“Adaçalı” / Ahmet Urfalı

“Adaçalı” / Ahmet Urfalı
  • 09.04.2017
  • 519 kez okundu

Ankara-Afyon karayolu boyunca uzanan tepelerin ve dağların en yalnız ve en görkemlisinin Adaçalı olduğunu yoldan geçen herkes rahatlıkla fark eder. Bu büyük ve yekpare taş kütlesinin ayakları üzerine çömelmiş bir devi andırdığı ilk izlenim olarak zihinlerde canlanır. Ama bu dev, asla ürkütücü ve korkunç değildir. Munis ve sevimli, adeta sizden, içinizden biri gibi gözükür.

Adaçalı, kuzey tarafından bakıldığında çıplaktır. Onun çıplaklığı üzerindekileri soyunmuş birisinin çıplaklığına benzer. Ancak bu çıplaklık sizi rahatsız etmez.

Adaçalı’ya Emirdağ yönünden baktığınızda kuzey tarafın aksine bir canlılık hemen sizin içinize dolmaya başlar. Eteklerinde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmaları bir güzelliğin tezahürü olarak karşınızdadır. Nisan ayında badem ağaçlarının çiçeğe durduğu zamanları mutlaka yaşamalısınız. O dev Adaçalı sanki gelinlik giymişçesine şenlenir. İnsan kanatlanır, bambaşka ruh halleri içinde maverai duygulara kapılır. Artık dudaklarınızda bir de Emirdağ türküsü mırıldanırsanız baharı tamamen yaşamaktasınız. Sizin en güzel baharınız badem çiçekleri, ılık bir hava ve Emirdağ türküleri ile yoğunlaşan duygularınızdır. Badem çiçeklerinin sağında ve solunda uzanan çam fidanlarının koyu yeşilliği bu muhteşem tabloyu daha da canlı kılar.

Adaçalı, Emirdağlıların kültürel ve sosyal hayatında her zaman yer edinmiştir. Nice zamanlar Yorgun Dede efsaneleri anlatılmış. Adaçalı’nın zirvesindeki ardıçların yıllara nasıl dayandığı, bir kara baltanın azabından nasıl kurtulduğu dilden dile dolaşmıştır.

Yorgun Dede’nin fetihten kalma bir yadigar olduğu söylenir. O, Emir dağlarının koruyucusu ve bekçisi Emir Dede’nin can yoldaşıdır. Yorgun Dede, Adaçalı’nın zirvesine çıkamadığı için yorgun kalmış ve orada vefat ederek, vefat ettiği yere gömülmüştür. Halk, Yorgun Dede ile Emir Dede’nin kutsal günlerde toplarla, ışıklarla haberleştiklerine inanırlar.

Adaçalı’nın zirvesindeki ardıç ağaçlarını yok olmaktan dallarına bağlanan çaputlar kurtarmıştır. Onlar birer dilek ağacıdır. Belki de o dileklerin tılsımı ve gizliliğinden dolayı insanlar bunlara kıyamamıştır. Dileklerin hikâyesini dinlemek herhalde çok ilginç olurdu. Ama doğrusu, dileklerin şahsi olması sebebiyle gizli kalmasıdır.

Adaçalı zirvesinden ovaya ve dağlara doğru bakıldığında Emirdağ’ın bütün köylerini tek tek sayabilirsiniz. Bir de bahar, yaz ve kış mevsiminde çıkarsanız, gözünüzün alabildiğince gördüğünüz renklerin sırrını kavramaya başlarsınız. Sarı, yeşil ve beyazın uzak ve yakın görünümü insanı gerçekten etkiler. Ve sonra anlarız ki, Türkmen gönlü neden yüksek tepeleri ve neden yalçın dağları tercih etmektedir. Ulularının mezarlarını neden yükseklere yapmaktadır, anlarız. Çünkü o ruh ve gönül, yüksekte durmakla hakim olma ve hükmetme şuuruna ulaşmıştır. Türkmen ruhu yüce dağ başlarında bulutlarla arkadaş olur. Göğün boşluğuna açtığı kolları kanat olur da âlemi bir hoşluk içinde temaşa eder.

Baharın ilk habercileri kuzular, Yarımca’da “döl almaya” giden sürü sahiplerinin sevinçleri ile karşılanırdı. Bahar, bereketin ve bolluğun yaylacı Türkmenler arasındaki adıdır. “Döl almaya” gitmeyen Emirdağlılar, koyunlarını sabah çobana katarlar, akşam üstleri karşılamaya giderlerdi. Çocukların en büyük zevki çobanlardan kuzu olup olmadığını sormak ve heybeleri kontrol etmekti. Kuzulayan koyunların ilk sütüne “ağız” denir. Ağız, pişirildiğinde peynirimsi bir biçime girer, üzerine toz şeker dökülerek yenilirdi.

Adaçalı’da otlayan hayvanların sütlerinde kekremesi bir tat olurdu. O tat, hayvanların yediği ve piren denilen ottan ileri gelirdi. Akşam üstleri hayvanlarını karşılamaya gelen çocuklar, Ofis önünü şenlikli bir hale getirirlerdi.

Değişen ekonomik ve kültürel yapı, Adaçalı’nın fonksiyonunu da yeniden şekillendirdi. İnsanlar artık bu tepeye bir sevdalı gibi bakabiliyor mu? Bilemiyorum. Adaçalı’nın onu tanıdıktan sonra başlayan dostluğu, sevgisi yıllar boyunca sürecek, Zira, “insan yaşadığı yere benzer” düsturunca Adaçalı biraz Emirdağlıdır. Onlar birbirine çok benzer. Dıştan çıplak, içten zengin. Dıştan gururlu, içten mütevazı bir dost… Dıştan sade, içten muhteşem.

O’nu tanımaya çalışın, seveceğinizden eminim.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / /

“Auto Helmet” araçlarıyla izine gidecekleri uyardı
25 yıldır gururla hizmet sunan Auto Helmet, yaz tatili öncesi izine araçlarıyla gidecek vatandaşları uyardı. İzine gidecek vatandaşları araçlarının bakımlarını...
İftarda elde edilecek gelirler çocuk esirgeme kurumuna bağışlanacak
“Mültikültürel yakınlaşma ve yardımlaşma yemeği” adı altında iftar programı düzenlemeye hazırlanan UETD Genk şubesi kadın kolları, iftarda elde edilecek tüm...
Beşiktaş’ta şampiyonluk coşkusu
(AA) – Spor Toto Süper Lig’de Gaziantepspor’a konuk olan Beşiktaş, rakibini 4-0 yenerek ligin bitimine bir hafta kala şampiyonluğu garantiledi....
Sofuoğlu üst üste 3. kez kazandı
(AA) – Dünya Supersport Şampiyonası’nda mücadele eden Türk motosikletçi Kenan Sofuoğlu, Büyük Britanya’da düzenlenen sezonun 6. yarışında birinci oldu. Büyük...
Brüksel Maratonu 38. kez koşuldu
(AA) – Atletizmde 38. Brüksel 20 kilometre yarışını, erkeklerde Kenyalı David Maru, kadınlarda Belçikalı Sophie Hardy kazandı. Belçika’nın başkenti Brüksel’de düzenlenen...
Brüksel’de sıcaklardan bunalanlar soluğu havuzlarda aldı
Brüksel’de, sıcak yaz gününde serinlemek isteyen vatandaşlar, belediye havuzlarına koştular. Özellikle Schaerbeek Belediyesi’ne ait Neptunium havuzu resmen tıka basa doldu....
Crossing Schaerbeek’e 1. ligden transfer
Dördüncü ligde mücadele eden Crossing Schaerbeek, birinci ligde top koşturmuş Kongo asıllı Jeanvion Yulu-Matondo’yu transfer ederek, sezon öncesi sansasyonel bir...
Saint-Josse’da silahlı çatışma: 1’i ağır 3 yaralı
Türklerin yoğun olarak yaşadığı Saint-Josse Belediyesi, Ramazan ayının ilk gününde meydana gelen silahlı çatışmayla sarsıldı. Rue de la Ferme sokağında,...
ABD Başkanı Trump’tan ramazan mesajı
(AA) – ABD Başkanı Donald Trump, tüm İslam aleminin ramazan ayını tebrik ederek, “Amerikan halkı adına tüm Müslümanlara huzurlu bir ramazan geçirmelerini diliyorum.”...
Azerbaycan’da Cumhuriyet Günü
(AA) – Azerbaycan’da, 28 Mayıs 1918’de ilan edilen Cumhuriyet’in 99. yıl dönümü kutlanılıyor. Kutlamalar kapsamında Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Cumhuriyet Anıtı önünde düzenlenen...
NATO zirvesini bin kişilik basın ordusu takip etti
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katıldığı “NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı” yaklaşık bin kişilik bir basın ordusu tarafından takip edildi. Farklı...
Kayseri’den Macaristan’a yatırım daveti
Macaristan’ın Ankara Büyükelçisi Gabor Kiss ve Macaristan’ın Kayseri Fahri Konsolosu Osman Şahbaz bir dizi ziyaret ve işbirliklerini geliştirmek üzere Kayseri’de önce...
Erdoğan, NATO Karargah binasının devir teslim törenine katıldı
(AA) – Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı” için geldiği Brüksel’de, yeni NATO Karargah binasının devir teslim törenine...
NATO zirvesi ve Trump Brüksel’de protesto edildi
Brüksel’de NATO karşıtı göstericiler, “NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı” öncesi NATO ve Trump aleyhinde protesto gösterisinde bulundular. Güvenlik güçleri...
Kanada’da aşırı sağcı adayın seçim afişi tepki çekti
(AA) – Kanada’nın Quebec eyaletinde seçimlere hazırlanan aşırı sağcı aday Alexandre Cormier-Denis’in ırkçılık ve ayrımcılık içeren afişi, halktan ve Müslümanlardan...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ