıkla fark eder. Bu büyük ve yekpare taş kütlesinin ayakları üzerine çömelmiş bir devi andırdığı ilk izlenim olarak zihinlerde canlanır. Ama bu dev, asla ürkütücü ve korkunç değildir. Munis ve sevimli, adeta sizden, içinizden biri gibi gözükür.

Adaçalı, kuzey tarafından bakıldığında çıplaktır. Onun çıplaklığı üzerindekileri soyunmuş birisinin çıplaklığına benzer. Ancak bu çıplaklık sizi rahatsız etmez.

Adaçalı’ya Emirdağ yönünden baktığınızda kuzey tarafın aksine bir canlılık hemen sizin içinize dolmaya başlar. Eteklerinde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmaları bir güzelliğin tezahürü olarak karşınızdadır. Nisan ayında badem ağaçlarının çiçeğe durduğu zamanları mutlaka yaşamalısınız. O dev Adaçalı sanki gelinlik giymişçesine şenlenir. İnsan kanatlanır, bambaşka ruh halleri içinde maverai duygulara kapılır. Artık dudaklarınızda bir de Emirdağ türküsü mırıldanırsanız baharı tamamen yaşamaktasınız. Sizin en güzel baharınız badem çiçekleri, ılık bir hava ve Emirdağ türküleri ile yoğunlaşan duygularınızdır. Badem çiçeklerinin sağında ve solunda uzanan çam fidanlarının koyu yeşilliği bu muhteşem tabloyu daha da canlı kılar.

Adaçalı, Emirdağlıların kültürel ve sosyal hayatında her zaman yer edinmiştir. Nice zamanlar Yorgun Dede efsaneleri anlatılmış. Adaçalı’nın zirvesindeki ardıçların yıllara nasıl dayandığı, bir kara baltanın azabından nasıl kurtulduğu dilden dile dolaşmıştır.

Yorgun Dede’nin fetihten kalma bir yadigar olduğu söylenir. O, Emir dağlarının koruyucusu ve bekçisi Emir Dede’nin can yoldaşıdır. Yorgun Dede, Adaçalı’nın zirvesine çıkamadığı için yorgun kalmış ve orada vefat ederek, vefat ettiği yere gömülmüştür. Halk, Yorgun Dede ile Emir Dede’nin kutsal günlerde toplarla, ışıklarla haberleştiklerine inanırlar.

Adaçalı’nın zirvesindeki ardıç ağaçlarını yok olmaktan dallarına bağlanan çaputlar kurtarmıştır. Onlar birer dilek ağacıdır. Belki de o dileklerin tılsımı ve gizliliğinden dolayı insanlar bunlara kıyamamıştır. Dileklerin hikâyesini dinlemek herhalde çok ilginç olurdu. Ama doğrusu, dileklerin şahsi olması sebebiyle gizli kalmasıdır.

Adaçalı zirvesinden ovaya ve dağlara doğru bakıldığında Emirdağ’ın bütün köylerini tek tek sayabilirsiniz. Bir de bahar, yaz ve kış mevsiminde çıkarsanız, gözünüzün alabildiğince gördüğünüz renklerin sırrını kavramaya başlarsınız. Sarı, yeşil ve beyazın uzak ve yakın görünümü insanı gerçekten etkiler. Ve sonra anlarız ki, Türkmen gönlü neden yüksek tepeleri ve neden yalçın dağları tercih etmektedir. Ulularının mezarlarını neden yükseklere yapmaktadır, anlarız. Çünkü o ruh ve gönül, yüksekte durmakla hakim olma ve hükmetme şuuruna ulaşmıştır. Türkmen ruhu yüce dağ başlarında bulutlarla arkadaş olur. Göğün boşluğuna açtığı kolları kanat olur da âlemi bir hoşluk içinde temaşa eder.

Baharın ilk habercileri kuzular, Yarımca’da “döl almaya” giden sürü sahiplerinin sevinçleri ile karşılanırdı. Bahar, bereketin ve bolluğun yaylacı Türkmenler arasındaki adıdır. “Döl almaya” gitmeyen Emirdağlılar, koyunlarını sabah çobana katarlar, akşam üstleri karşılamaya giderlerdi. Çocukların en büyük zevki çobanlardan kuzu olup olmadığını sormak ve heybeleri kontrol etmekti. Kuzulayan koyunların ilk sütüne “ağız” denir. Ağız, pişirildiğinde peynirimsi bir biçime girer, üzerine toz şeker dökülerek yenilirdi.

Adaçalı’da otlayan hayvanların sütlerinde kekremesi bir tat olurdu. O tat, hayvanların yediği ve piren denilen ottan ileri gelirdi. Akşam üstleri hayvanlarını karşılamaya gelen çocuklar, Ofis önünü şenlikli bir hale getirirlerdi.

Değişen ekonomik ve kültürel yapı, Adaçalı’nın fonksiyonunu da yeniden şekillendirdi. İnsanlar artık bu tepeye bir sevdalı gibi bakabiliyor mu? Bilemiyorum. Adaçalı’nın onu tanıdıktan sonra başlayan dostluğu, sevgisi yıllar boyunca sürecek, Zira, “insan yaşadığı yere benzer” düsturunca Adaçalı biraz Emirdağlıdır. Onlar birbirine çok benzer. Dıştan çıplak, içten zengin. Dıştan gururlu, içten mütevazı bir dost… Dıştan sade, içten muhteşem.

O’nu tanımaya çalışın, seveceğinizden eminim.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / /

Kapıkule’de 8 kilometrelik tır kuyruğu
(AA) – Kapıkule Sınır Kapısı’nda yurt dışına çıkış yapmak için bekleyen tırlar 8 kilometrelik kuyruk oluşturdu. Alınan bilgiye göre, ihracat...
Avrupa yollarında 15 Temmuz anması
(AA) – Müstakil Sanayici ve İşadamları Derneği (MÜSİAD) Paris Şubesi, Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) 15 Temmuz darbe girişiminin unutulmaması için...
Kır, açık oturumda Francken’nin ırkçı yasasına büyük tepki gösterdi
Federal Milletvekili ve Saint Josse Belediye Başkanı Emir Kır, Federal Parlamentoda gerçekleşen açık oturumunda, yabancıların haklarını savunan avukatları prosedürleri suistimal...
Macaristan’a Kavaklı imzası
Macaristan Başbakanı Orbán Viktor’un 30 Haziran 2017 tarihinde Türkiye’de Ankara’yı ziyaretinden sonra Macaristan Türkiye ilişkilerine Kırklareli Kavaklı Belediye Başkanı Gürel...
AB Bakanı Çelik 15 Temmuz’u AA’nın fotoğraflarıyla anlattı
(AA) – Avrupa Birliği (AB) Bakanı ve Başmüzakereci Ömer Çelik, aralarında AB kurumlarından yetkililer, Belçikalılar ve diplomatların da olduğu davetlilere Fetullahçı...
Anvers Başkonsolosluğu “15 Temmuz Anma” töreni düzenledi
Anayasal düzenimize ve demokrasimize karşı 15 Temmuz 2016 tarihinde yapılan ve halkımızın direnişiyle akim bırakılan darbe girişiminin birinci yıldönümü vesilesiyle...
Macaristan’da 15 Temmuz Konuşuldu
TİKA Macaristan Koordinatörlüğünün desteği ile Macaristan’ın Başkenti Budapeşte’de Tomori Pál Főiskola Yüksekokulu’nda gerçekleçtirilen ”İki Olay, İki Millet, İki Kahramanlık, 1956-2016 Macar ve Türk Halklarının Direnci” konulu konferansın açılışını Tomori Pál Főiskola...
BT8 Valon Parlamentosuna takıldı
Belçika Krallığı ile Türkiye Cumhuriyeti arasında 2014 yılında imzalanan Sosyal Güvenlik anlaşması üç yıl aradan sonra hala yürürlüğe girmedi. Belçika...
TÜMİŞAD Macaristan’da çalışmalarını hızla sürdürüyor
Türk Macar İşadamları Derneği (TÜMİŞAD) Macaristan’da aktif ziyaretlerine ara vermeden devam ediyor. TÜMİŞAD Yönetim Kurulu Başkanı ve Macaristan’ın Fahri Konsolosu...
Fransa’da iki bakanın partilerindeki yetkileri askıya alındı
(AA) – Fransa’da ana muhalefet Cumhuriyetçiler Partisince (LR), hükümette görev alan iki bakanın partideki yetkileri askıya alındı. LR’den yapılan açıklamaya göre,...
Trump ile Macron Suriye’yi görüşecek
(AA) – Beyaz Saray, 14 Temmuz Ulusal Bayramı törenleri için perşembe günü Fransa’ya gidecek ABD Başkanı Donald Trump’ın, Fransa Cumhurbaşkanı...
“Kaybolan bilgi mirası”
Sosyal Bilimler Fakültesi’nde son sınıf öğrenciyim. Eğitim dönemini tamamlayabilmek üzere başladığım tez çalışmaları kapsamında bir arkadaşımın tavsiyesi ile Üsküdar’ın eski...
“Belçika’da 15 Temmuz gecesi binlerce Türk vatandaşı toplandı”
(AA) – Türkiye’nin Brüksel Büyükelçisi Mehmet Hakan Olcay, 15 Temmuz gecesinde büyükelçilik sokağındaki manzaranın Türkiye’deki ile hemen hemen aynı olduğunu, sokağın...
AB’den Srebrenitsa Soykırımı mesajı
(AA) – Avrupa Birliği (AB), 22 yıl önce Srebrenitsa Soykırımı’nda insan onuru, özgürlük, demokrasi ve eşitlik gibi değerlerin ciddi bir şekilde ihlal...
Paris’te “15 Temmuz Milli İradenin Yükselişi Fotoğraf Sergisi”
(AA) – Anadolu Ajansı (AA) foto muhabirlerinin, Fetullahçı Terör Örgütü’nün (FETÖ) 15 Temmuz darbe girişimi sırasında çektiği fotoğraflardan oluşan “15 Temmuz Milli...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ