“Adaçalı” / Ahmet Urfalı

“Adaçalı” / Ahmet Urfalı
  • 09.04.2017
  • 761 kez okundu

Ankara-Afyon karayolu boyunca uzanan tepelerin ve dağların en yalnız ve en görkemlisinin Adaçalı olduğunu yoldan geçen herkes rahatlıkla fark eder. Bu büyük ve yekpare taş kütlesinin ayakları üzerine çömelmiş bir devi andırdığı ilk izlenim olarak zihinlerde canlanır. Ama bu dev, asla ürkütücü ve korkunç değildir. Munis ve sevimli, adeta sizden, içinizden biri gibi gözükür.

Adaçalı, kuzey tarafından bakıldığında çıplaktır. Onun çıplaklığı üzerindekileri soyunmuş birisinin çıplaklığına benzer. Ancak bu çıplaklık sizi rahatsız etmez.

Adaçalı’ya Emirdağ yönünden baktığınızda kuzey tarafın aksine bir canlılık hemen sizin içinize dolmaya başlar. Eteklerinde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmaları bir güzelliğin tezahürü olarak karşınızdadır. Nisan ayında badem ağaçlarının çiçeğe durduğu zamanları mutlaka yaşamalısınız. O dev Adaçalı sanki gelinlik giymişçesine şenlenir. İnsan kanatlanır, bambaşka ruh halleri içinde maverai duygulara kapılır. Artık dudaklarınızda bir de Emirdağ türküsü mırıldanırsanız baharı tamamen yaşamaktasınız. Sizin en güzel baharınız badem çiçekleri, ılık bir hava ve Emirdağ türküleri ile yoğunlaşan duygularınızdır. Badem çiçeklerinin sağında ve solunda uzanan çam fidanlarının koyu yeşilliği bu muhteşem tabloyu daha da canlı kılar.

Adaçalı, Emirdağlıların kültürel ve sosyal hayatında her zaman yer edinmiştir. Nice zamanlar Yorgun Dede efsaneleri anlatılmış. Adaçalı’nın zirvesindeki ardıçların yıllara nasıl dayandığı, bir kara baltanın azabından nasıl kurtulduğu dilden dile dolaşmıştır.

Yorgun Dede’nin fetihten kalma bir yadigar olduğu söylenir. O, Emir dağlarının koruyucusu ve bekçisi Emir Dede’nin can yoldaşıdır. Yorgun Dede, Adaçalı’nın zirvesine çıkamadığı için yorgun kalmış ve orada vefat ederek, vefat ettiği yere gömülmüştür. Halk, Yorgun Dede ile Emir Dede’nin kutsal günlerde toplarla, ışıklarla haberleştiklerine inanırlar.

Adaçalı’nın zirvesindeki ardıç ağaçlarını yok olmaktan dallarına bağlanan çaputlar kurtarmıştır. Onlar birer dilek ağacıdır. Belki de o dileklerin tılsımı ve gizliliğinden dolayı insanlar bunlara kıyamamıştır. Dileklerin hikâyesini dinlemek herhalde çok ilginç olurdu. Ama doğrusu, dileklerin şahsi olması sebebiyle gizli kalmasıdır.

Adaçalı zirvesinden ovaya ve dağlara doğru bakıldığında Emirdağ’ın bütün köylerini tek tek sayabilirsiniz. Bir de bahar, yaz ve kış mevsiminde çıkarsanız, gözünüzün alabildiğince gördüğünüz renklerin sırrını kavramaya başlarsınız. Sarı, yeşil ve beyazın uzak ve yakın görünümü insanı gerçekten etkiler. Ve sonra anlarız ki, Türkmen gönlü neden yüksek tepeleri ve neden yalçın dağları tercih etmektedir. Ulularının mezarlarını neden yükseklere yapmaktadır, anlarız. Çünkü o ruh ve gönül, yüksekte durmakla hakim olma ve hükmetme şuuruna ulaşmıştır. Türkmen ruhu yüce dağ başlarında bulutlarla arkadaş olur. Göğün boşluğuna açtığı kolları kanat olur da âlemi bir hoşluk içinde temaşa eder.

Baharın ilk habercileri kuzular, Yarımca’da “döl almaya” giden sürü sahiplerinin sevinçleri ile karşılanırdı. Bahar, bereketin ve bolluğun yaylacı Türkmenler arasındaki adıdır. “Döl almaya” gitmeyen Emirdağlılar, koyunlarını sabah çobana katarlar, akşam üstleri karşılamaya giderlerdi. Çocukların en büyük zevki çobanlardan kuzu olup olmadığını sormak ve heybeleri kontrol etmekti. Kuzulayan koyunların ilk sütüne “ağız” denir. Ağız, pişirildiğinde peynirimsi bir biçime girer, üzerine toz şeker dökülerek yenilirdi.

Adaçalı’da otlayan hayvanların sütlerinde kekremesi bir tat olurdu. O tat, hayvanların yediği ve piren denilen ottan ileri gelirdi. Akşam üstleri hayvanlarını karşılamaya gelen çocuklar, Ofis önünü şenlikli bir hale getirirlerdi.

Değişen ekonomik ve kültürel yapı, Adaçalı’nın fonksiyonunu da yeniden şekillendirdi. İnsanlar artık bu tepeye bir sevdalı gibi bakabiliyor mu? Bilemiyorum. Adaçalı’nın onu tanıdıktan sonra başlayan dostluğu, sevgisi yıllar boyunca sürecek, Zira, “insan yaşadığı yere benzer” düsturunca Adaçalı biraz Emirdağlıdır. Onlar birbirine çok benzer. Dıştan çıplak, içten zengin. Dıştan gururlu, içten mütevazı bir dost… Dıştan sade, içten muhteşem.

O’nu tanımaya çalışın, seveceğinizden eminim.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / /

TÖSED 20. Yılını yeni yıl resepsiyonuyla kutladı
Türk Özel Sektör Derneği TÖSED, yapılan yeni yıl resepsiyonuyla 20. yılını kutladı. Brüksel Ticaret ve Sanayi Odası BECİ’de seçkin davetlilerin...
THY’den Güney Avrupa’ya indirim kampanyası
(AA) – Türk Hava Yolları (THY), transfer merkezi İstanbul’dan, Avrupa’da, İtalya, İspanya, Fransa, Malta, Portekiz ve Yunanistan’da bulunan 24 destinasyona...
INFINITI’den yüzde 100 elektrikli otomobil üretim hedefi
(AA) – INFINITI tarafından Detroit Otomobil Fuarı’nda (NAIAS) iki tasarım ödülü kazanıldığı ve 2021’de yüzde 100 elektrikli otomobil üretileceği bildirildi....
Louise’de akıl almaz kaza
Brüksel’in en işlek caddelerinden olan Louise Caddesi’nde, akşam saatlerinde meydana gelen kaza akıllara durgunluk verdi. İki aracın karaştığı kazada, karşı...
Başkan Emir Kır fuhuş çetelerine savaş açtı
Federal milletvekilliğinin yanı sıra, Saint-Josse belediye başkanlığı görevini başarıyla sürdüren Emir Kır,  belediyesinin “Kuzey Mahallesi” diye adlandırılan bölgesinde yıllardır yapılan...
Francken’in makamında “şarbonlu mektup” krizi
(AA) – Belçika Mülteci ve Göç Bakanı Theo Francken’ın makamına şarbon olduğundan şüphelenilen, içinde beyaz bir toz olan zarf gönderildi. VTM...
Belçika’dan Filistin’e yardım
(AA) – Belçika, ABD’nin Filistin’e yapacağı yardımda kısıtlamaya gitmesi kararının ardından, Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım Kuruluşu’na (UNRWA) 19 milyon avro...
Hollanda’da camiye İslamofobik saldırı
(AA) – Hollanda‘da Denk Partisinin, bugün başkent Amsterdam’daki camiye yapılan İslamofobik saldırının parlamentoda tartışılması teklifi reddedildi. Aşırı sağcı “Rechts in Verzet” (Sağ direnişte) hareketi...
Macaristan ile ilişkiler ilerliyor
Szabadbattyán Belediye Başkanı Polyák István Vilmos Macaristan’ın Başkenti Budapeşte’de Türk Macar İşadamları Derneği (TÜMİŞAD) Başkanı ve Macaristan’ın Kayseri Fahri Konsolosu Osman Şahbaz ile görüştü....
Barcelona’nın yenilmezlik serisi bitti
(AA) – İspanya Kral Kupası çeyrek final ilk maçında Barcelona, deplasmanda Espanyol’a 1-0 yenildi. Kupada Katalonya derbisinde Espanyol, Cornella-El Pra Stadı’nda Barcelona’yı konuk etti. Barcelona, ilk...
Yunanistan ve Makedonya arasındaki “isim” krizi
(AA) – Yunanistan ve Makedonya, aralarında “Makedonya” ismi nedeniyle 27 yıldır devam eden siyasi gerginliğe çözüm arayışı için Birleşmiş Milletler’de bir araya geldi....
“3 yıl önceki kara sinek yok lakin hatırası yaşıyor”
ÖN YARGI BİR ÇİFT SÖZ Hiçbir konuda ön yargılı olmayın, Arının iğnesine bakıp hor görmeyin, Dışkısında ki, lezzet ön yargınızı...
“Hayâl Ülke”
Hayâl; zihinde tasarlanan, canlandırılan ve gerçekleşmesi özlenen şey, imge, hülya demektir. Hayâlin ütopya ile yakın ilgisi vardır. Ütopya; gerçekleşmesi mümkün...
Lüksemburg’dan Filistin çağrısı
(AA) – Lüksemburg Dışişleri Bakanı Jean Asselborn, Filistinlilerin de devlet kurma hakkına sahip olduğunun gösterilmesi gerektiğini belirtti. Alman Süddeutsche Zeitung...
EBRD’den Türkiye’ye “güçlü yatırım” mesajı
(AA) – Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) Başkanı Suma Chakrabarti, “Türkiye’de bu yıl 1,5 milyar avronun üzerinde güçlü bir...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ