“Adaçalı” / Ahmet Urfalı

“Adaçalı” / Ahmet Urfalı
  • 09.04.2017
  • 670 kez okundu

Ankara-Afyon karayolu boyunca uzanan tepelerin ve dağların en yalnız ve en görkemlisinin Adaçalı olduğunu yoldan geçen herkes rahatlıkla fark eder. Bu büyük ve yekpare taş kütlesinin ayakları üzerine çömelmiş bir devi andırdığı ilk izlenim olarak zihinlerde canlanır. Ama bu dev, asla ürkütücü ve korkunç değildir. Munis ve sevimli, adeta sizden, içinizden biri gibi gözükür.

Adaçalı, kuzey tarafından bakıldığında çıplaktır. Onun çıplaklığı üzerindekileri soyunmuş birisinin çıplaklığına benzer. Ancak bu çıplaklık sizi rahatsız etmez.

Adaçalı’ya Emirdağ yönünden baktığınızda kuzey tarafın aksine bir canlılık hemen sizin içinize dolmaya başlar. Eteklerinde gerçekleştirilen ağaçlandırma çalışmaları bir güzelliğin tezahürü olarak karşınızdadır. Nisan ayında badem ağaçlarının çiçeğe durduğu zamanları mutlaka yaşamalısınız. O dev Adaçalı sanki gelinlik giymişçesine şenlenir. İnsan kanatlanır, bambaşka ruh halleri içinde maverai duygulara kapılır. Artık dudaklarınızda bir de Emirdağ türküsü mırıldanırsanız baharı tamamen yaşamaktasınız. Sizin en güzel baharınız badem çiçekleri, ılık bir hava ve Emirdağ türküleri ile yoğunlaşan duygularınızdır. Badem çiçeklerinin sağında ve solunda uzanan çam fidanlarının koyu yeşilliği bu muhteşem tabloyu daha da canlı kılar.

Adaçalı, Emirdağlıların kültürel ve sosyal hayatında her zaman yer edinmiştir. Nice zamanlar Yorgun Dede efsaneleri anlatılmış. Adaçalı’nın zirvesindeki ardıçların yıllara nasıl dayandığı, bir kara baltanın azabından nasıl kurtulduğu dilden dile dolaşmıştır.

Yorgun Dede’nin fetihten kalma bir yadigar olduğu söylenir. O, Emir dağlarının koruyucusu ve bekçisi Emir Dede’nin can yoldaşıdır. Yorgun Dede, Adaçalı’nın zirvesine çıkamadığı için yorgun kalmış ve orada vefat ederek, vefat ettiği yere gömülmüştür. Halk, Yorgun Dede ile Emir Dede’nin kutsal günlerde toplarla, ışıklarla haberleştiklerine inanırlar.

Adaçalı’nın zirvesindeki ardıç ağaçlarını yok olmaktan dallarına bağlanan çaputlar kurtarmıştır. Onlar birer dilek ağacıdır. Belki de o dileklerin tılsımı ve gizliliğinden dolayı insanlar bunlara kıyamamıştır. Dileklerin hikâyesini dinlemek herhalde çok ilginç olurdu. Ama doğrusu, dileklerin şahsi olması sebebiyle gizli kalmasıdır.

Adaçalı zirvesinden ovaya ve dağlara doğru bakıldığında Emirdağ’ın bütün köylerini tek tek sayabilirsiniz. Bir de bahar, yaz ve kış mevsiminde çıkarsanız, gözünüzün alabildiğince gördüğünüz renklerin sırrını kavramaya başlarsınız. Sarı, yeşil ve beyazın uzak ve yakın görünümü insanı gerçekten etkiler. Ve sonra anlarız ki, Türkmen gönlü neden yüksek tepeleri ve neden yalçın dağları tercih etmektedir. Ulularının mezarlarını neden yükseklere yapmaktadır, anlarız. Çünkü o ruh ve gönül, yüksekte durmakla hakim olma ve hükmetme şuuruna ulaşmıştır. Türkmen ruhu yüce dağ başlarında bulutlarla arkadaş olur. Göğün boşluğuna açtığı kolları kanat olur da âlemi bir hoşluk içinde temaşa eder.

Baharın ilk habercileri kuzular, Yarımca’da “döl almaya” giden sürü sahiplerinin sevinçleri ile karşılanırdı. Bahar, bereketin ve bolluğun yaylacı Türkmenler arasındaki adıdır. “Döl almaya” gitmeyen Emirdağlılar, koyunlarını sabah çobana katarlar, akşam üstleri karşılamaya giderlerdi. Çocukların en büyük zevki çobanlardan kuzu olup olmadığını sormak ve heybeleri kontrol etmekti. Kuzulayan koyunların ilk sütüne “ağız” denir. Ağız, pişirildiğinde peynirimsi bir biçime girer, üzerine toz şeker dökülerek yenilirdi.

Adaçalı’da otlayan hayvanların sütlerinde kekremesi bir tat olurdu. O tat, hayvanların yediği ve piren denilen ottan ileri gelirdi. Akşam üstleri hayvanlarını karşılamaya gelen çocuklar, Ofis önünü şenlikli bir hale getirirlerdi.

Değişen ekonomik ve kültürel yapı, Adaçalı’nın fonksiyonunu da yeniden şekillendirdi. İnsanlar artık bu tepeye bir sevdalı gibi bakabiliyor mu? Bilemiyorum. Adaçalı’nın onu tanıdıktan sonra başlayan dostluğu, sevgisi yıllar boyunca sürecek, Zira, “insan yaşadığı yere benzer” düsturunca Adaçalı biraz Emirdağlıdır. Onlar birbirine çok benzer. Dıştan çıplak, içten zengin. Dıştan gururlu, içten mütevazı bir dost… Dıştan sade, içten muhteşem.

O’nu tanımaya çalışın, seveceğinizden eminim.

Ahmet Urfalı

Etiketler: / / / / /

Tapmaz, ECCAR’ın başkan yardımcılığına seçildi
17 Ekim 2017’de ECCAR üyeleri gerçekleşen yıllık genel kurulda yeni başkan yardımcılığına Gent Belediye Başkan Yardımcısı Resul Tapmaz getirildi. Gent...
Brüksel’in Türk mahallesinde 2 sübyancıya linç girişimi
Brüksel’in Schaerbeek ilçesinde Türklerin yoğun olarak yaşadığı mahallede meydana gelen uygunsuz bir olay sonrası, sübyancılık yaptıkları iddia edilen 2 kişi,...
Türk tugayının Kore Savaşı’na katılmasının 67. yıl dönümü
(AA) – Birleşmiş Milletlere bağlı Türk Silahlı Kuvvetleri tugayının Kore Savaşı’na katılımının 67. yıl dönümü, Güney Kore’de düzenlenen törenle anıldı....
Beşiktaş Avrupa’da para basıyor
(AA) – UEFA Şampiyonlar Ligi G Grubu’nda aldığı üç galibiyetle 9 puan toplayan Beşiktaş, kasasını da doldurdu. Grubun ilk maçında...
Kartal havalandı bir kere
(AA) – Beşiktaş, UEFA Şampiyonlar Ligi G Grubu 3. haftasında deplasmanda Fransa ligi ekiplerinden Monaco’yu 2-1 yenerek, gruptaki puanını 9’a çıkardı....
AB vatandaşları Türkiye’de “ev”lendi
(AA) – Avrupa Birliği vatandaşlarının Türkiye’deki konut ve arsalara yönelik talebi her geçen gün artıyor. Bu kapsamda bugüne kadar yatırımlarını Türkiye’de 18...
Romantik şarkıların ustası Baha’dan unutulmaz gece
Türk popunun sevilen isimlerinden Baha, Deliriom Events organizatörlüğündeki gecede Brüksel’de sahne alarak Belçika’daki sevenlerine unutulmaz bir gece yaşattı. Brüksel’in kültürel...
Newcastle United satılığa çıkarıldı
(AA) – İngiltere Premier Lig ekiplerinden Newcastle United’ın yönetimi, kulübün satılığa çıkarıldığını duyurdu. İngiliz kulübünden yapılan açıklamada, Premier Lig’in en...
Avusturya, yeni koalisyona hazırlanıyor
(AA) – Son 34 yıldır koalisyonlarla yönetilen Avusturya’da, pazar günü düzenlenen genel seçimlerin ardından yine bir koalisyon hükümeti ülkede yönetimi...
Köse: “Belçika’da oylarını yükselten tek belediye yönetimi biziz”
La Capitale gazetesi, seçimlere bir yıl kala yayınladığı kamuoyu araştırmasında, Schaerbeek belediye yönetimini tüm Belediyeler arasında oy oranını artıran tek...
Fransa’da kadınların sokakta taciz edilmesi cezalandırılacak
(AA) – Fransa’da kadınlara sokakta tacizde bulunmaya para cezası uygulanacak. Cinsiyet Eşitliği’nden Sorumlu Bakan Marlene Schiappa, RTL radyo kanalına verdiği...
Başkan Lazók Zoltán: “Macaristan’da Türkiye mevsimi estirmek isteriz”
Macaristan’da Oroszlány Şehri Belediyesi ve Macaristan Gazeteciler Cemiyeti (MÚOSZ)’nin ev sahipliğinde Oroszlány Belediyesi Kültür Evinde 5. si düzenlenen “Belediyecilik, Pazarlama,...
Türkiye’den Avrupa’ya PKK tepkisi
(AA) – Türkiye, dün akşam Avrupa’nın çeşitli şehirlerinde PKK terör örgütü mensuplarınca başlatılan eylemlere göz yumulmasını kınayarak söz konusu eylemlerin...
Kartal, Avrupa’da 199. maçına çıkıyor
(AA) – UEFA Şampiyonlar Ligi G Grubu üçüncü karşılaşmasında yarın Fransa’nın Monaco takımına konuk olacak Beşiktaş, Avrupa kupalarındaki 199. mücadelesine...
NBA’de heyecan dolu yeni sezon başlıyor
(AA) – Amerikan Basketbol Ligi’nde (NBA) 2017-18 sezonu, 18 Ekim Çarşamba günü sabaha karşı oynanacak Cleveland Cavaliers-Boston Celtics ve Golden State...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ